Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ระบบต่อมไร้ท่อ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ไขมันในเลือดสูง 

บทนำ

ยาโรสุวาสแตติน(Rosuvastatin) เป็นยาในกลุ่มสแตติน (Statin) ทางคลินิกนำมาใช้รักษาภาวะไขมันคอเลสเตอรอลในเลือดสูง(โรคไขมันในเลือดสูง)และช่วยป้องกันการเกิดโรคหัวใจอีกด้วย แพทย์มักจะแนะนำผู้ป่วยที่ได้รับยานี้ ให้ควบคุมการรับประทานอาหารร่วมกับการออกกำลังกาย

ยาโรสุวาสแตตินถูกพัฒนาและเริ่มวางจำหน่ายในปี ค.ศ.2013 (พ.ศ.2556) ภายใต้ชื่อการค้าว่า “เครสเตอร์ (Crestor)” และสามารถสร้างยอดจำหน่ายได้มากกว่า 5 พันล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งรูปแบบยาแผนปัจจุบันของยาโรสุวาสแตตินเป็นยาชนิดรับประทาน โดยตัวยาจะถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารและกระจายตัวเข้าสู่กระแสเลือดได้ประมาณ 20% จากนั้นจะเข้ารวมตัวกับพลาสมาโปรตีนได้ประมาณ 88% ตับเป็นอวัยวะที่จะคอยทำลายยาโรสุวาสแตตินอย่างต่อเนื่อง และร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 19 ชั่วโมง เพื่อกำจัดยานี้ออกจากกระแสเลือดและผ่านทิ้งไปกับอุจจาระ

ความสามารถในการลดคอเลสเตอรอลของยาโรสุวาสแตตินเมื่อเทียบโดยขนาดการใช้ยา จะดีกว่า ยาStatinตัวอื่น คือ Atorvastatin, Simvastatin, และ Pravastatin นอกจากนั้น ยาโรสุวาสแตตินยังช่วยให้ไขมันในเลือดชนิดดี คือเฮชดีแอล (HDL Cholesterol)มีปริมาณมากขึ้นด้วย

อย่างไรก็ดี มีข้อจำกัดบางประการที่ทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถใช้ยาโรสุวาสแตตินได้ อาทิ เช่น

อนึ่ง ก่อนที่จะได้รับยาโรสุวาสแตติน ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางอย่างจะต้องแจ้งให้แพทย์ พยาบาล เภสัชกร ทราบก่อนเสมอ โดยเฉพาะโรคต่อไปนี้ เช่น ปวดกล้ามเนื้อและ กล้ามเนื้ออ่อนแรงอันมีสาเหตุจากการใช้ยากลุ่มสแตติน เป็นผู้ที่มีโรคความดันโลหิตต่ำ มีการติดเชื้ออย่างรุนแรง มีโรคไต โรคตับ โรคต่อมไทรอยด์ โรคเบาหวาน โรคลมชัก ร่างกายอยู่ในภาวะขาดน้ำ เป็นผู้ที่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนอวัยวะ รวมถึงเป็นผู้ที่ติดสุรา

นอกจากนี้ ยาโรสุวาสแตตินยังสามารถเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับยาอื่นๆได้หลายตัว อย่างเช่นยา Colchicine, Cyclosporine, Daptomycin(ยาปฏิชีวนะ), Clofibrate, Fenofibrate, Gemfibrozil, Atazanavir, Lopinavir, Ritonavir, และ Niacin, ยาที่กล่าวมาทั้งหมด หากใช้ร่วมกับยาโรสุวาสแตติน อาจทำให้ผู้ป่วยเกิดปัญหาการทำงานของกล้ามเนื้อและไตได้

ยาโรสุวาสแตติน สามารถใช้ได้ทั้งกับเด็กและผู้ใหญ่ โดยการรับประทานควรต้องเป็นเวลาเดียวกันในระหว่างวันของทุกๆวัน ทั้งนี้เพื่อให้คงระดับยาในกระแสเลือดมีความเข้มข้นอย่างสม่ำเสมอ

ยาโรสุวาสแตติน ยังส่งผลให้ผู้ป่วยที่ได้รับยานี้มีอาการวิงเวียน กรณีนี้ผู้ป่วยควรเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะใดๆ หรือการทำงานกับเครื่องจักร ด้วยจะเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย

หากผู้ป่วยมีประวัติติดสุราหรือดื่มจัดเมื่อได้รับยาโรสุวาสแตติน จะมีความเสี่ยงทำให้การทำงานของตับผิดปกติมากขึ้น และมีบางรายที่อาจเกิดภาวะตับวายตามมาได้

ยาโรสุวาสแตติน สามารถรับประทานก่อนหรือหลังอาหารก็ได้ การใช้ยานี้ต้องมีความต่อเนื่องตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัดจึงจะเห็นประสิทธิผล การหยุดรับประทานยานี้เองหรือการลืมรับประทานบ่อยครั้ง อาจทำให้ระดับไขมันในเลือดลดลงเพียงเล็กน้อย หรือไม่ลดลงเลย และสิ่งสำคัญอีกประการหนึ่ง ห้ามมิให้ผู้ป่วยปรับเพิ่มขนาดการรับประทานยานี้ด้วยตนเอง เพราะจะทำให้เกิดความเสี่ยงเรื่องอาการข้างเคียง(ผลข้างเคียง)ไปจนถึงเกิด พิษต่ออวัยวะสำคัญๆของร่างกาย อย่างเช่น ตับ เป็นต้น

สำหรับปัญหาของการใช้ยาโรสุวาสแตตินกับผู้สูงอายุ มักจะเป็นเรื่องการทำงานของกล้ามเนื้อ โดยตัวยานี้อาจทำให้มีภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรงได้

โดยทั่วไป การใช้ยาโรสุวาสแตตินไปสักระยะหนึ่ง จะทำให้ระดับคอเลสเตอรอลในเลือดลดลงอย่างเห็นได้ชัด อย่างไรก็ตามหากผลการรักษาด้วยยานี้ไม่เป็นไปตามวัตถุประสงค์หรือทำให้อาการผู้ป่วยแย่ลง ผู้ป่วยต้องรีบกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลก่อนนัด เพื่อแพทย์จะได้พิจารณาปรับแนวทางการรักษา

การใช้ยากลุ่มสแตติน จะใช้ยาเพียงช่วงระยะเวลาหนึ่งเท่านั้น และถือเป็นข้อห้ามที่ไม่ให้ผู้ป่วยรับประทานยานี้นานเกินจากคำสั่งแพทย์โดยเด็ดขาด

ยาโรสุวาสแตติน ถูกจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย การใช้ยานี้จะต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น โดยเราสามารถพบเห็นการใช้ยานี้ได้ตาสถานพยาบาล และซื้อหาได้ตามร้านขายยาขนาดใหญ่ ซึ่งหากผู้บริโภ/ผู้ป่วยต้องการทราบข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับยานี้ก็สามารถสอบถามได้จากแพทย์ หรือจากเภสัชกรได้โดยทั่วไป

โรสุวาสแตตินมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

โรสุวาสแตติน

ยาโรสุวาสแตตินมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เพื่อ

โรสุวาสแตตินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาโรสุวาสแตตินคือ ตัวยาจะเข้าไปยับยั้งเอนไซม์ที่เรียกว่า HMG – CoA reductase(3-hydroxy-3-methyl-glutaryl-coenzyme A reductase ย่อว่า HMGCR, เอนไซม์เกี่ยวข้องกับการสร้าง คอเลสเตอรอล)ในตับ ทำให้เกิดการชะลอการสร้างคอเลสเตอรอล ด้วยกลไกดังกล่าวจึงทำให้ระดับไขมันคอเลสเตอรอลในเลือดลดลง

โรสุวาสแตตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโรสุวาสแตตินมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 5, 10, 20, และ 40 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาแคปซูลชนิดรับประทาน ขนาด 20, และ 40 มิลลิกรัม/แคปซูล

โรสุวาสแตตินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาโรสุวาสแตติน มีขนาดรับประทาน เช่น

ก. สำหรับภาวะไขมันคอเลสเตอรอลในเลือดสูง(โรคไขมันในเลือดสูง)ในระยะเริ่มต้น:

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทานยา 5 – 10 มิลลิกรัม วันละครั้ง หลังการใช้ยาไปแล้ว ประมาณ 4 สัปดาห์ แพทย์อาจปรับขนาดรับประทานเพิ่มขึ้นเป็น 20 มิลลิกรัม/วันซึ่งโดยทั่วไป ขนาดรับประทานยานี้สูงสุดไม่เกิน 40 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กที่อายุตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป: เริ่มต้นรับประทานยา 5 มิลลิกรัม วันละครั้ง หากจำเป็นหลังการใช้ยาไปแล้วประมาณ 4 สัปดาห์ แพทย์อาจปรับขนาดรับประทานเพิ่มขึ้นตามความเห็นแพทย์ ซึ่งทั่วไป ขนาดรับประทานยานี้สูงสุดไม่เกิน 20 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กอายุต่ำกว่า 10 ปี: ยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกที่แน่ชัดในการใช้ยานี้ในเด็กวัยนี้ การใช้ยานี้ในเด็กวัยนี้ จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไป

ข.ขนาดที่ใช้ป้องกันโรคหัวใจที่มีสาเหตุจากไขมันในเลือดสูง:

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทานยา 10 – 20 มิลลิกรัม วันละครั้ง ขนาดที่ใช้คงระดับการรักษาอยู่ที่ 5 – 40 มิลลิกรัม วันละครั้ง
  • เด็ก: ยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกที่แน่ชัดในการใช้ยานี้ในเด็ก การใช้ยานี้ในเด็ก จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไป

อนึ่ง:

  • สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือหลังอาหารก็ได้ แต่ควรรับประทานในช่วงเวลาเดียวกันของทุกวัน
  • ยานี้ยังสามารถใช้ลดระดับไขมันไตรกลีเซอไรด์ในเลือดได้ด้วย โดยมีขนาดรับประทานเป็นไปตามคำสั่งแพทย์
  • เพื่อความปลอดภัยของการใช้ยานี้ ผู้ป่วยต้องคอยตรวจสอบระดับไขมันในเลือดเป็นระยะๆตามคำแนะนำของแพทย์ว่า สอดคล้องกับขนาดรับประทานยานี้หรือไม่

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้นไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาโรสุวาสแตติน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาโรสุวาสแตติน สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

แต่อย่างไรก็ดี การลืมรับประทานยาโรสุวาสแตตินบ่อยครั้ง จะทำให้ประสิทธิภาพของการรักษาด้อยลงไป

โรสุวาสแตตินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโรสุวาสแตตินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้โรสุวาสแตตินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโรสุวาสแตติน เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับ สตรีตั้งครรภ์ และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
  • การใช้ยานี้กับ เด็ก และผู้สูงอายุ จะต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์เท่านั้น
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง โดยมิได้ขอคำปรึกษาจากแพทย์
  • ห้ามใช้ยานี้นานเกินคำสั่งแพทย์
  • แจ้งแพทย์ถึงโรคประจำตัว รวมถึงยาอื่นใด ที่รับประทานอยู่ก่อนทุกครั้งที่เข้า รับการรักษา แก่ แพทย์ พยาบาล เภสัชกร
  • หยุดการใช้ยานี้ทันทีหากพบอาการแพ้ยานี้ เช่น ผื่นคัน ลมพิษขึ้นเต็มตัว หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก ตัวบวม กรณีเช่นนี้ ต้องรีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน
  • กรณีใช้ยานี้ไประยะหนึ่ง แล้วตรวจพบว่าระดับไขมันในเลือดไม่ลดลง หรือกลับเพิ่มขึ้น ควรต้องกลับมาปรึกษาแพทย์/มาโรงพยาบาลอีกครั้งก่อนวันนัด เพื่อให้แพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา
  • ควรออกกำลังกาย และควบคุมการรับประทานอาหารควบคู่ไปกับการใช้ยานี้ ตามคำแนะนำของ แพทย์ พยาบาลและ/หรือ เภสัชกร
  • ปฏิบัติตามคำสั่ง แพทย์ พยาบาล เภสัชกร อย่างเคร่งครัด และมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลตามนัด เพื่อการตรวจเลือดตามแพทย์แนะนำ และเพื่อติดตามผลการรักษาว่ามีความก้าวหน้าเพียงใด
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโรสุวาสแตตินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด อาหารเสริม และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บhaamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

โรสุวาสแตตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโรสุวาสแตตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาโรสุวาสแตตินอย่างไร?

ควรเก็บยาโรสุวาสแตติน ในช่วงอุณหภูมิ 20 – 25 องศาเซียลเซส(Celsius) ห้ามเก็บในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

โรสุวาสแตตินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโรสุวาสแตตินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Crestor (เครสเตอร์)AstraZeneca
Rosuvastatin GPO (โรสุวาสแตติน)Lek
Rosuvastatin Sandoz (โรสุวาสแตติน แซนดอซ)Sandoz

อนึ่ง ยาชื่อการค้าของยานี้ ที่จำหน่ายในต่างประเทศ เช่น Akroz, Bestor, Fortius, Jprest, Favros, Novastat, Ldnil, Arvast

บรรณานุกรม

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Statin [2016, Oct22]
  2. https://www.drugs.com/cdi/rosuvastatin.html [2016, Oct22]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Rosuvastatin [2016, Oct22]
  4. http://www.mims.com/thailand/drug/info/rosuvastatin/?type=brief&mtype=generic [2016, Oct22]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom