Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ลูกตา  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิก (Cycloplegic eye drops) เป็นยาประเภท Muscarinic receptors blockers (Antimuscarinic drug) ซึ่งมักนำไปใช้รักษาและตรวจสอบความผิดปกติของลูกตา ทั่วไปใช้ในลักษณะเป็นยาหยอดต่า

ตัวยาในกลุ่มนี้แต่ละตัวมีคุณสมบัติขยายรูม่านตาและยังนำมาใช้รักษาอาการม่านตาอักเสบ (Uveitis) อีกด้วย หลักการทำงานของยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกคือ ทำให้กล้ามเนื้อที่อยู่รอบ บริเวณภายในลูกตา/กล้ามเนื้อเพื่อการเพ่ง เป็นอัมพาตชั่วคราว ตาของผู้ป่วยจึงไม่สามารถเพ่งการ มองเห็นในระยะใกล้ - ระยะห่าง/ระยะไกลได้ หรืออาจกล่าวว่าผู้ป่วยจะมีสภาวะของการมองเห็นภาพ คงที่เพียงระยะเดียวเท่านั้น ซึ่งจะทำให้ง่ายต่อจักษุแพทย์ในการตรวจวัดหรือตรวจสอบความผิดปกติ ของสายตา

ผลจากการใช้ยากลุ่มนี้จะก่อให้เกิดการมองเห็นเป็นภาพไม่ชัด/เบลอๆ (Blurred vision) ประ มาณ 2 - 48 ชั่วโมงทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิดของตัวยาแต่ละตัว

ขอยกตัวอย่างรายการของยากลุ่มไซโคลพลีจิกดังนี้

  • Atropine: จัดเป็นยาหยอดตาที่มีฤทธิ์แรงมากที่สุดของยากลุ่มนี้ ขนาดความเข้มข้นที่นำ มาใช้เป็นยาแผนปัจจุบันคือ 0.5%, 1% และ 2% นอกจากนี้ยังมีรูปแบบเป็นยาขี้ผึ้งป้ายตาขนาดความเข้มข้น 1% หลังหยอดตา ยาจะเริ่มออกฤทธิ์ขยายม่านตาภายในประมาณ 30 นาทีและเกิดภาวะระยะการมองเห็นคงที่ภายใน 60 - 180 นาที
  • Cyclopentolate: มีลักษณะเป็นยาหยอดตาขนาดความเข้มข้น 0.5%, 1% และ 2% หลังจากหยอดตา ตัวยาจะเริ่มออกฤทธิ์ขยายม่านตาภายใน 15 - 30 นาที เกิดภาวะะการมองเห็นคงที่ภายในประมาณ 15 นาที
  • Homatropine: มีลักษณะเป็นยาหยอดตาขนาดความเข้มข้น 2% และ 5% หลังหยอดตา รูม่านตาจะขยายตัวภายใน 30 - 60 นาที มีภาวะการมองเห็นภาพคงที่ภายใน 30 - 60 นาที
  • Tropicamide: จำหน่ายเป็นรูปแบบยาหยอดตาขนาด 0.5% และ 1% หลังจากหยอดตา รูม่านตาจะขยายภายใน 15 - 30 นาที และสายตาจะปรับเป็นสภาวะการมองเห็นภาพคงที่ภายใน 25 นาทีโดยประมาณ

ทั้งนี้ การใช้ยากลุ่มนี้มักจะเกิดขึ้นในสถานพยาบาลเท่านั้น ปัจจุบันคณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุให้ Atropine, Cyclopentolate และ Tropicamide อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไซโคลพลีจิก

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยากลุ่มไซโคลพลีจิกจะออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของสารสื่อประสาทที่มีชื่อว่า Acetylcho line ในลูกตา ทำให้รูม่านตาขยายและกล้ามเนื้อเรียบในลูกตาไม่สามารถหดหรือขยายตัวได้ชั่ว คราว ส่งผลให้ลดอาการปวดในตาที่มีสาเหตุจากม่านตาอักเสบ (ยูเวียอักเสบ) หรือมีบาดแผลที่กระจกตา (กระจกตาเป็นแผล) อีกทั้งง่ายต่อการตรวจสอบลูกตาของจักษุแพทย์

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

  • ยาหยอดตา ขนาดความเข้มข้น 0.5%, 1% และ 2%
  • ยาขี้ผึ้งป้ายตา ขนาดความเข้มข้น 1%

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกมีขนาดการใช้อย่างไร?

การใช้ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกควรต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ ในที่นี้ขอยกตัวอย่างขนาดใช้ยากลุ่มนี้กับผู้ใหญ่เช่น

  • Atropine: หยอดยา 1 หยดวันละ 2 - 3 ครั้งเป็นเวลา 1 - 3 วันก่อนทำการทดสอบสายตา
  • Homatropine: หยอดยา 1 หยดลงในตาแต่ละข้าง เมื่อผ่านไป 5 - 10 นาทีให้หยอดยาซ้ำอีก 1 ครั้ง
  • Cyclopentolate: หยอดยา 1 หยดลงในตา หลังจากนั้น 5 -10 นาทีให้หยอดซ้ำอีก 1 ครั้ง
  • Tropicamide: หยอดยา 1 หยดลงในตาแต่ละข้าง จากนั้นหยอดยาซ้ำอีกครั้งหลังจากเวลาผ่านไปประมาณ 5 นาที

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิก ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรดังนี้

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้าง เคียง) ดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกเช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่น กัน

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษายาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกอย่างไร?

ควรเก็บยากลุ่มไซโคลพลีจิกภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาหยอดตากลุ่มไซโคลพลีจิกที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิต เช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Atroren-P (อะโทรเรน-พี) Indoco
Cyclogyl (ไซโคลจิล) Alcon
Hemasol (ฮีมาซอล) Ashford
Mydriacyl (มายเดรียซิล) Alcon

บรรณานุกรม

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Cycloplegia[2015,July4]
  2. http://vision.about.com/od/eyeanatomy/g/Ciliary_Body.htm[2015,July4]
  3. http://vision.about.com/od/eyeexamequipment/g/Cycloplegic-Eye-Drop.htm[2015,July4]
  4. http://www.globalrph.com/ophthalmic_mydriatics.htm [2015,July4]
  5. http://www.reviewofoptometry.com/content/d/therapeutics/c/15492/dnnprintmode/true?skinsrc=%5Bl%5Dskins/ro2009/pageprint&containersrc=%5Bl%5Dcontainers/ro2009/simple [2015,July4]
  6. http://www.healio.com/ophthalmology/curbside-consultation/%7B5a241a51-81fe-4e82-99c4-ce5cf8f97d89%7D/how-should-i-use-topical[2015,July4]
  7. href=" http://www.eyecalcs.com/DWAN/pages/v1/v1c041.html[2015,July4]
  8. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=atropine [2015,July4]
  9. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=cyclopentolate [2015,July4]
  10. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/164#item-8935[2015,July4]
  11. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Cyclogyl/ [2015,July4]
  12. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Atroren-P/?type=brief [2015,July4]
  13. http://www.medsafe.govt.nz/profs/datasheet/a/Atropteyedrop.pdf [2015,July4]
  14. http://www.drugs.com/drug-interactions/accuhist-drops-with-cyclopentolate-ophthalmic-631-16266-759-0.html[2015,July4]
  15. http://www.drugs.com/drug-interactions/tropicamide-ophthalmic-with-viravan-t-2263-0-1858-1828.html[2015,July4]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน sirikul Thun Nattapong93 Bever Pooriwat
Frame Bottom