Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ลำไส้เล็ก  ระบบทางเดินอาหาร 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ท้องเสีย 

บทนำ

ลำไส้เล็กอักเสบ (Enteritis) เป็นชื่อเรียกกลุ่มโรค/ภาวะที่เกิดจากมีการอักเสบเกิดขึ้นกับเนื้อเยื่อบุผิวหรือเยื่อเมือกของผนังลำไส้เล็ก ซึ่งอาจเกิดอย่างเฉียบพลันคือประมาณ 1 - 2 สัปดาห์หรือเกิดเรื้อรังเป็นเดือนหรือเป็นปี ซึ่งจะส่งผลให้ผู้ป่วยเกิดอาการที่พบบ่อยเช่น ท้องเสีย ปวดท้อง มักมีไข้ อาจเป็นไข้ต่ำหรือไข้สูงขึ้นกับสาเหตุ และอ่อนเพลีย เกิดภาวะขาดน้ำ และมีภาวะทุโภชนา เป็นต้น

ลำไส้เล็กอักเสบอาจเกิดร่วมกับกระเพาะอาหารอักเสบก็ได้เรียกว่า “กระเพาะอาหารและลำ ไส้เล็กอักเสบ (Gastroenteritis)” และ/หรือเกิดร่วมกับลำไส้ใหญ่อักเสบเรียกว่า “ลำไส้อักเสบ (Enterocolitis)”

ลำไส้เล็กอักเสบเป็นกลุ่มโรคที่ประกอบด้วยโรคที่มีสาเหตุได้หลากหลาย เป็นโรคพบได้ในทุกเพศและในทุกอายุตั้งแต่เด็กแรกเกิดไปจนถึงผู้สูงอายุเป็นโรคพบบ่อย แต่ไม่มีรายงานสถิติการเกิดเนื่องจากมักรายงานสถิติแยกเป็นแต่ละสาเหตุๆไป

ลำไส้เล็กอักเสบมีสาเหตุจากอะไร?

ลำไส้เล็กอักเสบ

ลำไส้เล็กอักเสบเกิดได้จากหลากหลายสาเหตุที่พบบ่อยได้แก่

ก. ลำไส้เล็กอักเสบจากติดเชื้อแบคทีเรีย: เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดที่พบบ่อยเช่น โรค อาหารเป็นพิษจากติดเชื้อ อีโคไล E.coli (Escherichia coli) หรือจากเชื้อ Staphylococcus aureus หรือเชื้อ Clostidium butulism, โรคไทฟอยด์จากเชื้อ Salmonella, โรคบิดไม่มีตัวจากเชื้อ Shigella

ข. โรคออโตอิมมูนหรือโรคภูมิต้านตนเองเช่น โรคโครห์น

ค. ผลข้างเคียงจากยาบางชนิด: เช่น ยาในกลุ่ม NSAID เช่น ยา Ibuprofen, Naproxen

ง. ผลข้างเคียงจากสารเสพติดบางชนิดเช่น โคเคน

จ. ผลข้างเคียงจากการฉายรังสีรักษาบริเวณช่องท้องหรืออุ้งเชิงกราน/ช่องท้องน้อยเช่น ในโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ โรคมะเร็งปากมดลูก

ฉ. ผลข้างเคียงจากยาเคมีบำบัดบางชนิดที่รักษาโรคมะเร็งเช่น ยา Irinothecan, Methotrexate

ช. อื่นๆ: เช่น โรค Celiac disease (โรคผิดปกติทางพันธุกรรมที่พบได้น้อยที่ทำให้ผู้ป่วยแพ้โปรตีนชนิดที่เรียกว่า Gluten/โปรตีนที่มักพบในธัญพืช)

ลำไส้เล็กอักเสบมีอาการอย่างไร?

อาการของลำไส้เล็กอักเสบที่พบบ่อยได้แก่

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์?

เมื่อมีอาการผิดปกติต่างๆที่รวมถึงอาการที่กล่าวในหัวข้อ อาการ และอาการไม่ดีขึ้นหลังดูแลตนเองใน 2 - 3 วันควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลเสมอ แต่หากอาการเลวลงควรรีบพบแพทย์/ ไปโรงพยาบาลโดยไม่ต้องรอถึง 2 - 3 วัน

แพทย์วินิจฉัยลำไส้เล็กอักเสบอย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยลำไส้เล็กอักเสบได้จากประวัติทางการแพทย์ต่างๆเช่น อาการโรคที่เป็นอยู่ การใช้ยาต่างๆ การตรวจร่างกาย การตรวจเลือดดูการอักเสบเช่น ซีบีซี การตรวจอุจจาระ การเพาะเชื้อจากอุจจาระ การตรวจภาพช่องท้อง/ลำไส้ด้วยอัลตราซาวด์ เอกซแรย์กลืนแป้ง เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ การตรวจส่องกล้องดูหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก อาจร่วมกับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ถ้ามีอาการลำไส้ใหญ่อักเสบร่วมด้วย ร่วมกับการตรวจเชื้อและการเพาะเชื้อจากสารคัดหลั่งจากลำไส้เล็ก และการตัดชิ้นเนื้อที่รอยโรคเพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยา และการตรวจเพาะเชื้อจากรอยโรค

รักษาลำไส้เล็กอักเสบอย่างไร?

แนวทางการรักษาลำไส้เล็กอักเสบจะประกอบด้วย การรักษาประคับประตองตามอาการ และการรักษาสาเหตุ

ก. การรักษาประคับประคองตามอาการ: เป็นการรักษาคล้ายกันในผู้ป่วยลำไส้เล็กอักเสบทุกสาเหตุเช่น การให้ยาแก้ปวดท้อง (เช่น ยา Hyoscine) ยาลดการเคลื่อนไหวของลำไส้ (เช่น Loperamide) ยาลดไข้ (เช่น Paracetamol) การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำถ้ามีภาวะขาดน้ำ เป็นต้น

ข. การรักษาสาเหตุ: การรักษาสาเหตุจะแตกต่างกันในแต่ละบุคคลขึ้นกับสาเหตุเช่น การหยุดยาต่างๆที่เป็นสาเหตุถ้าสาเหตุเกิดจากผลข้างเคียงจากยา การให้ยาปฏิชีวนะเมื่อโรคเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย หรือการรักษาโรคโครห์นเมื่อสาเหตุเกิดจากโรคนี้ เป็นต้น

ลำไส้เล็กอักเสบมีผลข้างเคียงอย่างไร?

ผลข้างเคียงจากลำไส้เล็กอักเสบที่พบได้บ่อยคือ ภาวะทุโภชนาจากลำไส้เล็กดูดซึมอาหาร ได้น้อย นอกนั้นที่อาจพบได้เช่น

ลำไส้เล็กอักเสบมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

การพยากรณ์โรคของลำไส้เล็กอักเสบขึ้นกับสาเหตุและความรุนแรงของอาการ จึงแตกต่างกันเป็นกรณีไป แพทย์ผู้รักษาจึงเป็นผู้ให้การพยากรณ์โรคได้อย่างเหมาะสม โดยการพยากรณ์โรคมีได้ตั้งแต่มีการพยากรณ์โรคที่ดี รักษาโรคให้หายได้ไปจนถึงการพยากรณ์โรคเลว ผู้ป่วยเสียชีวิต(ตาย) โดยเฉพาะกรณีมีผลข้างเคียงจากลำไส้เล็กอักเสบร่วมด้วย

ดูแลตนเองอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นลำไส้เล็กอักเสบได้แก่

ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

เมื่อเป็นโรคลำไส้เล็กอักเสบควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเมื่อ

ป้องกันลำไส้เล็กอักเสบอย่างไร?

การป้องกันโรคลำไส้เล็กอักเสบคือ การป้องกันสาเหตุที่ป้องกันได้ซึ่งคือสาเหตุจากการติดเชื้อ ซึ่งการป้องกันที่สำคัญคือ การรักษาสุขอนามัยพื้นฐาน (สุขบัญญัติแห่งชาติ) และการรักษาความสะอาดอาหารและน้ำดื่มเช่น ในโรคไทฟอยด์ โรคอาหารเป็นพิษ โรคบิดไม่มีตัว

นอกจากนั้นคือ การกินยาแต่เฉพาะกรณีจำเป็น ไม่ซื้อยาใช้เองโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน ซึ่งยาสำคัญที่เป็นสาเหตุลำไส้เล็กอักเสบคือ ยาในกลุ่มยาปฏิชีวนะและยาในกลุ่มยา NSAID ที่ไม่ควรซื้อกินเองต้องปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนเสมอ

บรรณานุกรม

  1. https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001149.html [2016,March5]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Enteritis [2016,March5]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน mayo Ronnachai Rainwill
Frame Bottom