Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ซึมเศร้า 

บทนำ

ยาฟีเนลซีน (Phenelzine หรือยาชื่อการค้าในต่างประเทศคือ Nardelzine) เป็นยารักษาโรคซึมเศร้าที่อยู่ในประเภท Monoamine oxidase inhibitor (MAOI) เหมาะกับผู้ป่วยที่ใช้รักษาอาการโรคซึมเศร้าที่ใช้ยาอื่นรักษาแล้วไม่ได้ผล หลักการรักษาของยานี้จะใช้กลไกการเพิ่มสารเคมีบางตัวในสมองทำให้ระดับของอารมณ์เปลี่ยนไปในทิศทางดีขึ้น

มีข้อห้ามบางประการที่ทำให้แพทย์ไม่สามารถใช้ยาฟีเนลซีนรักษาผู้ป่วยได้เช่น

ทั้งนี้กรณีที่มีการจ่ายยาฟีเนลซีนให้ผู้ป่วยแล้ว แพทย์อาจต้องแจ้งข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อให้เกิดความเข้าใจและช่วยทำให้ผู้ป่วยปฏิบัติตัวได้อย่างเหมาะสมถูกต้องเช่น

  • ระหว่างการใช้ยานี้อาจมีอาการง่วงนอน วิงเวียน และอาการจะเป็นมากขึ้นหากผู้ป่วยดื่มสุราร่วมด้วย
  • หลีกเลี่ยงการอยู่ในสถานที่ที่มีอุณหภูมิสูงด้วยจะเพิ่มความเสี่ยงของการเป็นลม
  • ระหว่างการใช้ยานี้กลุ่มผู้ป่วยเด็ก - วัยรุ่นจะมีความเสี่ยงต่อความรู้สึกอยากทำร้ายตัวเองหรืออยากฆ่าตัวตายจึงต้องให้ญาติเฝ้าระวังและติดตามอาการอย่างใกล้ชิด ด้วยเหตุนี้จึงมีคำแนะนำให้หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้กับผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี
  • หากหยุดการใช้ยานี้โดยทันทีอาจเกิดภาวะถอนยาติดตามมา
  • กรณีใช้ยานี้แล้วอาการป่วยไม่ดีขึ้นควรต้องกลับไปปรึกษาแพทย์/ไปโรงพยาบาลเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา

อนึ่ง ยังมีข้อควรระวังอีกมากมายที่ไม่สามารถแจกแจงได้หมด ดังนั้นเพื่อความปลอดภัยในการใช้ยานี้ผู้ป่วยควรต้องใช้ยานี้ตามคำสั่งของแพทย์ผู้รักษาแต่เพียงผู้เดียว

ฟีเนลซีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ฟีเนลซีน

ยาฟีเนลซีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้คือ รักษาอาการโรคซึมเศร้า (Depression)

ฟีเนลซีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาฟีเนลซีนคือ ตัวยาจะยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ชื่อ Monoamine oxidase (MO, เอนไซม์เกี่ยวข้องกับการทำงานของสารสื่อประสาท) ในสมองทำให้สมดุลสารสื่อประสาทในสมองบางตัวปรับระดับเพิ่มขึ้นจนส่งผลต่ออารมณ์ความรู้สึกให้ดีขึ้นจากอาการซึมเศร้า

ฟีเนลซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาฟีเนลซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 15 มิลลิกรัม/เม็ด

ฟีเนลซีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาฟีเนลซีนมีขนาดรับประทานเช่น

  • ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทานครั้งละ 15 มิลลิกรัมวันละ 3 ครั้ง ขนาดรับประทานยาที่เหมาะสมขึ้นกับแต่ละบุคคล โดยแพทย์สามารถเพิ่มเป็น 60 มิลลิกรัม/วันได้ บางกรณีแพทย์อาจเพิ่มขนาดรับประทานได้สูงถึง 90 มิลลิกรัม/วัน แต่เมื่ออาการของผู้ป่วยดีขึ้นเป็นลำดับ แพทย์จะค่อยๆปรับลดขนาดรับประทาน โดยอาจลดลงเป็น 15 มิลลิกรัม/วัน โดยอาจใช้เวลาหลายสัปดาห์ในการจะปรับเปลี่ยน
  • เด็กและผู้อายุต่ำกว่า 16 ปี: การใช้ยานี้ต้องอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้นและเป็นกรณีๆไป

*อนึ่ง สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาฟีเนลซีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาฟีเนลซีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาฟีเนลซีนให้ตรงเวลา

ฟีเนลซีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาฟีเนลซีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น

ก. อาการข้างเคียงที่พบบ่อย: เช่น หนาวสั่น รู้สึกสับสน เหงื่อออกมาก วิงเวียน เป็นลม แขน-ขา-มือ-เท้า สั่น

ข. อาการข้างเคียงที่พบได้น้อย: เช่น ปวดท้อง อาจพบผื่นคัน ปัสสาวะมีสีคล้ำ ปัสสาวะน้อยลง ง่วงนอน มีไข้ รู้สึกหวาดกลัวสิ่งต่างๆผิดปกติ ปวดศีรษะ ความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นผิดจังหวะ คลื่นไส้ อาเจียน

มีข้อควรระวังการใช้ฟีเนลซีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาฟีเนลซีนเช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้กับผู้ป่วยโรคหัวใจล้มเหลว ผู้ที่มีภาวะของตับทำงานผิดปกติ ผู้ป่วยโรคไตระยะรุนแรง
  • ห้ามใช้ยานี้ร่วมกับยากลุ่ม Sympathomimetic drug
  • ห้ามรับประทานยานี้ร่วมกับการดื่มสุรา/เครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานด้วยตนเอง
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปี
  • การใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตรต้องได้รับคำสั่งจากแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น
  • ระหว่างใช้ยานี้ควรต้องควบคุมความดันโลหิตของผู้ป่วยให้เป็นปกติอย่างสม่ำเสมอ
  • หลีกเลี่ยงการรับประทานยานี้ร่วมกับอาหารบางประเภทเช่นที่กล่าวไว้ในข้างต้น
  • การปรับลดขนาดการใช้ยานี้หรือหยุดการใช้ยานี้ต้องกระทำแบบค่อยเป็นค่อยไปโดยแพทย์ผู้รักษาเท่านั้นและไม่ควรหยุดการใช้ยาทันทีโดยไม่ได้ปรึกษาแพทย์ผู้รักษา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ร่วมกับยาแก้หวัด ยาแก้ไอเช่น สูตรตำรับที่ผสมยา Dextromethor phan
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาฟีเนลซีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ฟีเนลซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาฟีเนลซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาฟีเนลซีนอย่างไร?

ควรเก็บยาฟีเนลซีนในช่วงอุณหภูมิ 15 - 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ฟีเนลซีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาฟีเนลซีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Nardil (นาร์ดิล)Parke-Davis

บรรณานุกรม

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Monoamine_oxidase_inhibitor [2015,Oct24]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Phenelzine [2015,Oct24]
  3. http://www.drugs.com/cdi/phenelzine.html [2015,Oct24]
  4. http://www.mydr.com.au/medicines/cmis/nardil-tablets [2015,Oct24]
  5. https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a682089.html [2015,Oct24]
  6. http://mims.com/PHILIPPINES/Home/GatewaySubscription/?generic=Phenelzine [2015,Oct24]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน opal2543 Pattharapol005
Frame Bottom