Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อวัยวะเพศชาย  ระบบอวัยวะสืบพันธุ์ชาย  cancer 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ก้อนเนื้อ  แผลเรื้อรังที่อวัยวะเพศชาย  ก้อน  แผลที่อวัยวะเพศชาย 

บทนำ

โรคมะเร็งอวัยวะเพศชาย (Penile cancer หรือ Penile carcinoma) เป็นมะเร็งที่เกิดกับ ผิวหนังที่ห่อหุ้มตัวอวัยวะเพศ (องคชาต) และ/หรือกับเยื่อเมือกของอวัยวะเพศในส่วนหัว (Glans) คือส่วนที่ผิวหนังห่อหุ้มอยู่และเมื่อดึงเปิดขึ้น จึงเห็นเนื้อเยื่อส่วนนี้ (แนะนำอ่านรายละเอียดเพิ่มเติม ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง กายวิภาคและสรีร วิทยาอวัยวะสืบพันธุ์ชาย) ซึ่งเกือบทั้งหมดของโรคมะเร็งอวัยวะเพศชายจะเกิดในเนื้อเยื่อเมือกในส่วนหัว/Glans

โรคมะเร็งอวัยวะเพศชาย พบน้อยในประเทศที่เจริญแล้ว เช่น ในยุโรปและสหรัฐ อเมริกา เพียงประมาณ 0.4-0.6% ของมะเร็งทั้งหมดของเพศชาย แต่จะพบโรคได้สูงขึ้นในประเทศที่กำลังพัฒนาและยังไม่พัฒนา เช่น ในเอเชีย อัฟริกา และลาตินอเมริกา

ส่วนในประเทศไทยรายงานโดยสถาบันมะเร็งแห่งชาติในปีพ.ศ. 2558 เป็นผู้ป่วยช่วงปีพ.ศ. 2553-2555 พบโรคนี้ 1.2 รายต่อประชากรชาย 100,000 คนต่อปี

อย่างไรก็ตาม พบว่าขณะนี้ อัตราเกิดโรคนี้ในประชากรโลกค่อยๆลดลงอย่างต่อเนื่องมาประมาณ 3 ทศวรรษแล้ว โดยเชื่อว่าเกิดจากการที่ผู้คนรู้จักดูแลสุขอนามัยของตนเองและของ อวัยะเพศได้ดีขึ้น

โรคมะเร็งอวัยวะเพศชาย เป็นโรคของผู้ใหญ่ อายุ 40 ปีขึ้นไป โดยพบได้สูงขึ้นตามอายุที่มากขึ้น ซึ่งมีบางการศึกษารายงานว่า พบโรคนี้ได้ประมาณ 7% ในชายอายุต่ำกว่า 30 ปี และประมาณ 22% ในชายอายุต่ำกว่า 40 ปี

โรคมะเร็งอวัยวะเพศชายมีกี่ชนิด?

มะเร็งอวัยวะเพศชาย

เซลล์ของเนื้อเยื่อของอวัยวะเพศชาย เป็นเซลล์อยู่ในกลุ่มเดียวกับเซลล์ผิวหนัง ดังนั้นโรคมะเร็งของอวัยวะเพศชายจึงเป็นชนิดเดียวกับของโรคมะเร็งผิวหนัง แต่ที่พบเป็นมะเร็ง เกือบทั้งหมดจะเป็นเซลล์ของเยื่อบุผิว (Epithelium), และของเยื่อเมือก (Mucosa) ซึ่งเป็น มะเร็งกลุ่มมะเร็งคาร์ซิโนมา (Carcinoma) ชนิดสะความัส (Squamous cell carcinoma)

ดังนั้นโดยทั่วไป เมื่อกล่าวถึง ‘โรคมะเร็งของอวัยวะเพศชาย’ จึงหมายถึง โรคมะเร็งชนิดนี้ ‘Penile squamous cell carcinoma’ ซึ่งรวมทั้งในบทความนี้ด้วย

อนึ่ง โรคมะเร็งชนิดอื่นที่พบได้น้อยมากที่เกิดกับอวัยวะเพศชาย เช่น

โรคมะเร็งอวัยวะเพศชายเกิดจากอะไร? มีปัจจัยเสี่ยงไหม?

ปัจจุบัน ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่นอน ชัดเจนของการเกิดโรคมะเร็งอวัยวะเพศชาย แต่พบมีปัจจัยเสี่ยง คือ

  • ไม่ได้ขริบหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศ (Circumcision) ทั้งนี้ ยังขึ้นกับอายุที่ขริบด้วย โดยมีการศึกษาพบว่า เมื่อขริบตั้งแต่แรกเกิด มักไม่พบการเกิดโรคมะเร็งนี้เลย เมื่อขริบช่วงอายุ 3-12 ปีพบเป็นโรคมะเร็งนี้ได้ 0.15% แต่เมื่อขริบในอายุที่สูงกว่านี้ หรือไม่ได้ขริบ พบโรคมะเร็งนี้ได้ 3.1% ทั้งนี้ยังไม่ทราบเหตุผลที่แน่ชัดว่าทำไม แต่มีผู้พยายามอธิบายว่า อาจเกี่ยวกับสารขี้เปียก (Smegma) ซึ่งสร้างจากผิวหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศ มีหน้าที่ให้ความชุ่มชื้นต่อ ส่วนหัวของอวัยวะเพศ อาจเกิดการสะสมก่อให้เกิดการอักเสบติดเชื้อ และ/หรือก่อการระคายเคืองต่ออวัยวะเพศส่วนหัวนี้เรื้อรัง จนเกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ไปเป็นเซลล์มะเร็ง (เมื่อทำความสะอาดได้ไม่ดีพอจนเกิดการสะสมของสารนี้ใต้ผิวหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศ) ดังนั้นเมื่อได้รับการขริบออกตั้งแต่แรก จึงลดการเกิดสารขี้เปียกลง และลดการหมักหมมของเชื้อโรค
  • มีหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศตีบ (Phimosis) ซึ่งสาเหตุที่เพิ่มปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งนี้ยังไม่ทราบชัดเจน แต่เชื่อว่า เมื่อมีการตีบเกิดขึ้น การทำความสะอาดบริเวณส่วนหัวของอวัยวะเพศทำได้ยากจึงเกิดการสะสมของแบคทีเรียและสารขี้เปียก ดังกล่าวแล้ว
  • การติดเชื้อไวรัสเอชพีวีของอวัยวะเพศ (HPV, Human papilloma virus, ไวรัสที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และเป็นสาเหตุให้เกิดโรคมะเร็งปากมดลูก)
  • การติดเชื้อไวรัสเอชไอวี (HIV) หรือโรคเอดส์
  • การสูบบุหรี่ จากการที่เซลล์ต่างๆได้รับสารพิษจากควันบุหรี่
  • จากแสง และ/หรือ ยาบางชนิด ที่ใช้รักษาโรคสะเก็ดเงิน
  • อายุ: โดยพบว่า 4 ใน 5 ของผู้ป่วยโรคมะเร็งนี้ อายุตั้งแต่ 55 ปีขึ้นไป

โรคมะเร็งอวัยวะเพศชายมีอาการอย่างไร?

อาการพบบ่อยของโรคมะเร็งอวัยวะเพศชาย คือ

เมื่อโรคลุกลาม จะคลำได้ต่อมน้ำเหลืองขาหนีบโต อาจเจ็บ อาจคลำได้ ต่อมเดียว หรือ หลายต่อม อาจคลำได้เพียงที่ขาหนีบข้างเดียว หรือทั้งสองข้าง ซ้ายและขวา ซึ่งเมื่อต่อมน้ำ เหลืองโต อาจแตกเป็นแผลเปื่อยเน่า และมักก่อให้เกิดถุงอัณฑะและขาทั้งสองข้างบวมโต

อนึ่ง ในบางครั้ง อาจมีอาการนำมาก่อนเกิดแผลหรือก่อนเกิดก้อนเนื้อบริเวณหัวของอวัยวะเพศ คือ การเกิดฝ้า ซึ่งเมื่อพบฝ้าเหล่านี้ ควรรีบพบแพทย์/ไปโรงพยาบาล เนื่องจากฝ้าเหล่านี้จะกลายเป็นมะเร็งได้ โดยเฉพาะฝ้าแดง

  • การเกิดฝ้าแดง (Erythroplakia): สีผิวที่เกิดเป็นสีแดงเป็นปื้น เป็นหย่อมๆ คล้ายกับฝ้าบนผิวหน้า แต่เป็นสีแดง ไม่เจ็บ ไม่คัน
  • หรือบางครั้ง (พบได้น้อยกว่า) อาจเป็นฝ้าขาว (Leucoplakia): ฝ้าลักษณะเดียวกับฝ้าแดง แต่มีสีขาว

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งอวัยวะเพศชายได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งอวัยวะเพศชาย ได้จาก

ภายหลังผลชิ้นเนื้อระบุเป็นมะเร็ง การตรวจสืบค้นเพิ่มเติม คือ การตรวจเพื่อประเมินระยะโรค และเพื่อประเมินสุขภาพของผู้ป่วย โดยทั่วไปมักเป็นการตรวจ

โรคมะเร็งอวัยวะเพศชายมีกี่ระยะ?

โรคมะเร็งอวัยวะเพศชายแบ่งเป็น 4 ระยะเช่นเดียวกับโรคมะเร็งอื่นๆ แต่ที่แตกต่าง คือ มีการจัดระยะโรคโดยนำการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็ง(Cell grading ย่อว่า G, โดย G1 หมายถึงเซลล์มะเร็งแบ่งตัวน้อย/ต่ำ, G2 เซลล์มะเร็งแบ่งตัวปานกลาง, G3 เซลล์มะเร็งแบ่งตัวสูง)มาประกอบด้วย และบางระยะอาจแบ่งย่อยได้อีก เพื่อแพทย์โรคมะเร็งใช้ ช่วยในการพิจารณาวิธีรักษา บอกการพยากรณ์โรค และเพื่อใช้ในการศึกษา ซึ่ง 4 ระยะหลักของโรค ได้แก่

อนึ่ง: มะเร็งระยะศูนย์(Stage 0) หรือ Carcinoma in situ (CIS): คือ มะเร็งระยะที่เซลล์มะเร็งยังไม่รุกราน(Preinvasive)/ลุกลามออกนอกเนื้อเยื่อชั้นเยื่อบุผิว(Epithelium) โรคระยะนี้ไม่มีการลุกลามเข้าเนื้อเยื่อ/อวัยวะข้างเคียง หรือต่อมน้ำเหลือง หรือแพร่กระจายเข้ากระแสโลหิต เป็นระยะที่พบได้น้อยมากๆ ผู้ป่วยมักไม่มีอาการ หรือเห็นเป็นเพียงก้อนเนื้อขนาดเล็กๆที่ผิวขรุขระ และวินิจฉัยได้จากการตรวจชิ้นเนื้อด้วยการตรวจทางพยาธิวิทยาเท่านั้น เป็นระยะที่รักษาได้ผลดีมาก อัตรารอดที่ห้าปี มักสูงกว่า 90-95% และทั่วไป แพทย์มักยังไม่จัดเป็นมะเร็งอย่างแท้จริง

โรคมะเร็งอวัยวะเพศชายรักษาอย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งอวัยวะเพศชาย คือ

มีผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งอวัยวะเพศชายอย่างไร?

ผลข้างเคียงจากการรักษาโรคมะเร็งอวัยวะเพศชายขึ้นกับ วิธีรักษา โดยผลข้างเคียงจะสูงขึ้นเมื่อ

อนึ่ง ตัวอย่าง ผลข้างเคียงที่อาจพบได้จากการรักษามะเร็งอวัยวะเพศชาย เช่น

โรคมะเร็งอวัยวะเพศชายรุนแรงไหม?

