Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย 

บทนำ

ยาโดริเพเนม (Doripenem) จัดเป็นยาปฏิชีวนะประเภทเบต้า-แลคแตม (Beta lactam) ที่ออกฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียได้กว้างขวางมาก และอยู่ในกลุ่มย่อยของยา Carbapenems ประโยชน์ทางคลินิกที่พบเห็นได้บ่อยเช่น รักษาการติดเชื้อของช่องท้อง (เยื่อบุช่องท้องอักเสบ) รักษาอาการปอดบวม การติดเชื้อของช่องทางเดินปัสสาวะ (โรคติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ) การติดเชื้อที่ไต รวมถึงการติดเชื้อในกระแสเลือด (ภาวะพิษเหตุติดเชื้อ)

ยาโดริเพเนมมีกลไกยับยั้งการเจริญเติบโตของผนังเซลล์ในตัวแบคทีเรียส่งผลให้แบคทีเรียไม่เจริญเติบโตและตายลงในที่สุด ยานี้สามารถทำลายแบคทีเรียทั้งชนิดแกรมบวกและชนิดแกรมลบได้รวมถึงชนิด Pseudomonas aeruginosa ได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ไม่สามารถกำจัดแบคทีเรียบางกลุ่มเช่น Methicillin-resistant staphylococcus aureus

รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยาโดริเพเนมจะมีเฉพาะยาฉีดเท่านั้น โดยสามารถฉีดเข้ากล้ามเนื้อหรือเข้าหลอดเลือดก็ได้ ตัวยาในกระแสเลือดสามารถกระจายตัวผ่านไปตาเนื้อเยื่อและของเหลวในส่วนต่างๆของร่างกายได้อย่างดี ยาโดริเพเนมสามารถจับตัวกับพลาสมาโปรตีนได้น้อยกว่า 10% จากปริมาณยาทั้งหมด ร่างกายต้องใช้เวลา 1 ชั่วโมงโดยประมาณเพื่อกำจัดยานี้จำนวนครึ่งหนึ่งออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะ ยานี้จัดว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ปลอดภัยต่อสตรีตั้งครรภ์หากใช้ในขนาดที่ถูกต้อง

สำหรับข้อจำกัดบางประการที่ทำให้แพทย์ไม่สามารถจ่ายยาโดริเพเนมให้กับผู้ป่วยได้ เช่น

  • ผู้ป่วยเคยแพ้ยาในกลุ่ม Carbapenem มาก่อน
  • ขณะนั้นผู้ป่วยมีการใช้ยา Probenecid ซึ่งจะเพิ่มความเสี่ยงของอาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) จากยาโดริเพเนมเป็นอย่างมากหากใช้ร่วมกัน
  • นอกจากนี้อาจต้องระวังการใช้ยานี้กับผู้ที่มีประวัติแพ้ยากลุ่มเพนิซิลลิน (Penicillin) อีกด้วย เพราะบางส่วนในโครงสร้างโมเลกุลของยาทั้งสองมีลักษณะที่คล้ายกัน หรือในผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคลมชักก็ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาโดริเพเนม

ทั้งนี้มีข้อสังเกตและข้อมูลบางประการที่ผู้ป่วยควรทราบในคุณสมบัติของยาโดริเพเนมเพื่อ สร้างความเข้าใจทำให้ผู้ป่วยให้ความร่วมมือในการรักษาได้เป็นอย่างดีเช่น

  • ยานี้ใช้รักษาอาการติดเชื้อแบคทีเรียไม่ได้รักษาการติดเชื้อจากเชื้อไวรัส
  • ผู้ป่วยบางรายจะพบอาการท้องเสียได้บ้างหลังจากได้รับยาโดริเพเนม
  • ผู้สูงอายุจะเกิดอาการแพ้ยาโดริเพเนมได้มากกว่าผู้ป่วยกลุ่มอื่นๆ
  • ขนาดการใช้ยานี้ต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น
  • การใช้ยานี้เป็นเวลานานเกินไปอาจทำให้มีการติดเชื้อโรคชนิดอื่นแอบแฝงเข้ามาเช่น การติดเชื้อรา เป็นต้น

