Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เครียด 

บทนำ

ยาโปรเมทาซีน (Promethazine) จัดอยู่ในกลุ่มยาต้านฮีสตามีน (Antihistamine) รุ่นแรกๆที่วง การแพทย์นำมาใช้รักษาอาการทางจิตประสาท ช่วยสงบประสาท ป้องกันอาการเมารถ - เมาเรือซึ่งมักมีอาการอาเจียนร่วมด้วย บางประเทศมีการสั่งจ่ายโปรเมทาซีนเป็นยาช่วยให้นอนหลับแทนยากลุ่ม เบนโซไดอะซีปีน (Benzodiazepine: ยาทางจิตเวช, ยาคลายเครียดชนิดหนึ่ง) การบริหารยากับผู้ ป่วยมีทั้งลักษณะของยารับประทาน ยาเหน็บทวาร ยาทาเฉพาะที่ และยาฉีด

โปรเมทาซีนจะถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้ประมาณ 88% เมื่อยาเข้าสู่กระแสเลือดจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนถึงประมาณ 93% ตับจะคอยเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยานี้ ร่างกายต้องใช้เวลา 16 - 19 ชั่วโมงในการกำจัดยาออกจากกระแสเลือด 50% โดยผ่านไปกับปัสสาวะและอุจจาระ

สำหรับประเทศไทยเรามักจะพบเห็นโปรเมทาซีนเป็นยาผสมร่วมกับยาอื่น เช่น Codeine และระบุสรรพคุณการรักษาเป็นยาแก้ไอ มีบางสูตรตำรับที่ใช้โปรเมทาซีนเดี่ยวๆในรูปแบบของยาฉีดและยารับประทาน โดยระบุสรรพคุณของการรักษาในลักษณะของยาแก้แพ้ ช่วยสงบประสาท (ยาคลายเครียด) และทำให้นอนหลับ การเลือกใช้ยานี้ได้อย่างถูกต้องปลอดภัยควรต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

ยาโปรเมทาซีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

โปรเมทาซีน

ยาโปรเมทาซีนมีสรรพคุณดังนี้

ยาโปรเมทาซีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาโปรเมทาซีนคือ ตัวยาจะเข้าปิดกั้นกระแสประสาทในสมองตรงบริเวณตัวรับที่มีชื่อว่า Postsynatic dopaminergic receptors และยังทำตัวเป็นตัวปิดกั้นตัวรับอีกหนึ่งประเภทที่เรียกว่า Alpha-adrenergic blocking effect (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง แอลฟา-บล็อกเกอร์/Alpha blocker) ด้วยกลไกที่กล่าวมาทำให้โปรเมทาซีนมีฤทธิ์ในการรักษาตามสรรพคุณ

ยาโปรเมทาซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโปรเมทาซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาเดี่ยวชนิดฉีด ขนาดความแรง 2.5 มิลลิกรัม/100 มิลลิลิตร
  • ยาน้ำที่ผสมยาโคเดอีน ขนาดความแรง 3.6 มิลลิกรัม/5 มิลลิลิตร Promethazine HCl 3.6 mg + codeine phosphate 9 mg per 5 ml)
  • ยาเดี่ยวชนิดน้ำสำหรับรับประทาน ขนาดความแรง 5 มิลลิกรัม/5 มิลลิลิตร

ยาโปรเมทาซีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาโปรเมทาซีนมีขนาดรับประทานดังนี้

ก. สำหรับอาการแพ้ต่างๆ:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 25 มิลลิกรัมวันละครั้งก่อนนอน หากจำเป็นสามารถเพิ่มขนาดรับประทาน 25 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้งเช้า - เย็น หรือรับประทาน 10 - 20 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้งเช้า - เย็น หรือ วันละ 3 ครั้งเช้า - กลางวัน - เย็น
  • เด็กอายุ 5 - 10 ปี: รับประทาน 10 - 25 มิลลิกรัม/วัน โดยแบ่งรับประทานก็ได้
  • เด็กอายุ 2 - 5 ปี: รับประทาน 5 - 15 มิลลิกรัม/วัน โดยแบ่งรับประทานก็ได้

