Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม  อาการทางจิตเวช 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาดูล็อกซีทีน (Duloxetine) เป็นยาที่อยู่ในกลุ่ม Serotonin-norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI) ทางคลินิกนำมาใช้เพื่อวัตถุประสงค์บำบัดรักษาโรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล กลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อ เอ็น และเนื้อเยื่ออ่อน และอาการปวดด้วยมีเหตุจากเส้นประสาท โดยมีกลไกการออกฤทธิ์ที่สมองโดยทำให้เกิดสมดุลของสารสื่อประสาทที่มีชื่อว่า Serotonin และ Norepine phrine ส่งผลปรับระดับอารมณ์และความเจ็บปวดของร่างกายทำให้ผู้ป่วยรู้สึกบรรเทาลง

รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยาดูล็อกซีทีนจะเป็นยาแคปซูลชนิดรับประทาน มีการดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้ดี และกระจายตัวเข้าสู่ร่างกายได้ประมาณ 32 - 80% เมื่อยาเข้าสู่กระแสเลือดจะเกิดการจับตัวกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 95% ตับจะเป็นอวัยวะที่คอยทำลายโครงสร้างของตัวยาอย่างต่อเนื่อง ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 12.1 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยา 50% ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะและบางส่วนผ่านไปกับอุจจาระ

มีข้อมูลบางประการที่แพทย์ต้องนำมาประกอบการตัดสินใจก่อนจ่ายยาดูล็อกซีทีนให้กับผู้ป่วย เช่น

ทั้งนี้หลังจากจ่ายยาดูล็อกซีทีนให้กับผู้ป่วย แพทย์จะมีข้อแนะนำบางประการเพิ่มเติมที่ผู้ป่วยควรต้องปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัดอาทิเช่น

  • หากเกิดอาการวิงเวียนหลังใช้ยาดูล็อกซีทีนควรนั่งพักหรือเคลื่อนไหวร่างกายอย่างช้าๆและหลีกเลี่ยงการขับขี่ยวดยานพาหนะหรือการทำงานที่ต้องควบคุมเครื่องจักร
  • อาจเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำซึ่งผู้ป่วยควรต้องกลับมาพบแพทย์/มาโรงพยาบาลอีกครั้งเพื่อให้แพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา
  • ห้ามปรับขนาดรับประทานหรือหยุดการใช้ยานี้ด้วยตัวผู้ป่วยเองโดยเด็ดขาด
  • ยานี้ยังอาจทำให้เกิดภาวะเลือดออกง่าย การทำงานของตับเปลี่ยนไป ระดับน้ำตาลในเลือดเกิดการเปลี่ยนแปลง หรือแม้แต่เกิดภาวะอาการทางผิวหนังที่เรียกว่า Steven-Johnson syndrome ซึ่งผู้ป่วยต้องคอยสังเกตอาการเหล่านี้ระหว่างการใช้ยาดูล็อกซีทีน และต้องรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาลโดยเร็ว/ทันที/ฉุกเฉินเมื่อมีอาการดังกล่าวเกิดขึ้น

ยาดูล็อกซีทีนที่มีจำหน่ายในประเทศไทยถูกจัดอยู่ในประเภทยาควบคุมพิเศษ มักไม่ค่อยพบเห็นตามร้านขายยาทั่วไป มักจะพบการใช้กันแต่ในสถานพยาบาลเท่านั้น

ดูล็อกซีทีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ดูล็อกซีทีน

ยาดูล็อกซีทีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

ดูล็อกซีทีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาดูล็อกซีทีนคือ ตัวยาจะยับยั้งการดูดกลับของสารสื่อประสาทที่มีชื่อว่า Serotonin และ Norepinephrine ในสมอง นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มปริมาณของสารสื่อประสาทซึ่งมีชื่อว่า Dopamine และทำให้สารสื่อประสาทตัวนี้ซึมเข้าสู่สมอง เกิดการสร้างสมดุลของสารสื่อประสาท และยาดูล็อกซีทีนยังช่วยลดปริมาณสารสื่อประสาทที่เป็นต้นเหตุของอาการปวดอย่างเช่น สาร Cytokine อีกด้วย จากกลไกที่ได้กล่าวมาทั้งหมดส่งผลก่อให้เกิดฤทธิ์ในการรักษาตามสรรพคุณ

ดูล็อกซีทีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาดูล็อกซีทีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาแคปซูลชนิดรับประทานขนาด 20, 30, 40 และ 60 มิลลิกรัม/แคปซูล

ดูล็อกซีทีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาดูล็อกซีทีนมีขนาดรับประทานขึ้นกับชนิดของอาการและตามดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา ในที่นี้ขอยกตัวอย่างขนาดยาในบางอาการเช่น

ก. สำหรับอาการซึมเศร้า:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานเริ่มต้นครั้งละ 20 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้ง ขนาดรับประทานที่ใช้คงระดับการรักษาอยู่ที่ 60 มิลลิกรัมวันละครั้ง หรือแบ่งรับประทานครั้งละ 30 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้ง ขนาดรับประ ทานสูงสุดไม่เกิน 120 มิลลิกรัม/วัน ผู้ป่วยบางรายแพทย์อาจปรับให้ประทานวันละ 30 มิลลิกรัมเป็นเวลา 1 สัปดาห์ก่อนที่จะเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 60 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็ก: ขนาดรับประทานยานี้ของเด็กมิได้ถูกระบุไว้แน่ชัด ด้วยยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกมารับ รอง การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

ข. สำหรับอาการวิตกกังวล:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานเริ่มต้นครั้งละ 60 มิลลิกรัมวันละครั้ง ขนาดรับประทานที่ใช้คงระดับการรักษาอยู่ที่ 60 - 120 มิลลิกรัมวันละครั้ง ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 120 มิลลิกรัม/วัน ผู้ป่วยบางรายแพทย์อาจต้องปรับให้รับประทานวันละ 30 มิลลิกรัมเป็นเวลา 1 สัปดาห์ก่อนที่จะเพิ่มขนาดรับ ประทานเป็น 60 มิลลิกรัม/วัน
  • เด็กอายุ 7 - 17 ปี: รับประทานครั้งละ 30 มิลลิกรัมวันละครั้งเป็นเวลา 2 สัปดาห์ จากนั้นแพทย์อาจปรับเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 60 มิลลิกรัมวันละครั้ง ขนาดรับประทานที่ใช้คงระดับการรักษาอยู่ที่ 30 - 60 มิลลิกรัมวันละครั้ง ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 120 มิลลิกรัมวันละครั้ง
  • เด็กอายุต่ำกว่า 7 ปี: ขนาดรับประทานยานี้มิได้ถูกระบุไว้อย่างแน่ชัดด้วยยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกมารับรอง การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

ค. สำหรับอาการปวดกล้ามเนื้อ:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานเริ่มต้นครั้งละ 30 มิลลิกรัมวันละครั้งเป็นเวลา 1 สัปดาห์ ขนาดรับประทานที่ใช้คงระดับการรักษาอยู่ที่ 30 - 60 มิลลิกรัมวันละครั้ง
  • เด็ก: ขนาดรับประทานยานี้ของเด็กมิได้ถูกระบุไว้แน่ชัดด้วยยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกมารับรอง การใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

อนึ่ง: สามารถรับประทานยาดูล็อกซีทีนก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาดูล็อกซีทีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาดูล็อกซีทีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

แต่อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาดูล็อกซีทีนให้ตรงเวลา

ดูล็อกซีทีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาดูล็อกซีทีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีอาการปวดท้อง มีผื่นคัน ตาพร่า หนาวสั่น อุจจาระมีสีคล้ำ รู้สึกสับสน ปัสสาวะน้อย ปัสสาวะมีสีเข้ม กลืนอาหารลำบาก เป็นลม ปวดกระบอกตา หัวใจเต้นผิดจังหวะ ปวดข้อและปวดกล้ามเนื้อ อ่อนเพลีย แน่นหน้าอก อาเจียนเป็นเลือด ตาเหลืองและตัวเหลือง เป็นต้น

ทั้งนี้สำหรับผู้ป่วยบางรายอาจไม่มีอาการข้างเคียงเกิดขึ้นเลยก็เป็นได้

*อนึ่ง กรณีที่ได้รับยาดูล็อกซีทีนเกินขนาดจะมีอาการท้องเสีย มีไข้ กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ กล้ามเนื้อหดเกร็ง กระสับกระส่าย การทรงตัวลำบาก เหงื่อออกมาก อ่อนเพลีย และอาเจียน หากพบอาการดังกล่าวควรรีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน

มีข้อควรระวังการใช้ดูล็อกซีทีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาดูล็อกซีทีนเช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ร่วมกับยากลุ่ม MAOI
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยด้วยโรคตับและ/หรือ โรคไตขั้นรุนแรง
  • ห้ามใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร เด็ก และผู้สูงอายุ โดยไม่มีคำสั่งจากแพทย์
  • ห้ามปรับเปลี่ยนขนาดรับประทานหรือหยุดการใช้ยานี้เองโดยไม่มีการปรึกษาแพทย์
  • ฝ้าระวังในผู้ป่วยช่วงอายุวัยรุ่นด้วยระหว่างการใช้ยานี้อาจมีความคิดอยากทำร้ายตัวเอง
  • หากมีอาการแพ้ยาเช่น อึดอัด/หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก เจ็บแน่นหน้าอก มีผื่นขึ้นตามตัว ตัวบวม แขน-ขาบวม ให้รีบหยุดการใช้ยานี้แล้วนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน
  • ปฏิบัติตัวตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด
  • มาโรงพยาบาลตามแพทย์นัดทุกครั้ง
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาดูล็อกซีทีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่ม เติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ดูล็อกซีทีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาดูล็อกซีทีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

  • ห้ามรับประทานยาดูล็อกซีทีนร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ด้วยจะทำให้เกิดความเสียหายที่อวัยวะตับ
  • การรับประทานยาดูล็อกซีทีนร่วมกับยา Dextromethorphan, Ergotamine หรือ Tramadol อาจทำให้เกิดอาการสับสน มีอาการประสาทหลอน ชัก หัวใจเต้นเร็ว มีไข้ หรือที่เรียกว่าสภาวะ Serotonin syndrome จึงควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน
  • การรับประทานยาดูล็อกซีทีนร่วมกับยา Phenylephrine อาจทำให้เกิดความดันโลหิตสูงและหัวใจทำงานมากขึ้น หากอาการเหล่านี้เกิดกับผู้ป่วยที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ อาจทำให้อาการรุนแรงจนเป็นอันตราย หากจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดรับประทานให้เหมาะสมเป็นกรณีไป
  • การรับประทานยาดูล็อกซีทีนร่วมกับยา Alprazolam อาจเพิ่มอาการข้างเคียงเช่น วิงเวียน ง่วงนอน ขาดสมาธิ หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน

ควรเก็บรักษาดูล็อกซีทีนอย่างไร?

ควรเก็บยาดูล็อกซีทีนภายใต้อุณหภูมิที่ต่ำกว่า 30 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาใน ช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ดูล็อกซีทีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาดูล็อกซีทีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Cymbalta (ซัมบัลต้า) Eli Lilly
Irenka (ไอเรนกา) Lupin Pharmaceuticals Inc

บรรณานุกรม

  1. http://www.drugs.com/pro/duloxetine-capsules.html#Section_14.1 [2015,Oct31]
  2. http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/duloxetine-oral-route/description/drg-20067247 [2015,Oct31]
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Duloxetine [2015,Oct31]
  4. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Cymbalta/?type=full#Indications [2015,Oct31]
  5. http://www.drugs.com/drug-interactions/duloxetine.html [2015,Oct31]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 6 คน Sertthaphong Bobby1 misterT hackerza1231 Billyla nmaliwan2537
Frame Bottom