อนึ่งสำหรับอาการข้างเคียงที่พบได้บ่อยจากการใช้ยาโดริเพเนมเช่น ปวดศีรษะ ท้องเสียระดับ ไม่รุนแรง และมีอาการคลื่นไส้ หรืออาจไม่พบอาการข้างเคียงใดเลยก็ได้

เราสามารถพบเห็นการใช้ยาโดริเพเนมได้ตาสถานพยาบาลด้วยเป็นลักษณะยาฉีดที่ต้องจ่ายให้ผู้ป่วยตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น

โดริเพเนมมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

โดริเพเนม

ยาโดริเพเนมมีสรรพคุณข้อบ่งใช้เช่น

โดริเพเนมมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาโดริเพเนมคือ ตัวยาสามารถหยุดการกระจายพันธุ์ของแบคทีเรีย โดยตัวยาจะเข้าไปยับยั้งการสร้างผนังเซลล์ของแบคทีเรีย จากการก่อกวนนี้ทำให้แบคทีเรียหยุดชะงักการเจริญเติบโตไม่สามารถแพร่พันธุ์และตายลงในที่สุด

โดริเพเนมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโดริเพเนมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาฉีดขนาด 250 และ 500 มิลลิกรัม/ขวด

โดริเพเนมมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาโดริเพเนมมีขนาดการบริหารยา/ใช้ยาขึ้นกับแต่ละอาการโรค ดังนั้นขนาดยาจึงขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์ ในที่นี้ขอยกตัวอย่างขนาดยาในกรณีดังต่อไปนี้เช่น

ก. สำหรับการติดเชื้อในช่องท้อง (เยื่อบุช่องท้องอักเสบ):

  • ผู้ใหญ่: ฉีดยา 500 มิลลิกรัมเข้าหลอดเลือดดำทุกๆ 8 ชั่วโมงเป็นเวลา 5 - 14 วัน

ข. สำหรับรักษากรวยไตอักเสบและโรคติดเชื้อของระบบทางเดินปัสสาวะ:

  • ผู้ใหญ่: ฉีดยา 500 มิลลิกรัมเข้าหลอดเลือดทุกๆ 8 ชั่วโมงเป็นเวลา 10 วัน

*อนึ่ง: เด็ก: ยังไม่มีขนาดการใช้ยานี้ที่ขัดเจนสำหรับเด็ก ดังนั้นการใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาโดริเพเนม ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

โดริเพเนมมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโดริเพเนมสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น ท้องเสีย ปวด-ตึงในบริเวณขาและเท้า ผิวสีซีด หายใจลำบาก เกิดภาวะเลือดออกง่าย อ่อนเพลีย

ทั้งนี้ยังมีอาการข้างเคียงที่เกิดได้แต่พบไม่บ่อยนักเช่น ปวดท้อง กระหายน้ำ ปัสสาวะมีเลือดปน/ปัสสาวะเป็นเลือด ปัสสาวะน้อยลง มีไข้ ความดันโลหิตสูง คันบริเวณช่องคลอด เจ็บปาก ใบหน้าบวม น้ำหนักตัวเพิ่ม

มีข้อควรระวังการใช้โดริเพเนมอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโดริเพเนมเช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโดริเพเนมด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

โดริเพเนมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโดริเพเนมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาโดริเพเนมอย่างไร?

ควรเก็บยาโดริเพเนมภายใต้อุณหภูมิ 15 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

โดริเพเนมมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโดริเพเนมที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Doribax (ดอริแบค) Takeda
Finibax (ไฟนิแบค)Shionogi & Co., Ltd

บรรณานุกรม

  1. http://www.drugs.com/cdi/doripenem.html [2015,Dec19]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Doripenem [2015,Dec19]
  3. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2730083/ [2015,Dec19]
  4. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Doribax/?type=brief [2015,Dec19]
  5. http://www.drugs.com/drug-interactions/doripenem-index.html?filter=2&generic_only= [2015,Dec19]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom