Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ปวดศีรษะไมเกรน 

บทนำ

ยาไดไฮโดรเออร์โกตามีน (Dihydroergotamine) เป็นสารที่อยู่ในกลุ่มเออร์กอต อัลคาลอยด์ (Ergot alkaloids) และเป็นอนุพันธุ์ของยาเออร์โกตามีน (Ergotamine) ชนิดสังเคราะห์ ถูกนำมาใช้รักษาอาการปวดศีรษะไมเกรน ซึ่งมีประสิทธิภาพในการรักษาใกล้เคียงกับยา Suma triptan โดยมีกลไกการออกฤทธิ์ที่ตัวรับ (Receptor) ในสมองที่มีชื่อว่า Serotonin/5-HT1D receptors[5-hydroxytryptamine (Serotonin) receptor 1D] ทำให้เกิดการหดตัวของหลอดเลือดในสมองที่ส่งผลระงับการปวดไมเกรน

อาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) ของยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนที่พบบ่อยคือ อาการคลื่นไส้ ซึ่งแพทย์อาจต้องให้ยาบรรเทาอาการคลื่นไส้/ยาแก้คลื่นไส้อาเจียนกับผู้ป่วยก่อนที่จะให้ใช้ยาไดไฮโดรเออร์โกตามีน

รูปแบบของยาแผนปัจจุบันของยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนที่พบได้บ่อยได้แก่ ยาฉีดและยาพ่นสเปรย์ผ่านทางจมูก กรณียาฉีดสามารถฉีดเข้าผิวหนัง เข้ากล้ามเนื้อ หรือฉีดเข้าหลอดเลือดก็ได้ การดูดซึมและการกระจายตัวเข้าสู่ร่างกายของยาชนิดสเปรย์ฯจะเป็นประมาณ 32% ของยาฉีด ถ้าจะเปรียบเทียบข้อดี-ข้อเสียระหว่างยาทั้ง 2 รูปแบบอาจกล่าวได้ว่า ยาฉีดเข้าใต้ผิวหนังและฉีดเข้ากล้ามเนื้อจะให้ประสิทธิภาพเร็วกว่ายาชนิดสเปรย์ฯ แต่การฉีดเข้าเส้นเลือด/หลอดเลือดจะมีประสิทธิภาพสูงสุดในการรักษา ขณะที่ยาพ่นสเปรย์ฯจะมีความสะดวกต่อผู้ป่วยในการพกพาติดตัว การใช้ก็ง่ายกว่าการฉีดถึงแม้ประสิทธิภาพจะน้อยกว่ายาประเภทฉีดก็ตา

ยังมีเหตุผลบางประการที่ต้องนำมาพิจารณาก่อนที่แพทย์จะเลือกใช้ยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนในการรักษาไมเกรนกับผู้ป่วยเช่น

อย่างไรก็ตามยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนไม่ได้ถูกแนะนำให้ใช้เป็นประจำหรือใช้พร่ำเพรื่อ ด้วยมีงานวิจัยหลังการใช้ยานี้พบว่า ยานี้อาจก่อให้เกิดปัญหาเกี่ยวกับความจำและกับการไหลเวียนเลือด อีกทั้งอาจก่อให้เกิดภาวะเป็นพิษจากยานี้และเกิดพังผืดในบริเวณลิ้นหัวใจ ดังนั้น เพื่อความปลอดภัยของการใช้ยานี้ผู้ป่วยจะต้องได้รับยานี้โดยเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น

ไดไฮโดรเออร์โกตามีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไดไฮโดรเออร์โกตามีน

ยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เพื่อป้องกันและบำบัดรักษาอาการปวดศีรษะจากไมเกรน

ไดไฮโดรเออร์โกตามีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์โดยเข้าจับกับตัวรับในสมองที่มีชื่อว่า 5-HT1D receptors ทำให้หลอดเลือดที่ไปหล่อเลี้ยงบริเวณกะโหลกศีรษะและสมองเกิดการหดตัว ทางคลินิกเชื่อว่าเมื่อหลอดเลือดอยู่ในสภาพหดตัวสามารถลดอาการและบรรเทาอาการปวดศีรษะไมเกรนได้

ไดไฮโดรเออร์โกตามีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาฉีด ขนาด 1 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร
  • ยาสเปรย์พ่นจมูก ขนาด 4 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

ไดไฮโดรเออร์โกตามีนมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนมีขนาดการบริหารยา/ใช้ยาเช่น

ก.ชนิดฉีด:

  • ผู้ใหญ่: ฉีดยาขนาด 1 มิลลิกรัมเข้ากล้ามเนื้อหรือฉีดเข้าใต้ผิวหนังเมื่อเริ่มมีอาการปวดศีรษะไมเกรน หากอาการยังไม่ดีขึ้นอาจฉีดยา 1 มิลลิกรัมทุกชั่วโมง หยุดการฉีดยาเมื่อผู้ป่วยได้รับยารวม 3 มิลลิกรัม หรือฉีดเข้าหลอดเลือดดำขนาด 1 มิลลิกรัมเมื่อเริ่มมีอาการไมเกรน หากอาการไม่ดีขึ้นอาจฉีดยาได้อีก 1 มิลลิกรัมในชั่วโมงถัดมา หยุดการให้ยาเมื่อผู้ป่วยได้รับยารวม 2 มิลลิกรัม และห้ามฉีดยาเกิน 6 มิลลิกรัม/สัปดาห์

ข.ชนิดพ่นจมูก:

  • ผู้ใหญ่: กดสเปรย์พ่นยาขนาด 1 มิลลิกรัมเข้าจมูก หากจำเป็นสามารถพ่นสเปรย์อีก 1 มิลลิกรัมเข้าจมูกหลังจากการพ่นครั้งแรกไปแล้ว 15 นาที ขนาดการใช้ยาสูงสุดไม่เกิน 2 มิลลิกรัม/วันและไม่เกิน 4 มิลลิกรัม/สัปดาห์

*อนึ่งในเด็ก: ยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัยที่แน่ชัดของการใช้ยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาไดไฮโดรเออร์โกตามีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรดังนี้

หากลืมพ่นหรือฉีดยาควรทำอย่างไร?

หากลืมพ่นหรือฉีดยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนสามารถพ่นหรือฉีดยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาการใช้ยาใกล้เคียงกับการใช้ยาในครั้งถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ไดไฮโดรเออร์โกตามีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้าง เคียง) ดังนี้เช่น

ก. ยาฉีด: อาจเกิดภาวะหัวใจทำงานผิดปกติ มีอาการกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หัวใจเต้นผิดจังหวะ

ข. ยาพ่นสเปรย์จมูก: อาจมีอาการแสบร้อนในโพรงจมูก มีอาการจมูกแห้งและเจ็บในจมูก การรับรสชาติอาหารเปลี่ยนไป ท้องเสีย วิงเวียน ปากแห้ง อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ เหงื่อออกมาก เจ็บคอ ง่วงนอน มีเลือดออกในจมูก และยังอาจพบอาการข้างเคียงอื่นๆอีกแต่พบได้น้อย เช่น ปวดหู ปวดตา มีไข้ แสบร้อนกลางอก ตาแฉะ กระสับกระส่าย ตาแดง มีผด/ผื่นขึ้นตามผิว หนัง เป็นลม เป็นต้น

มีข้อควรระวังการใช้ไดไฮโดรเออร์โกตามีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนเช่น

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาไดไฮโดรเออร์โกตามีน) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกชนิดควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ไดไฮโดรเออร์โกตามีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาไดไฮโดรเออร์โกตามีนอย่างไร?

ควรเก็บยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนในอุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ไดไฮโดรเออร์โกตามีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไดไฮโดรเออร์โกตามีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Dihydroergotamine Mesylate, USP (ไดไฮโดรเออร์โกตามีน เมไซเลท, ยูเอสพี) Mipharm
D.H.E. 45 (ดี.เฮช.อี. 45)Novartis
Migranal (ไมแกรนอล) Pharmacy

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Dihydroergotamine [2015,Nov21]
  2. http://www.drugs.com/cdi/dihydroergotamine.html [2015,Nov21]
  3. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Dihydroergotamine [2015,Nov21]
  4. https://www.google.co.th/search?q=dhe+45+iv+image&espv=2&biw=1920&bih=955&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ved=0CB8QsARqFQoTCKuPzc3E3cgCFcihlAod2eoG_g#imgrc=Rpaaa0kcVFXAtM%3A [2015,Nov21]
  5. http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2002/20148s7s8lbl.pdf [2015,Nov21]
  6. http://www.drugs.com/drug-interactions/dihydroergotamine-index.html?filter=3&generic_only=#W [2015,Nov21]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom