Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เมารถเมาเรือ 

บทนำ

ยาไซไคลซีน (Cyclizine) เป็นยาต้านสารฮีสตามีน (Histamine) ที่อยู่ในกลุ่ม H1-receptor antagonists ถูกพัฒนาโดยบริษัทยาอเมริกันที่มีชื่อว่า Burroughs Wellcome ปัจจุบันคือบริษัท GlaxoSmithKline ประวัติที่ทำให้ยานี้เป็นที่รู้จักทางคลินิกน่าจะเป็นเรื่องที่องค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐอเมริกาหรือนาซา (National Aeronautics and Space Administration - NASA) ใช้ยาไซไคลซีนเป็นยาป้องกันการอาเจียนของนักบินอวกาศระหว่างที่เดินทางไปดวงจันทร์ ยาไซไคลซีนถูกใช้ในหลายประเทศอย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

คุณประโยชน์ทางคลินิกอื่นๆของยาไซไคลซีนได้แก่ ป้องกันอาการคลื่นไส้จากเมารถ-เมาเรือ บรรเทาอาการวิงเวียนหลังจากการผ่าตัดซึ่งมีผลมาจากยาสลบและยาแก้ปวดกลุ่ม Opioids

ทั้งนี้ สามารถใช้ยาไซไคลซีนได้ทั้งที่เป็นยาเดี่ยวและผสมร่วมกับยาอื่น ซึ่งยาไซไคลซีนจะออกฤทธิ์ที่สมองจึงก่อให้มีอาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) คล้ายกับยาต้านฮีสตามีน (Antihis tamine drug) ทั่วไปคือทำให้ง่วงนอน

อนึ่ง เพื่อความปลอดภัยก่อนการใช้ยาไซไคลซีนผู้บริโภคควรเรียนรู้ข้อมูลเบื้องต้นบางประการของยานี้เช่น

ทั้งนี้ รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้ที่พบมากและใช้กันบ่อยได้แก่ ยาชนิดรับประทาน ซึ่งตัวยาสามารถดูดซึมได้จากระบบทางเดินอาหาร และออกฤทธิ์ภายใน 2 ชั่วโมง ระยะเวลาของการออกฤทธิ์อยู่ได้นานประมาณ 4 ชั่วโมง ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 20 ชั่วโมงในการกำจัดปริมาณยาครึ่งหนึ่งออกจากกระแสเลือด

เราอาจไม่ค่อยพบเห็นการใช้ยานี้ในประเทศไทยมากนัก แต่ที่ต่างประเทศผู้บริโภคจะคุ้นเคยภายใต้ชื่อการค้าว่า Marezine, Valoid และ Nausicalm อย่างไรก็ตามเพื่อความปลอดภัยของการใช้ยาควรต้องใช้ยานี้ภายใต้คำสั่งของแพทย์ผู้รักษาแต่เพียงผู้เดียว

ไซไคลซีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไซไคลซีน

ยาไซไคลซีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

ไซไคลซีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาไซไคลซีนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์กับตัวรับ (Receptor) ของยานี้ในสมอง ส่งผลช่วยสงบประสาท ส่งผลต่อเนื่องให้บรรเทาอาการคลื่นไส้ อาเจียน จากกลไกดังกล่าวจึงส่งผลให้ยานี้มีฤทธิ์รักษาตามสรรพคุณ

ไซไคลซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไซไคลซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทานขนาด 25 และ 50 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาฉีดขนาด 50 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

ไซไคลซีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไซไคลซีนมีขนาดรับประทานขึ้นกับแต่ละอาการและดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา ในที่นี้ขอยกตัวอย่างเช่น

ก. สำหรับป้องกันอาการเมารถ-เมาเรือ:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานครั้งละ 50 มิลลิกรัมก่อนออกเดินทางประมาณ 30 นาที อาจรับประ ทานได้ทุกๆ 4 - 6 ชั่วโมง ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 200 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กอายุ 6 - 12 ปี: รับประทานครั้งละ 25 มิลลิกรัม อาจรับประทานได้ถึง 3 ครั้ง/วัน (ทุก 8 ชั่วโมง)
  • เด็กอายุ 13 - 18 ปี: รับประทานครั้งละ 50 มิลลิกรัม อาจรับประทานได้ถึง 4 ครั้ง/วัน(ทุก 6 ชั่วโมง)
  • เด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี: ยังไม่มีข้อมูลที่แน่ชัดถึงขนาดยาและผลข้างเคียงของยานี้ในเด็กกลุ่มวัยนี้ การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มวัยนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

ข. สำหรับบรรเทาอาการคลื่นไส้-อาเจียน:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานครั้งละ 50 มิลลิกรัมทุกๆ 4 - 6 ชั่วโมง หรือตามคำสั่งจากแพทย์ ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 200 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลที่แน่ชัดถึงขนาดยาและผลข้างเคียงของยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

*อนึ่ง: สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้

หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาไซไคลซีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

เพื่อประสิทธิผลของการรักษา ควรรับประทานยาไซไคลซีนตรงเวลา หากลืมรับประทานยาไซไคลซีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

ไซไคลซีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไซไคลซีนอาจก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีอาการง่วงนอน อ่อนเพลีย นอนไม่หลับ กระสับกระส่าย อาจมีอาการปากแห้ง คลื่นไส้ ท้องผูก ความดันโลหิตต่ำ ชีพจรเต้นผิดปกติ หัวใจเต้นเร็วส่งผลให้ปริมาณเลือดออกจากหัวใจน้อยลง ความดันโลหิตจึงต่ำลง ปัสสาวะขัด และตาพร่า เป็นต้น

มีข้อควรระวังการใช้ไซไคลซีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ไซไคลซีนเช่น

อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไซไคลซีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ไซไคลซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไซไคลซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาไซไคลซีนอย่างไร?

ควรเก็บยาไซไคลซีนในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไซไคลซีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไซไคลซีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Marezine (มาร์ซีน) HIMMEL
Valoid (แวลอยด์) Amdipharm
Nausicalm (นอสิคาม) AFT Pharmaceuticals Ltd

บรรณานุกรม

  1. http://www.drugs.com/cdi/cyclizine.html [2015,Sept12]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Cyclizine [2015,Sept12]
  3. http://www.nhs.uk/Medicine-Guides/pages/MedicineOverview.aspx?condition=Nausea%20and%20Vomiting&medicine=Cyclizine%20Lactate&preparation=Cyclizine%2050mg/1ml%20solution%20for%20injection%20ampoules [2015,Sept12]
  4. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Cyclizine [2015,Sept12]
  5. http://www.drugs.com/sfx/cyclizine-side-effects.html [2015,Sept12]
  6. https://www.medicines.org.uk/emc/medicine/27036 [2015,Sept12]
  7. http://www.drugs.com/drug-interactions/cyclizine-index.html?filter=3&generic_only= [2015,Sept12]
  8. http://www.drugs.com/imprints/marezine-t4a-21117.html [2015,Sept12]
  9. http://www.drugs.com/uk/valoid-50mg-tablets-leaflet.html [2015,Sept12]
  10. http://www.medsafe.govt.nz/consumers/cmi/n/nausicalm.pdf [2015,Sept12]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom