Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย 

บทนำ

ยาทาโซแบคแตม (Tazobactam) เป็นยาปฏิชีวนะที่มีฤทธิ์ต่อต้านแบคทีเรียที่สามารถผลิตเอนไซม์ชื่อเบต้า-แลคแตมเมส (Beta-lactamases, เอนไซม์ที่ทำให้เกิดเชื้อดื้อยา) สูตรโครงสร้างที่ใช้ผลิตเป็นยารักษาโรคคือ ทาโซแบคแตมโซเดียม (Tazobactam sodium) และถูกนำไป ใช้ร่วมกับยาปฏิชีวนะกลุ่มเพนิซิลลิน (Penicillin) ที่มีชื่อว่า Piperacillin ทางคลินิกจะนำยานี้ไปรักษาอาการปอดอักเสบที่เกิดจากการติดเชื้อจากภายในสถานพยาบาล (Nosocomial pneumo nia) ซึ่งมีสาเหตุจากแบคทีเรียชื่อ Pseudomonas aeruginosa

ยาทาโซแบคแตมจะช่วยต่อต้านแบคทีเรียที่ดื้อต่อยาปฏิชีวนะกลุ่มเพนิซิลลินโดยมีกลไกการออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์เบต้า-แลคแตมเมสจากแบคทีเรีย ทำให้แบคทีเรียสูญเสียความสามารถในการดื้อยา

รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยาทาโซแบคแตมจะเป็นยาฉีดเท่านั้น ซึ่งคณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุให้ยาทาโซแบคแตมอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติและต้องใช้ยาควบคู่กับยา Piperacillin โดยมีวัตถุประสงค์การใช้ดังนี้

อนึ่ง ปกติจะพบเห็นการใช้ยาทาโซแบคแตมแต่ในสถานพยาบาลเท่านั้น และผู้บริโภคสามารถสอบถามข้อมูลการใช้ยาทาโซแบคแตมได้จากแพทย์/เภสัชกรที่ประจำในสถานพยาบาลที่เข้ารับบริการ

ทาโซแบคแตมมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ทาโซแบคแตม

ทางคลินิกจะใช้ยาทาโซแบคแตมร่วมกับยา Piperacillin เพื่อช่วยรักษาการติดเชื้อที่ดื้อต่อยากลุ่มเพนิซิลลิน สามารถนำมารักษาอาการป่วยจากโรคต่างๆดังนี้เช่น

ทาโซแบคแตมมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาทาโซแบคแตมมีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์เบต้าแลคแตมเมสจากแบคทีเรีย ทำให้แบคทีเรียสูญเสียคุณสมบัติของการต่อต้านกลุ่มยาเพนิซิลลิน ตัวยากลุ่มเพนิซิลลินจะทำหน้าที่หยุดการสร้างผนังเซลล์ของแบคทีเรีย ส่งผลให้แบคทีเรียหยุดการเจริญเติบโต ไม่สามารถขยายพันธุ์และตายลงในที่สุด

ทาโซแบคแตมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาทาโซแบคแตมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาาฉีดที่ผสมร่วมกับยา Piperacillin เช่น

ทาโซแบคแตมมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาทาโซแบคแตมมีขนาดการใช้ยาขึ้นกับแต่ละชนิดอาการ/โรค ชนิดของแบคทีเรีย ความรุนแรงของอาการ ดังนั้นขนาดยาจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไป ในบทความนี้ขอยกตัวอย่างขนาดยานี้ที่ใช้ในการติดเชื้อภายในช่องท้อง, เยื่อบุช่องท้องอักเสบ, การติดเชื้อที่ผิว หนัง, การติดเชื้อที่อุ้งเชิงกราน เช่น

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาทาโซแบคแตม ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมฉีดยาควรทำอย่างไร?

ปกติในสถานพยาบาลจะมีตารางการให้ยาผู้ป่วยโดยมีบุคคลากรทางการแพทย์คอยดูแลกำกับและรับผิดชอบ กรณีที่มีข้อสงสัยว่าผู้ป่วยได้รับยาตรงตามเวลาที่กำหนดหรือไม่ ผู้ป่วย/ญาติ สามารถสอบถามจากบุคลากรทางการแพทย์ที่รับผิดชอบดูแลได้ตลอดเวลา

ทาโซแบคแตมมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาทาโซแบคแตมที่มีสูตรตำรับผสมกับยา Piperacillin สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ได้ดังนี้เช่น มีอาการท้องเสีย ปวดกระเพาะปัสสาวะ ใบหน้า-แขน-ขา-มือ-เท้ามีอาการบวม ตาพร่า รู้สึกแสบบริเวณช่องท้องส่วนบน ปวดท้อง เจ็บหน้าอก รู้สึกสับสน วิง เวียนคล้ายจะเป็นลม มีไข้ เหงื่อออกมาก ปวดศีรษะ ปวดหลังช่วงล่างหรือไม่ก็ด้านข้าง คลื่นไส้ อา เจียน แสบร้อนบริเวณปลายนิ้วมือนิ้วเท้า มีผื่นคันตาผิวหนัง ชีพจรเต้นช้าหรือไม่ก็เร็ว อาจหายใจลำบาก

มีข้อควรระวังการใช้ทาโซแบคแตมอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาทาโซแบคแตมเช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้หรือแพ้ส่วนประกอบในสูตรตำรับยานี้
  • ห้ามใช้ยาที่มีสภาพเปลี่ยนไปจากเดิม
  • หลังการใช้ยานี้อาจมีอาการวิงเวียนผู้ป่วยจึงควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยวดยานพาหนะและ/หรือการทำงานกับเครื่องจักร
  • ตัวยากลุ่มนี้อาจลดการทำงานของเกล็ดเลือด ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่สุ่มเสี่ยงต่อการได้รับบาดเจ็บเพราะหากมีเลือดออกจะทำให้การแข็งตัวของเลือดช้ากว่าปกติ
  • ยานี้ไม่สามารถรักษาอาการโรคจากการติดเชื้อไวรัส
  • การใช้ยานี้เป็นเวลานานอาจก่อให้เกิดการติดเชื้อชนิดอื่นได้เช่น กลุ่มเชื้อรา
  • หากพบอาการถ่ายอุจจาระมีเลือดปน/อุจจาระเป็นเลือดต้องรีบแจ้งแพทย์ทันทีด้วยอาจมีภาวะลำไส้ใหญ่อักเสบชนิดที่เรียกกันว่า Pseudomembranous colitis
  • การใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคไต ต้องได้รับคำสั่งจากแพทย์เท่านั้น ด้วยสภาพและอาการของผู้ป่วยต้องได้รับการปรับขนาดยาให้อย่างเหมาะสมและถูกต้อง
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาทาโซแบคแตมด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ทาโซแบคแตมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาทาโซแบคแตมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาทาโซแบคแตมอย่างไร?

ควรเก็บยาทาโซแบคแตมตามเงื่อนไขที่ระบุมาในเอกสารกำกับยา เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ทาโซแบคแตมมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาทาโซแบคแตมที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Astaz-P (แอสทาซ-พี) Sandoz
Pipertaz (ไพเพอร์ทาซ) Great Eastern
Tazocin (ทาโซซิน) Pfizer

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Tazobactam [2016,Jan16]
  2. http://www.drugbank.ca/drugs/DB01606 [2016,Jan16]
  3. http://www.drugs.com/dosage/piperacillin-tazobactam.html [2016,Jan16]
  4. http://www.drugs.com/drug-interactions/piperacillin-tazobactam.html [2016,Jan16]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน Ppvbb
Frame Bottom