Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งทางสมองและกล้ามเนื้อ 

บทนำ

ยากาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์ (Gaba receptor antagonist) จัดเป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของสารสื่อประสาทในระบบประสาทที่มีชื่อว่า GABA (Gamma-aminobutyric acid, สารที่เกี่ยวกับการทำงานของกล้ามเนื้อและการตื่นตัวของร่างกาย) นักวิทยาศาสตร์ได้จัดแบ่งหมวดหมู่ของสารกาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์ ออกเป็นหมวดย่อยดังนี้

  • GABAA receptor antagonists ประกอบด้วยสารต่างๆหลายชนิดเช่น Bicuculline, Gabazine, Hydrastine, Pitrazepin, Sinomenine, Thiocolchicoside
  • GABAA-rho receptor antagonists ประกอบด้วยสารต่างๆหลายชนิดเช่น Bilobalide, Gabazine, Gaboxadal, Isonipecotic acid, Loreclezole, Picrotoxin
  • GABAB receptor antagonists ประกอบด้วยสารต่างๆหลายชนิดเช่น Homotaurine, Phaclofen, Saclofen

สารต่างๆที่กล่าวข้างต้นมีบางตัวที่ถูกนำไปผลิตเป็นยารักษาโรคของมนุษย์ บางตัวนำไปเป็นสารเคมีของงานวิจัย บ้างก็เป็นสารที่พบในสมุนไพรที่นำมารักษาโรคข้อรูมาตอยด์

อาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) ที่เด่นสำหรับยาในกลุ่มนี้จะเป็นเรื่องกระตุ้นให้เกิดอาการชักความเหมาะสมของการคัดเลือกยากลุ่มนี้และนำมาใช้กับผู้ป่วยจะต้องผ่านการตรวจคัดกรองและเป็นไปตามคำสั่งจากแพทย์เท่านั้น

กาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

กาบา-รีเซปเตอร์-แอนตาโกนิสต์

ยาในกลุ่มกาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์มีสรรพคุณดังนี้

  • ใช้เป็นยาถอนพิษในผู้ป่วยที่ได้รับยาเบนโซไดอะซิปีน (Benzodiazepine) เกินขนาดเช่น Flumazenil
  • ใช้กระตุ้นประสาทหรือสมองหลังเข้ารับการผ่าตัดเช่น ยา Flumazenil,
  • รักษาโรคข้อรูมาตอยด์เช่น ยา Sinomenine
  • ใช้ลดอาการพิษของแอลกอฮอล์เช่น ยา Phaclofen
  • รักษาอาการอัลไซเมอร์เช่น ยา Homotaurine

กาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยากลุ่ม กาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์คือ ตัวยาจะเข้าแข่งขันกับสารสื่อประสาท GABA โดยเข้าจับกับตัวร้บ กาบา รีเซปเตอร์ (GABA receptor) ที่อยู่ในเซลล์ประสาท และออกฤทธิ์ตามธรรมชาติของยาแต่ละตัวจึงทำให้เกิดสรรพคุณในการรักษา

กาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยา/สารในกลุ่มกาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์ มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาฉีดและเป็นผลิตภัณฑ์อาหารเสริมต่างๆ

กาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์มีขนาดรับประทาน/การบริหารยาอย่างไร?

ขนาดการใช้ยาหรือการบริหารยาของยากลุ่ม กาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์ขึ้นกับการพิจารณาของแพทย์โดยต้องอาศัยข้อมูลทางการแพทย์ของตัวผู้ป่วย และรวมกับเลือกใช้ยาให้ตรงตามอาการ ตาโรค และที่มีความปลอดภัยต่อผู้ป่วยมากที่สุด

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยากลุ่มกาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาในกลุ่มกาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไปไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

กาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาในกลุ่มกาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น คลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียน ตาพร่า ปวดศีรษะ หน้าแดง รู้สึกวิตกกังวล มีอาการหวาดกลัว อาจพบอาการชักซึ่งมักจะเกิดกับผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคลมชักอยู่แล้ว ความดันโลหิตสูง และหัวใจเต้นเร็ว

มีข้อควรระวังการใช้กาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาในกลุ่มกาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์ดังนี้เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ที่ได้รับพิษอย่างรุนแรงจากยาลดอาการซึมเศร้า Tricyclic and related antidepressants, กลุ่มยา TCA)
  • ยาบางตัวในกลุ่มนี้อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูง
  • ยากลุ่มนี้อาจทำให้ตับทำงานผิดปกติ
  • ระวังการใช้ยากลุ่มนี้กับสตรีตั้งครรภ์และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
  • ไม่แนะนำการใช้ยากลุ่มนี้เป็นเวลานานๆ
  • ระวังการใช้ยากลุ่มนี้กับผู้ป่วยที่มีประวัติป่วยด้วยโรคทางจิตเวช
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยากลุ่มกาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

กาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาในกลุ่มกาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์ มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น การใช้ยากาบา แอนตาโกนิสต์เช่น Flumazenil ร่วมกับยาเบนโซไดอะซีปีน (Benzodiazepine) จะทำให้การออกฤทธิ์ของยาเบนโซไดอะซีปีนลดน้อยลงไปจึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ร่วมกัน

ควรเก็บรักษากาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์อย่างไร?

ควรเก็บยากลุ่มกาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์ ในช่วงอุณหภูมิที่ระบุในเอกสารกำกับยาซึ่งขึ้นกับยาแต่ละชนิด เก็บในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

กาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยากลุ่ม กาบา รีเซปเตอร์ แอนตาโกนิสต์ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Anexate (อะเนเซท) Roche
Lanexat (แลนีแซท) Roche
Romazicon (โรมาซิคอน) Roche

บรรณานุกรม

1 http://sydney.edu.au/medicine/pharmacology/adrien-albert/images/pdfs/RefsPDFs/416.pdf [2015,Feb28]
2 http://en.wikipedia.org/wiki/GABA_receptor_antagonist [2015,Feb28]
3 http://www.druglib.com/activeingredient/picrotoxin/ [2015,Feb28]
4 http://ocw.mit.edu/courses/experimental-study-group/es-s10-drugs-and-the-brain-spring-2013/handouts/MITES_S10S13_AlcohAntagow6.pdf [2015,Feb28]
5 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2556616 [2015,Feb28]
6 http://www.webmd.com/vitamins-supplements/ingredientmono-1251-homotaurine.aspx?activeingredientid=1251&activeingredientname=homotaurine [2015,Feb28]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom