Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ทั่วตัว  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มีธาตุเหล็กในเลือดสูง 

บทนำ

ยาดีเฟอราซีร็อกซ์ (Deferasirox) หรือมียาชื่อการค้าอื่นในต่างประเทศเช่น Desirox, Defrijet, Desifer เป็นยาที่นำมาบำบัดอาการธาตุเหล็กในกระแสเลือดสูงผิดปกติ (Chronic iron overload) ซึ่งอาจมีสาเหตุจากโลหิตจางที่ต้องได้รับบริจาคเลือดจากผู้อื่นบ่อยๆ หรือมีเหตุจากอาการป่วยด้วยโรคธาลัสซีเมีย (Beta-thalassemia) ยานี้มีกลไกการออกฤทธิ์ที่ไม่ซับซ้อนมากนัก โดยยาดีเฟอราซีร็อกซ์จะเข้าจับธาตุเหล็กในกระแสเลือดและตาเนื้อเยื่อของร่างกายจนได้สารประกอบเชิงซ้อนก่อนที่จะถูกขับออกจากร่างกายโดยผ่านไปกับอุจจาระ

รูปแบบยาแผนปัจจุบันยาดีเฟอราซีร็อกซ์ที่พบเห็นการใช้บ่อยจะเป็นยาชนิดรับประทาน มีการดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารและกระจายตัวในร่างกายได้ประมาณ 70% ยาดีเฟอราซีร็อกซ์สามารถอยู่ในร่างกายได้นานประมาณ 8 - 16 ชั่วโมงก่อนที่จะถูกขับออกจากกระแสเลือดเป็นปริมาณ 50%

การจะใช้ยาดีเฟอราซีร็อกซ์ต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น โดยมีเงื่อนไขหลายประการที่ถูกนำมาประกอบในการพิจารณาก่อนการจ่ายยานี้เช่น

ทั้งนี้หากผู้ป่วยไม่มีสถานภาพอยู่ในข้อห้ามดังกล่าว แพทย์จะทำการจ่ายยาดีเฟอราซีร็อกซ์ พร้อมกับแนะนะการใช้ยานี้อย่างถูกต้องอาทิ

  • รับประทานยานี้กับน้ำธรรมดาในปริมาณน้ำที่เพียงพอ
  • ควรรับประทานยานี้ให้ตรงเวลา
  • ห้ามรับประทานร่วมกับยาลดกรดที่มีเกลืออะลูมิเนียมเป็นส่วนประกอบ
  • ควรรับประทานยานี้ตามคำสั่งแพทย์จนครบถึงแม้รับประทานไปบางส่วนแล้วอาการดีขึ้นก็ตา
  • หากผู้ป่วยต้องได้รับการผ่าตัดหรือมีหัตถการของทันตกรรมควรต้องแจ้งให้แพทย์หรือทันตแพทย์ให้ทราบว่าปัจจุบันใช้ยาชนิดนี้อยู่
  • กรณีที่ใช้ยานี้ไปแล้วมีอาการท้องเสียหรืออาเจียนควรรีบนำผู้ป่วยพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลโดยเร็ว
  • ระหว่างที่ใช้ยานี้แล้วเกิดอาการผิดปกติของไขกระดูกควรต้องรีบปรึกษาแพทย์/ไปโรงพยาบาลโดยเร็วเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ร่วมกับยาเม็ดคุมกำเนิดเพราะยานี้จะส่งผลทำให้ยาเม็ดคุมกำเนิดด้อยประสิทธิภาพลงไป ระหว่างใช้ยานี้จึงควรมีการคุมกำเนิดวิธีการอื่นร่วมด้วยเช่น ถุงยางอนามัยชาย
  • ระวังการใช้ยานี้กับผู้สูงอายุด้วยอาจนำมาซึ่งอาการป่วยของโรคตับ โรคไต หรือมีเลือดออกในกระเพาะอาหารและลำไส้ได้

อนึ่งคณะกรรมการอาหารและยาของไทยระบุให้ดีเฟอราซีร็อกซ์เป็นยาควบคุมพิเศษ เราจะพบเห็นการใช้ยานี้ได้แต่ในสถานพยาบาลเท่านั้น

ดีเฟอราซีร็อกซ์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ดีเฟอราซีร็อกซ์

ยาดีเฟอราซีร็อกซ์มีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

ดีเฟอราซีร็อกซ์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาดีเฟอราซีร็อกซ์มีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะเข้าจับธาตุเหล็กที่อยู่ในรูปเฟอรริกไอออน/Ferric ion (Fe3+) จนได้สารประกอบเชิงซ้อน จากนั้นร่างกายจะส่งหรือกำจัดสารเชิงซ้อนดังกล่าวออกไปกับอุจจาระจึงทำให้ปริมาณธาตุเหล็กในร่างกายค่อยๆกลับมาเป็นปกติ

ดีเฟอราซีร็อกซ์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาดีเฟอราซีร็อกซ์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาเม็ดชนิดรับประทาน ขนาด 90, 125, 180, 250, 360 และ 500 มิลลิกรัม/เม็ด

ดีเฟอราซีร็อกซ์มีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาดีเฟอราซีร็อกซ์มีขนาดรับประทานเช่น

ก.สำหรับภาวะธาตุเหล็กในร่างกายสูงผิดปกติ:

  • ผู้ใหญ่และเด็กอายุ 2 ปีขึ้นไป: เริ่มต้นรับประทาน 20 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวันละครั้ง และแพทย์จะค่อยๆปรับขนาดรับประทานเพิ่มอีก 5 - 10 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมทุกๆ 3 - 6 เดือน โดยใช้ผลตรวจสอบปริมาณของธาตุเหล็กในกระแสเลือดมาเป็นแนวทางในการปรับ โดยขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 40 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน
  • เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี: ยังไม่มีข้อมูลชัดเจนถึงผลข้างเคียงของยานี้ในเด็กวัยนี้ การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

ข. สำหรับรักษาอาการธาตุเหล็กสูงในโรคธาลัสซีเมีย:

  • ผู้ใหญ่และเด็กอายุ 10 ปีขึ้นไป: เริ่มต้นรับประทาน 10 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมวันละครั้ง ขนาดรับประทานสูงสุดไม่เกิน 20 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน
  • เด็กอายุต่ำกว่า10 ปี: ยังไม่มีข้อมูลชัดเจนถึงผลข้างเคียงของยานี้ในเด็กวัยนี้ การใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มนี้จึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีๆไป

*อนึ่งสามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือพร้อมกับอาหารในปริมาณเล็กน้อยก็ได้

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาดีเฟอราซีร็อกซ์ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาดีเฟอราซีร็อกซ์สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาดีเฟอราซีร็อกซ์ให้ตรงเวลา

ดีเฟอราซีร็อกซ์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาดีเฟอราซีร็อกซ์สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น ปวดท้อง ท้องเสีย วิงเวียน ปวดในหู คลื่นไส้ อาเจียน นอกจากนี้อาจพบอาการตาพร่า การได้ยินเสียงเปลี่ยนแปลงไป อุจจาระมีสีคล้ำ เลือดออกตามเหงือก หรือมีเลือดปนมากับปัสสาวะ/ปัสสาวะเป็นเลือด ปัสสาวะน้อยลง เกิดผื่นคันที่ผิวหนัง ผิวหนังซีด ตัวเหลืองตาเหลือง

มีข้อควรระวังการใช้ดีเฟอราซีร็อกซ์อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาดีเฟอราซีร็อกซ์เช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ที่มีค่าการทำงานของไต (Creatinine clearance) น้อยกว่า 40 มิลลิลิตร/ นาที
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคเลือดชนิด Myelodysplatic syndrome
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยสูงอายุ เด็ก สตรีตั้งครรภ์ และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตรโดยไม่มีคำสั่งจากแพทย์
  • ห้ามปรับขนาดหรือหยุดรับประทานยานี้โดยมิได้ปรึกษาแพทย์
  • ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยโรคตับโรคไตในระยะที่รุนแรง
  • ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่งทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาดีเฟอราซีร็อกซ์ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ใน เว็บhaamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ดีเฟอราซีร็อกซ์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาดีเฟอราซีร็อกซ์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาดีเฟอราซีร็อกซ์อย่างไร?

ควรเก็บยาดีเฟอราซีร็อกซ์ภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ดีเฟอราซีร็อกซ์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาดีเฟอราซีร็อกซ์ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Exjade (เอ็กเจด) Novartis

บรรณานุกรม

  1. http://www.drugs.com/ppa/deferasirox.html [2015,Dec12]
  2. 2. https://en.wikipedia.org/wiki/Deferasirox#Properties_of_deferasirox [2015,Dec12]
  3. http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=Deferasirox [2015,Dec12]
  4. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Exjade/?type=full#Dosage [2015,Dec12]
  5. http://www.drugs.com/drug-interactions/deferasirox-index.html?filter=2 [2015,Dec12]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom