Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

หัวใจและหลอดเลือด  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เจ็บหน้าอกรุนแรง 

บทนำ

ยาเอมิลไนไตรท์ (Amyl nitrite) เป็นยาขยายหลอดเลือดที่ออกฤทธิ์ได้เร็ว ถูกนำมาผลิตเป็นยาสูดพ่นทางจมูกเพื่อบำบัดอาการกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ยานี้จะดูดซึมได้อย่างรวดเร็วโดยผ่านไปทางปอด หนึ่งในสามของตัวยาที่สูดพ่นจะถูกขับออกมากับปัสสาวะ ระยะเวลาที่ยาจะแสดงฤทธิ์การรักษาอยู่ในช่วง 30 วินาทีซึ่งถือว่าเร็วมากระดับหนึ่งแล้ว แต่ยานี้มีข้อห้ามใช้กับผู้ป่วยโรคต้อหินหรือผู้ป่วยที่ได้รับอาการบาดเจ็บทางศีรษะ ด้วยตัวยาสามารถกระจายตัวเข้าสู่ตาและผ่านเข้าสมองทำให้เกิดการขยายตัวของหลอดเลือดในตาและในสมอง จึงเป็นเหตุให้อาการของผู้ป่วยต้อหินหรือผู้ที่บาดเจ็บทางศีรษะมีอาการรุนแรงมากขึ้นเมื่อได้รับยาเอมิลไนไตรท์ หรือการใช้ยานี้กับสตรีมีครรภ์จะส่งผลลดความดันเลือด/ความดันโลหิตจากมารดาไปสู่ทารกในครรภ์จนอาจก่อให้เกิดผลเสียต่อทารกได้โดยการลดเลือดไปเลี้ยงทารก ยังไม่มีการศึกษายานี้กับสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร จึงยังไม่มีข้อมูลสนับสนุนว่ายานี้ผ่านออกมากับน้ำนมมารดาหรือไม่ จึงต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดหากจะใช้ยากับผู้ป่วยกลุ่มนี้

*อนึ่ง เอมิลไนไตรท์เป็นสารเคมีที่ติดไฟได้ดี การใช้ยานี้จึงต้องไม่เข้าใกล้เปลวไฟ

ทั้งนี้ การใช้ยาเอมิลไนไตรท์ควรเริ่มที่ขนาดต่ำๆที่ก่อให้เกิดประสิทธิผลของการรักษา การใช้ยานี้ในปริมาณมากจะกระตุ้นให้ร่างกายเกิดภาวะขาดออกซิเจนจากเม็ดเลือดแดง ขาดออกซิเจนที่เรียกว่า Methemoglobinemia

นอกจากนี้ยาเอมิลไนไตรท์ยังทำให้เกิดอาการข้างเคียง (ผลข้างเคียง) บางอย่างที่ไม่รุนแรงมากนักและเกิดเพียงชั่วคราวเช่น ปวดศีรษะ วิงเวียน และหน้าแดง เป็นต้น ผู้ที่ใช้ยานี้อาจมีความรู้สึกร้อนที่ใบหน้าพร้อมกับมีอาการคล้ายกับศีรษะจะแตกออก การสูดพ่นยาครั้งหนึ่งในปริมาณมาก อาจก่อให้เกิดอาการอ่อนเพลีย กระสับกระส่าย รวมถึงเกิดอาการคลื่นไส้อาเจียนได้

การใช้ยาเอมิลไนไตรท์จะใช้เมื่อเริ่มมีอาการแน่นหน้าอกซึ่งเป็นอาการหนึ่งที่บ่งบอกภาวะเลือดไปเลี้ยงหัวใจไม่เพียงพอ ท่าทางของร่างกายที่จะใช้ยานี้ควรอยู่ในท่านั่งหรือท่านอน ด้วยเหตุผลขณะที่ยาออกฤทธิ์ผู้ป่วยอาจรู้สึกวิงเวียนหรืออาจเป็นลมได้ อย่างไรก็ตามผู้ป่วยจะรู้สึกดีขึ้นหลังใช้ยาไม่ถึงนาที

การใช้ยาในผู้ป่วยแต่ละคนซึ่งมีอาการโรคแตกต่างกันย่อมมีขนาดยาที่แตกต่างกันออกไปเช่นกัน ดังนั้นเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วยจึงควรใช้ยาตามขนาดที่แพทย์กำหนดให้อย่างเคร่งครัด