ข.สำหรับป้องกันอาการเมารถ - เมาเรือ:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 20 - 25 มิลลิกรัมก่อนนอน หากจำเป็นสามารถรับประทานยาในตอนเช้าอีก 1 ครั้งก่อนเริ่มเดินทาง
  • เด็กอายุ 5 - 10 ปี: รับประทาน 10 มิลลิกรัมก่อนนอน หากจำเป็นสามารถรับประทานยาในตอนเช้าได้อีก 1 ครั้งก่อนเริ่มเดินทาง
  • เด็กอายุ 2 - 5 ปี: รับประทาน 5 มิลลิกรัมก่อนนอน หากจำเป็นสามารถรับประทานยาในตอนเช้าได้อีก 1 ครั้งก่อนเริ่มเดินทาง

ค. สำหรับเป็นยานอนหลับ (ใช้ในช่วงเวลาสั้นๆ 2 - 3 วันเท่านั้น):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 20 - 50 มิลลิกรัมก่อนนอน
  • เด็กอายุ 5 - 10 ปี: รับประทาน 20 - 25 มิลลิกรัมก่อนนอน
  • เด็กอายุ 2 - 5 ปี: รับประทาน 15 - 20 มิลลิกรัมก่อนนอน

*****หมายเหตุ:

  • การใช้ยากับผู้ป่วยโรคไตต้องปรับขนาดรับประทานลดลงโดยแพทย์ผู้รักษา
  • สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือหลังอาหารก้ได้
  • ไม่มีข้อมูลการศึกษาที่ชัดเจนถึงการใช้ยานี้ในเด็กอายุอายุต่ำกว่า 2 ปี ดังนั้นการใช้ยานี้ในเด็กกลุ่มนี้จึงขึ้นกับดุลพินิจของแพทย

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาโปรเมทาซีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาโปรเมทาซีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการ รับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาโปรเมทาซีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโปรเมทาซีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น กดระบบประสาทส่วนกลางหรือสมอง ปากแห้ง การมองเห็นภาพได้ไม่ชัดเจน ปัสสาวะขัด ท้องผูก โรคต้อหิน หัวใจเต้นเร็ว ปวดศีรษะ ความดันโลหิตต่ำ

มีข้อควรระวังการใช้ยาโปรเมทาซีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโปรเมทาซีนดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโปรเมทาซีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาโปรเมทาซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโปรเมทาซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

  • ห้ามใช้ยาโปรเมทาซีนร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ เพราะสามารถทำให้เกิดอาการง่วงนอน และมีฤทธิ์สงบประสาทอย่างมาก ควรหลีกเลี่ยงและห้ามรับประทานร่วมกัน
  • การใช้โปรเมทาซีนร่วมกับยาปฏิชีวนะกลุ่มอะมิโนไกลโคไซด์ (Aminoglycoside) สามารถทำให้เกิดพิษต่อเส้นประสาทหูและส่งผลต่อการได้ยิน หากไม่มีความจำเป็นใดๆควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน

ควรเก็บรักษายาโปรเมทาซีนอย่างไร?

สามารถเก็บยาโปรเมทาซีนภายในอุณหภูมิห้อง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาโปรเมทาซีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโปรเมทาซีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Codyl Cough Linctus (โคดิล คอช ลินตัส)Medicpharma
Cofcodyl (คอฟโคดิล)Bangkok Lab & Cosmetic
Comodine Cough (โคโมดีน คอช)A N H Products
Phenergan (เฟนเนอร์แกน)sanofi-aventis
Phensedyl (เฟนซีดิล)Aventis
Procodyl (พรอกโคดิล)Bangkok Lab & Cosmetic
Tussidyl (ทัซซีดิล) V S Pharma

บรรณานุกรม

1 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=promethazine [2014,Nov15]
2 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Phenergan/ [2014,Nov15]
3 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Procodyl/ [2014,Nov15]
4 http://www.mims.com/usa/drug/info/promethazine/ [2014,Nov15]
5 http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a682284.html#storage-conditions [2014,Nov15]
6 http://www.healthcentral.com/cold-flu/r/medications/promethazine-dm-oral-3402/dosage [2014,Nov15]
7 http://www.healthcehttp://en.wikipedia.org/wiki/Promethazine [2014,Nov15]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน sirikul santirat_ Kachen
Frame Bottom