โรคมะเร็งอวัยวะเพศชาย เป็นโรคมีความรุนแรงปานกลาง สามารถรักษาหายได้ ทั้งนี้ขึ้น กับ ระยะโรค, อายุ, และสุขภาพของผู้ป่วย

โดยทั่วไป อัตรารอดที่ห้าปีภายหลังการรักษา ใน

  • โรคระยะที่ 1: ประมาณ 80-85%
  • โรคระยะที่ 2: ประมาณ 65-75%
  • โรคระยะที่ 3: ประมาณ 40-50%
  • โรคระยะที่ 4: เมื่อโรคยังไม่แพร่กระจายเข้ากระแสโลหิต(ระยะ4A) ประมาณ 0-20%
  • โรคระยะที่ 4: เมื่อมีโรคแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นๆแล้ว(ระยะ4B) ประมาณ 0-10%

อนึ่ง ความสำคัญของโรคมะเร็งอวัยวะเพศชายอยู่ที่คุณภาพชีวิต เพราะเมื่อพบความผิด ปกติ ผู้ป่วยมักอายที่จะพบแพทย์ กลัวการถูกตำหนิว่าเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และกลัวการรักษาที่เป็นการผ่าตัดอวัยวะเพศ ผู้ป่วยส่วนใหญ่จึงมักมาพบแพทย์ล่าช้า หรือมักปฏิเสธการรักษา รอจนกระทั่งโรคลุกลามรุนแรงมากแล้ว ก่ออาการเจ็บปวด เลือดออกไม่หยุด หรือต่อมน้ำ เหลืองขาหนีบโตมากจนก่อการบวมของถุงอัณฑะ และ/หรือของขาทั้งสองข้าง จึงยอมรักษาซึ่งสายไปแล้ว

มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งอวัยวะเพศชายไหม? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งอวัยวะเพศชาย (การตรวจให้พบตั้งแต่ยังไม่มีอาการ) ดังนั้นวิธีที่ดีที่สุด คือ

ป้องกันโรคมะเร็งอวัยวะเพศชายอย่างไร?

ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีป้องกันโรคมะเร็งอวัยวะเพศชาย รวมทั้งยังไม่มีการแนะนำที่ชัดเจนเรื่องการฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อไวรัสเอชพีวี (อ่านเพื่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง วัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก) แต่การหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวแล้วในหัวข้อสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงที่หลีกเลี่ยงได้ จะช่วยลดโอกาสเกิดโรคนี้ลงได้

ดูแลตนเองอย่างไร? ดูแลผู้ป่วยมะเร็งอวัยวะเพศชายอย่างไร?ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็งต่างๆที่รวมถึงมะเร็งอวัยวะเพศชาย จะเช่นเดียวกัน ปรับใช้ด้วยกันได้ ที่สำคัญคือ

นอกจากนี้ แนะนำอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในการดูแลตนเองและการดูแลผู้ป่วยมะเร็งในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง

บรรณานุกรม

  1. AJCC cancer staging manual , 8th edition
  2. Cardoso, G. et al. (2011). Penile cancer: epidemiology and treatment. Curr Oncol Rep. 13, 231-239.
  3. DeVita, V., Hellman, S., and Rosenberg, S. (2005). Cancer: principles& practice of oncology (7th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
  4. Imsamran, W. et al. (2015). Cancer in Thailand vol Viii, 2010-2012, National Cancer Institute, Ministry of Public Health. Thailand
  5. Perez,C., Brady, L., Halperin, E., and Schmidt-Ullrich, R. (2004). Principles and practice of radiation oncology. (4th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins.
  6. Pizzocaro, A. et al. (2010). Guidelines on penile cancer. Eur Urol. 57, 1002-1012.
  7. https://emedicine.medscape.com/article/446554-overview#showall [2019,March2]
  8. https://www.cancer.org/cancer/penile-cancer/detection-diagnosis-staging/survival-rates.html [2019,March2]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน welv12 kampanar
Frame Bottom