เอมิลไนไตรท์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เอมิลไนไตรท์

ยาเอมิลไนไตรท์มีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เพื่อบรรเทาอาการเจ็บหน้าอกจากภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด (Angina attacks)

เอมิลไนไตรท์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาเอมิลไนไตรท์คือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ทำให้หลอดเลือดยายตัวทำให้การไหลเวียนของเลือดดีขึ้น ส่งผลให้หัวใจได้รับออกซิเจนมากขึ้น แต่ในขณะเดียวกันอาจเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำตามมาได้เช่นเดียวกัน จากกลไกดังกล่าวส่งผลให้เกิดฤทธิ์การรักษาตามสรรพคุณ

เอมิลไนไตรท์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเอมิลไนไตรท์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาน้ำสารละลายสำหรับสูดพ่นขนาด 0.3 มิลลิ กรัม/0.3 มิลลิลิตร

เอมิลไนไตรท์มีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาเอมิลไนไตรท์มีขนาดการบริหารยา/การใช้ยาเช่น

*อนึ่ง ยานี้จะใช้ต่อเมื่อเริ่มมีอาการของกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเท่านั้น

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาเอมิลไนไตรท์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมการสูดพ่นยาควรทำอย่างไร?

การใช้ยาเอมิลไนไตรท์จะใช้เฉพาะช่วงที่เริ่มมีอาการของกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด การใช้ยานี้จึงเป็นไปเฉพาะตามกรณีเมื่อเริ่มเกิดอาการเท่านั้น จึงไม่เกิดการลืมการใช้ยา

เอมิลไนไตรท์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาเอมิลไนไตรท์สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น วิงเวียน หน้าแดง ปวดศีรษะ คลื่นไส้และ/หรืออาเจียน กระสับกระส่าย

สำหรับอาการของผู้ที่ได้รับยานี้เกินขนาดเช่น ริมฝีปากรวมถึงเล็บ นิ้ว และฝ่ามือ มีสีคล้ำ วิงเวียนหรือเป็นลม รู้สึกมีแรงดันในศีรษะ หายใจติดขัด/หายใจลำบาก อ่อนเพลีย หัวใจเต้นเร็ว ซึ่งเมื่อมีอาการดังกล่าวควรต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน

มีข้อควรระวังการใช้เอมิลไนไตรท์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาเอมิลไนไตรท์เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้ร่วมกับการดื่มสุราด้วยจะทำให้เกิดความดันโลหิตต่ำอย่างรุนแรง
  • ห้ามปรับขนาดการใช้ยานี้ด้วยตนเอง
  • ห้ามใช้ยาใกล้สถานที่ที่มีเปลวไฟหรือสถานที่ที่มีประกายไฟ
  • การใช้ยานี้ในสตรีตั้งครรภ์ และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร ผู้สูงอายุ หรือแม้แต่ในเด็ก ควรต้องได้รับคำสั่งจากแพทย์เท่านั้น
  • ขณะใช้ยานี้มักจะมีอาการวิงเวียนเข้าแทรกซ้อน ขณะใช้ยานี้ผู้ป่วยจึงควรอยู่ในท่านั่งหรือไม่ ก็ท่านอนเท่านั้น ให้หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ขณะยืน
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาเอมิลไนไตรท์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

เอมิลไนไตรท์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาเอมิลไนไตรท์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาเอมิลไนไตรท์อย่างไร?

ควรเก็บยาเอมิลไนไตรท์ในอุณหภูมิห้องที่เย็น ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

เอมิลไนไตรท์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาเอมิลไนไตรท์ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Amyl Nitrite (เอมิลไนไตรท์) Baxter
Amyl Nitrite Daiichi Sankyo (เอมิลไนไตรท์ ไดอิชิ แซนเกียว) Daiichi Sankyo

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Amyl_nitrite#Physiological_effects [2015,Oct31]
  2. http://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html [2015,Oct31]
  3. http://www.drugs.com/cons/amyl-nitrite-inhalation-oral-nebulization.html [2015,Oct31]
  4. http://www.drugs.com/drug-interactions/amyl-nitrite-index.html?filter=3&generic_only= [2015,Oct31]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน sirikul ploypn0708 aw248
Frame Bottom