Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อรา 

บทนำ

ยาโวริโคนาโซล (Voriconazole) เป็นยาต้านเชื้อรากลุ่มไตรเอโซล (Triazoles, ยากลุ่มหนึ่งในยาต้านเชื้อรากลุ่มเอโซล/Azole) วงการแพทย์นำยานี้มารักษาอาการติดเชื้อราในระยะลุก ลามซึ่งมักเกิดกับผู้ป่วยที่มีภูมิคุ้มกันต้านทานโรคบกพร่อง รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้จะเป็น ยาฉีดและยารับประทาน

จากสูตรโครงสร้างทางเคมีทำให้ยาโวริโคนาโซลถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้ถึงประมาณ 96% และเมื่อยาเข้าสู่กระแสเลือด ตัวยาจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนได้ประมาณ 58% ตับจะคอยเปลี่ยนโครงสร้างและทำลายยาอย่างต่อเนื่องก่อนที่จะขับยาทิ้งโดยผ่านไปกับปัสสาวะ

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุโวริโคนาโซลลงในบัญชียาหลักแห่งชาติ และระบุวัตถุประสงค์ของการใช้ยาเพื่อรักษาอาการติดเชื้อราชนิดแอสเปอจิรัส (Aspergillus) ในระยะลุกลาม (Invasive aspergillosis)

ยาโวริโคนาโซลจัดอยู่ในหมวดของยาควบคุมพิเศษ การใช้ยาจึงต้องมีใบสั่งจากแพทย์เท่านั้น และห้ามผู้ป่วยปรับเพิ่มหรือลดขนาดรับประทานด้วยตนเองโดยเด็ดขาด

โวริโคนาโซลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

โวริโคนาโซล

ยาโวริโคนาโซลมีสรรพคุณดังนี้

  • รักษาการติดเชื้อราชนิดแอสเปอจิรัสระยะลุกลาม (Invasive aspergillosis)
  • รักษาการติดเชื้อราชนิดแคนดิดา (Candidiasis) เช่น เชื้อราช่องปาก
  • รักษาอาการ Scedosporiosis (การติดเชื้อราชนิด Scedosporium) และ Fusariosis (การติดเชื้อราชนิด Fusarium)

โวริโคนาโซลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาโวริโคนาโซลจะออกฤทธิ์อย่างกว้างขวางในการต่อต้านเชื้อราชนิดต่างๆที่ทำให้เกิดโรค เช่น เชื้อรา Candida, Aspergillus, Scedosporium และ Fusarium โดยตัวยาจะเข้ายับยั้งการสังเคราะห์สาร Ergosterol ซึ่งเป็นสารสำคัญของผนังเซลล์ในตัวเชื้อราจึงทำให้เซลล์เกิดการรั่วซึมจนส่งผลให้เชื้อราหยุดการเจริญเติบโตและตายลงในที่สุด

โวริโคนาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโวริโคนาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

โวริโคนาโซลมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาโวริโคนาโซลมีขนาดรับประทานดังนี้เช่น

  • ผู้ใหญ่ที่มีน้ำหนัก 40 กิโลกรัมขึ้นไป: รับประทานวันแรก 400 มิลลิกรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง วันถัดไปรับประทาน 200 มิลลิกรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง หากจำเป็นแพทย์จะปรับขนาดรับประทานเป็น 300 มิลลิกรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง
  • ผู้ใหญ่ที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 40 กิโลกรัมลงมา: รับประทานวันแรก 200 มิลลิกรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง วันถัดไปรับประทาน 100 มิลลิกรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง หากจำเป็นแพทย์จะปรับขนาดรับประทานเป็น 150 มิลลิกรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง
  • เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปีลงไปจนถึง 2 ปี: รับประทาน 200 มิลลิกรัมทุกๆ 12 ชั่วโมง
  • เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี: ยังไม่มีข้อมูลที่แน่ชัดในด้านขนาดยา ผล และผลข้างเคียงจากยาในเด็กกลุ่มนี้ การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์

*****หมายเหตุ:

  • ทั้งผู้ใหญ่และเด็กควรรับประทานยาโวริโคนาโซลในช่วงท้องว่าง สามารถรับประทานก่อนอาหาร 1 ชั่วโมงหรือหลังอาหาร 2 ชั่วโมง การรับประทานยาควรรับประทานตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง
  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาโวริโคนาโซล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาโวริโคนาโซลสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า แต่การลืมรับประทานยานี้บ่อยๆหลายครั้ง นอกจากจะทำให้อาการโรคไม่ดีขึ้นแล้ว ในบางกรณียังอาจส่งผลให้เกิดการลุก ลามของโรคมากยิ่งขึ้น

โวริโคนาโซลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโวริโคนาโซลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น พบอาการตาพร่า มีไข้ หนาวสั่น ปวดศีรษะ ปวดท้อง ปวดหลัง เจ็บหน้าอก ใบหน้า มือ - เท้าบวม มีอาการคล้ายเป็นไข้หวัดใหญ่ ความดันโลหิตต่ำ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย มีภาวะดีซ่าน กระเพาะอาหารอักเสบ ลำไส้อักเสบ ระดับเกลือโพแทสเซียมในเลือดต่ำ มีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ วิงเวียน เกิดประสาทหลอน สับสน ซึมเศร้า วิตกกังวล เกิดภาวะสั่น ความรู้สึกสัมผัสเพี้ยน มีภาวะไซนัสอักเสบ มีผื่นคัน แพ้แสงแดด ผิวหนังอักเสบ ไตวายเฉียบพลัน มีเลือดปนมากับปัสสาวะ/ปัสสาวะเป็นเลือด ค่าครีเอตินีน (Creatinine/ค่าการทำงานของไต) ในเลือดเพิ่มสูง ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการ Stevens-Johnson syndrome

มีข้อควรระวังการใช้โวริโคนาโซลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโวริโคนาโซลดังนี้เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์
  • ระหว่างการใช้ยานี้ให้เฝ้าระวังเรื่องการทำงานของตับ - ไต
  • หากใช้ยานี้มากกว่า 28 วันขึ้นไปควรต้องเฝ้าระวังเรื่องการมองเห็นภาพของผู้ป่วย
  • ควบคุมและเฝ้าระวังการทำงานของตับอ่อน เมื่อใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่มีภาวะเสี่ยงเป็นโรคตับอ่อนอักเสบชนิดเฉียบพลันเช่น ผู้ป่วยเอชไอวีที่ได้รับยาต้านไวรัส
  • ระหว่างการใช้ยานี้ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสแสงแดดหรือตากแดดโดยตรง ด้วยอาจกระตุ้นให้เกิดการแพ้แสงของผิวหนังได้
  • ต้องควบคุมระดับสารเกลือแร่ต่างๆในเลือดให้เป็นปกติก่อนการใช้ยานี้
  • ระวังเรื่องการขับรถหรือการควบคุมเครื่องจักรด้วยยานี้สามารถส่งผลและรบกวนการมองเห็นภาพ/ตาพร่าได้
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโวริโคนาโซลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

โวริโคนาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโวริโคนาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาโวริโคนาโซลอย่างไร?

ควรเก็บยาโวริโคนาโซลในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

โวริโคนาโซลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโวริโคนาโซลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
VFEND (วีเฟนด์) Pfizer

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Antifungal_medication#Adverse_effects [2015,March7]
2 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/94#item-10249 [2015,March7]
3 https://www.mims.com/Thailand/drug/info/VFEND/?type=full#Indications [2015,March7]
4 http://www.mims.com/USA/drug/info/voriconazole/?type=full&mtype=generic#Dosage [2015,March7]
5 http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a605022.html#how [2015,March7]
6 http://www.drugs.com/drug-interactions/abstral-with-voriconazole-1074-15009-2309-0.html [2015,March7]
7 http://www.drugs.com/drug-interactions/clopidogrel-with-voriconazole-705-0-2309-0.html [2015,March7]
8 http://www.medicinenet.com/voriconazole-oral/page5.htm#Overdose [2015,March7]
9 http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2010/021266s032lbl.pdf [2015,March7]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน sirikul Nutplus
Frame Bottom