Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อัณฑะ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ปวดเจ็บ 

บทนำ

ถุงเก็บอสุจิอักเสบ (Epididymitis) คือ การอักเสบติดเชื้อของถุง/ท่อเก็บอสุจิที่ส่วนใหญ่มักเกิดจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ที่ส่งผลให้ถุงเก็บอสุจิ อักเสบ เจ็บ บวม แดง และอุ่น/ร้อนกว่าปกติ โดยอาจมีอาการทางปัสสาวะ และอาจร่วมกับมีน้ำอสุจิเป็นเลือดได้

ถุง/ท่อเก็บอสุจิ(Epididymis) เป็นอวัยวะสืบพันธ์ชาย มีลักษณะเป็นท่อขดขนาดยาวที่อยู่ติดต่อกับอัณฑะ โดยเป็นส่วนที่ใช้เก็บตัวอสุจิก่อนที่จะปล่อยเข้าสู่ท่อ/หลอดนำอสุจิที่จะปล่อยอสุจิออกจากอัณฑะเข้าสู่ท่อปัสสาวะต่อไป(อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง กายวิภาคและสรีรวิทยาอวัยวะสืบพันธ์ชาย)

การอักเสบของถุงเก็บอสุจิ/ถุงหรือท่อเก็บอสุจิอักเสบ(Epididymitis) มักมีสาเหตุจากติดเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งที่พบบ่อยคือจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ โดยเฉพาะ โรคหนองใน และโรคหนองในเทียมที่มีผลให้เกิดท่อปัสสาวะอักเสบ ซึ่งการอักเสบนี้พบเกิดได้ทั้งกับถุงเก็บอสุจิเพียงข้างเดียว หรือทั้ง2 ข้างพร้อมกัน

อนึ่ง การอักเสบของถุงเก็บอสุจิ

ถุงเก็บอสุจิอักเสบพบเกิดได้ทั้งใน เด็ก ในผู้ใหญ่ไปจนถึงในผู้สูงอายุ โดยทั่วไปมักพบเป็นการอักเสบเฉียบพลัน ที่ประมาณ 40%พบในช่วงวัย 20-39 ปีซึ่งมักเป็นการติดเชื้อจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์, แต่การอักเสบที่พบในเด็กและในวัยอื่นๆ มักเป็นการติดเชื้อจากโรคติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ ซึ่งรวมถึงต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อที่มักเกิดในวัยกลางคนขึ้นไป ทั้งนี้ในสหรัฐอเมริกามีรายงานพบโรคนี้ในแต่ละปีได้ 1 ในผู้ชาย 1,000 ราย ประมาณ 0.69% ของผู้ชายวัย 18-50ปี

ถุงเก็บอสุจิอักเสบมีสาเหตุจากอะไร?

ถุงเก็บอสุจิอักเสบ

ถุง/ท่อเก็บอสุจิอักเสบ มักมีสาเหตุจากถุงนี้ติดเชื้อแบคทีเรีย ที่พบบ่อยคือ การติดเชื้อจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์โดยเฉพาะ โรคหนองใน และ โรคหนองในเทียม

อาจพบจากการติดเชื้อที่ต่อเนื่องจากโรคติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ ที่รวมถึง โรคต่อมลูกหมากอักเสบติดเชื้อ แบคทีเรีย เช่นเชื้อ E.coli (Escherichia coli), Pseudomonas, Proteus, Enterobacter, Klebsiella, Staphylococcus หรือเชื้อที่ก่อให้เกิดถุงเก็บอสุจิติดเชื้อแบคทีเรียเรื้อรัง เช่น วัณโรค

นอกจากนั้น อาจพบถุงเก็บอสุจิอักเสบโดย’ไม่ติดเชื้อได้’ สาเหตุนี้พบน้อยมาก โดยมักเกิดจากผลข้างเคียงของยารักษาโรคบางชนิด เช่น ยา Amiodarone ที่รักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

ใครมีปัจจัยเสี่ยงเกิดถุงเก็บอสุจิอักเสบอักเสบ?

ผู้มีปัจจัยเสี่ยงเกิดถุง/ท่อเก็บอสุจิอักเสบ ได้แก่

ถุงเก็บอสุจิอักเสบอักเสบมีอาการอย่างไร?

อาการของถุง/ท่อเก็บอสุจิอักเสบที่พบบ่อย ได้แก่

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์?

เมื่อมีอาการดังกล่าวใน’หัวข้ออาการฯ’ และอาการไม่ดีขึ้นหลังดูแลตนเองภายใน 1-2 วัน ควรต้องรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาลเสมอ แต่เมื่อมีอาการมากโดยเฉพาะอาการปวดอัณฑะมาก อาจร่วมกับบวม/เป็นก้อน ต้องรีบมาโรงพยาบาลทันที เพราะอาจเป็นอาการของอัณฑะบิดตัว /อัณฑะบิดขั้ว(Testicular torsion)ที่ต้องได้รับการรักษารีบด่วนด้วยการผ่าตัด

แพทย์วินิจฉัยถุงเก็บอสุจิอักเสบอักเสบได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยถุง/ท่อเก็บอสุจิอักเสบ ได้จาก

รักษาถุงเก็บอสุจิอักเสบอักเสบอย่างไร?

แนวทางการรักษาถุง/ท่อเก็บอสุจิอักเสบ คือ การรักษาสาเหตุ และการรักษาประคับประคองตามอาการ

ก. การรักษาสาเหตุ: จะเป็นการรักษาที่ต่างกันในผู้ป่วยแต่ละรายตามแต่สาเหตุที่ต่างกัน เช่น

ข. การรักษาประคับประคองตามอาการ: ซึ่งเป็นการรักษาเหมือนกันในผู้ป่วยทุกราย เช่น

ถุงเก็บอสุจิอักเสบอักเสบมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

โดยทั่วไป ถุง/ท่อเก็บอสุจิอักเสบ มีการพยากรณ์โรคที่ดี สามารถรักษาหายได้ แต่โรคสามารถย้อนกลับเป็นซ้ำได้เสมอ ถ้ากลับไปสัมผัสโรคอีก นอกจากนั้น ยังไม่มีรายงานของโรคนี้เป็นปัจจัยเสี่ยงเกิดมะเร็งอัณฑะ

มีผลข้างเคียงจากถุงเก็บอสุจิอักเสบอักเสบอย่างไร?

โดยทั่วไปไม่มีผลข้างเคียงจากถุง/ท่ออัณฑะอักเสบ แต่มีรายงานในผู้ป่วยที่มีอัณฑะอักเสบร่วมด้วย อาจพบภาวะมีบุตรยากจากการเกิดอัณฑะฝ่อตามมาได้

ดูแลตนเองอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อมีอัณฑะอักเสบหลังพบแพทย์แล้ว คือ

ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไร?

ควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเมื่อ

ป้องกันถุงเก็บอสุจิอักเสบอักเสบได้อย่างไร?

ป้องกันถุงเก็บอสุจิอักเสบอักเสบได้โดย

บรรณานุกรม

  1. Teylor,S. Clinical Infectious Diseases.2015;61(Suppl8): s770-s773
  2. Trojian, T. et al. Am Fam Physician. 2009;79(7):583-587
  3. http://emedicine.medscape.com/article/436154-overview#showall [2019, March2]
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Epididymitis [2019, March2]
  5. https://www.cdc.gov/std/tg2015/epididymitis.htm [2019, March2]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน mmkkjung kampanar
Frame Bottom