Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

บทนำ

ยาเบต้าเมทาโซน (Betamethasone) เป็นยาในกลุ่ม Glucocorticoid steroid มีคุณสม บัติต้านการอักเสบและกดภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของร่างกาย รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้มีทั้งชนิดยาครีม ยาขี้ผึ้ง โลชั่น ยาเจล ยาฉีด และยาชนิดรับประทาน สำหรับบ้านเราจะพบเห็นการใช้ยานี้ในรูปแบบยาทาภายนอกเสียเป็นส่วนมากที่มีทั้งประเภทยาเดี่ยวและยาที่ผสมร่วมกับยาอื่นเช่น Neomycin, Gentamycin, Calcipotriol (ยารักษาโรคสะเก็ดเงิน), Clotrimazole, Fucidic acid, และ Salicylic acid เป็นต้น ส่วนยาฉีดจะพบเห็นการใช้ตาสถานพยาบาลเท่านั้น สำหรับยาชนิดรับประทานจะมีใช้ในต่างประเทศ แต่ไม่ค่อยพบเห็นการใช้ในประเทศไทยสักเท่า ไร

หากจะกล่าวถึงประโยชน์ทางการแพทย์ที่นำมาใช้รักษาอาการโรคของยาเบต้าเมทาโซน อาทิเช่น

ทั้งนี้ นักวิทยาศาสตร์ได้ศึกษาการกระจายตัวของยาเบต้าเมทาโซนเมื่อเข้าสู่ร่างกาย และพบว่าตัวยาสามารถกระจายตัวไปยังอวัยวะส่วนต่างๆของร่างกายได้เป็นอย่างดี อีกทั้งสา มารถซึมผ่านรก น้ำนมมารดา และจะถูกเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีเมื่อผ่านไปที่ตับ ปกติร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 36 - 54 ชั่วโมงในการกำจัดยา 50% ออกจากกระแสเลือดโดยผ่านไปกับปัสสาวะ

องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้ยาเบต้าเมทาโซนเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานของระดับชุมชนที่ควรมีสำรองไว้ตาสถานพยาบาลต่างๆ คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยานี้ลงในบัญชียาหลักแห่งชาติเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

ด้วยเป็นยาที่ออกฤทธิ์แรงและผลข้างเคียงมีมาก การใช้ยานี้ที่เหมาะสมปลอดภัยจึงต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น

ยาเบต้าเมทาโซนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เบต้าเมทาโซน

ยาเบต้าเมทาโซนมีสรรพคุณดังนี้เช่น

ยาเบต้าเมทาโซนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาเบต้าเมทาโซนมีกลไกการออกฤทธิ์โดย ตัวยาจะออกฤทธิ์ควบคุมการสร้างโปรตีนบางชนิดในร่างกายที่เป็นสาเหตุของอาการแพ้ต่างๆ อีกทั้งชะลอการทำงานของเม็ดเลือดขาวที่จะมารวมตัวกันตามอวัยวะที่มีการอักเสบ ทำให้ลดการทำลายของอวัยวะเหล่านั้นและเกิดฤทธิ์การรักษาตามสรรพคุณ

ยาเบต้าเมทาโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเบต้าเมทาโซนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้เช่น

ก. ยาโลชั่น ขนาด 0.5 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

ข. ยาครีมขนาด 0.64, 1 และ 2 มิลลิกรัม/กรัม

ค. ยาครีมที่ผสมร่วมกับยาอื่น เช่น

ง. ยาขี้ผึ้งที่ผสมร่วมกับยาอื่นเช่น Betamethasone dipropionate 0.064% + Salicylic acid 3%

จ. ยาฉีดที่ประกอบด้วย Betamethasone acetate 3 มิลลิกรัม + Betamethasone sodium phosphate 3 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

ฉ.ยาเม็ดชนิดรับประทานขนาด 0.5 มิลลิกรัม/เม็ด

ยาเบต้าเมทาโซนมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาเบต้าเมทาโซนสามารถใช้รักษาได้หลายอาการโรค แพทย์จะเป็นผู้พิจารณาขนาดและรูปแบบการใช้ยา/การบริหารยาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยตัวอย่างเช่น

ก. ยาทา: สำหรับรักษาผื่นคันตาผิวหนัง ผิวหนังอักเสบประเภทที่ไม่มีแผลเปิด

  • ผู้ใหญ่: ทายาเพียงบางๆวันละ 1 - 3 ครั้ง
  • เด็กที่อายุ 13 ปีขึ้นไป: ทายาเพียงบางๆวันละ 1 - 3 ครั้ง
  • เด็กอายุต่ำกว่า 13 ปี: การใช้ยาต้องอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไป โดยประเมินระหว่างประโยชน์และผลข้างเคียงจากยาที่จะเพิ่มขึ้นในเด็กช่วงวัยนี้

ข. ยารับประทาน: สำหรับรักษาอาการอักเสบระยะสั้น รักษาโรคข้ออักเสบ โรคข้อรูมาตอยด์

  • ผู้ใหญ่และเด็กอายุ 13 ปีขึ้นไป: ช่วง 2 – 3 วันแรกให้รับประทาน 0.5 - 5 มิลลิกรัมต่อวัน ทุกๆ 2 - 5 วัน ให้ลดขนาดการรับประทานลงครั้งละ 0.25 – 0.5 มิลลิกรัมต่อวัน
  • เด็กอายุต่ำกว่า 13 ปี: การใช้ยาต้องอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไป โดยประเมินระหว่างประโยชน์และผลข้างเคียงจากยาที่จะเพิ่มมากขึ้นในเด็กช่วงวัยนี้

อนึ่ง ควรรับประทานยานี้พร้อมอาหาร

ค. ยาฉีดสำหรับรักษาปลอกหุ้มเอ็นอักเสบ เส้นเอ็นอักเสบ: ฉีดยาโดยตรงเข้าในตำแหน่งรอยโรคที่มีอาการ

  • ผู้ใหญ่: ฉีดครั้งละ 1 มิลลิลิตรในช่วง 1 - 2 สัปดาห์หรือตามคำสั่งแพทย์
  • เด็ก: การใช้ยาต้องอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไป โดยประเมินระหว่างประโยชน์และผลข้างเคียงจากยาที่จะเพิ่มมากขึ้นในเด็กช่วงวัยนี้

ง. ยาฉีดสำหรับรักษาโรคข้อรูมาตอยด์ ข้ออักเสบ: ฉีดยาโดยตรงเข้าในตำแหน่งรอยโรคที่มีอาการ

  • ผู้ใหญ่: ขนาดการฉีดยาขึ้นกับตำแหน่งที่มีอาการโรคเช่น
  • สะโพกฉีดครั้งละ 1 - 2 มิลลิลิตร
  • เข่า ข้อเท้า ไหล่ ฉีดครั้งละ 1 มิลลิลิตร
  • ข้อศอก ข้อมือ ฉีดครั้งละ 0.5 – 1 มิลลิลิตร
  • มือ หน้าอก ฉีดครั้งละ 0.25 - 0.5 มิลลิลิตร
  • เด็ก: การใช้ยาต้องอยู่ในดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษาเป็นกรณีไป โดยประเมินระหว่างประโยชน์และผลข้างเคียงจากยาที่จะเพิ่มมากขึ้นในเด็ก

*****หมายเหตุ:

ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ผู้รักษาได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมทั้งยาเบต้าเมทาโซน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาเบต้าเมทาโซนสามารถรับประทานยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานในครั้งถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

ยาเบต้าเมทาโซนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาเบต้าเมทาโซนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ยาเบต้าเมทาโซนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาเบต้าเมทาโซนดังนี้เช่น

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาเบต้าเมทาโซนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกชนิดควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาเบต้าเมทาโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาเบต้าเมทาโซนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษายาเบต้าเมทาโซนอย่างไร?

ควรเก็บยาเบต้าเมทาโซนภายใต้อุณหภูมิที่ต่ำกว่า 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง แดด ความชื้นและความร้อน และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ยาเบตาเมทาโซนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ชื่อยาทางการค้าและบริษัทที่ผลิตยาเบต้าเมทาโซนในประเทศไทยเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Beprogel (บีโพรเจล)HOE Pharmaceuticals
Bepronate (บีโพรเนท)Pharmasant Lab
Beprosone (บีโพรโซน)Chew Brothers
Betacort-N (เบต้าคอร์ท-เอน)Utopian
Betameth (เบต้าเมท)Osoth Interlab
Betamethasone GPO (เบต้าเมทาโซน จีพีโอ)GPO
Betamethasone Pharma Square (เบต้าเมทาโซน ฟาร์มา สแควร์)Chinta
Bethasone (เบทาโซน)Greater Pharma
Betnovate (เบทโนเวท)GlaxoSmithKline
Betnovate-N (เบทโนเวท - เอน)GlaxoSmithKline
Betosone-CE (เบโทโซน – ซีอี)T. O. Chemicals
Betnesol (เบทนีโซล)Recipharm Ltd Candex
Plus (แคนเดกซ์ พลัส)Burapha
Conovate-N (โคโนเวท – เอ็น)Community Pharm PCL
Spectroderm (สเปกซ์โทรเดอร์ม)Meiji
T.M. Bet (ที.เอ็ม เบท)T. Man Pharma

บรรณานุกรม

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Betamethasone#Medical_uses[2015,May2]
2. http://www.webmd.com/drugs/2/drug-8457/betamethasone-oral/details [2015,May2]
3. http://www.mims.com/USA/drug/info/betamethasone/betamethasone?type=full[2015,May2]
4. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/188#item-9024 [2015,May2]
5. http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=Betamethasone&page=0[2015,May2]
6. http://www.drugs.com/dosage/betamethasone.html#Usual_Adult_Dose_for_Gouty_Arthritis[2015,May2]
7. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Diprospan/?type=brief [2015,May2]
8. http://www.patient.co.uk/medicine/betamethasone-soluble-tablets-betnesol[2015,May2]
9.http://www.drugs.com/uk/betnesol-500-microgram-soluble-tablets-leaflet.html[2015,May2]
10. http://www.globalrph.com/corticocalc.htm[2015,May2]
11. http://www.drugs.com/uk/pdf/leaflet/412739.pdf [2015,May2]
12. http://www.drugs.com/dosage/betamethasone-topical.html#Usual_Pediatric_Dose_for_Dermatitis [2015,May2]

Updated 2015, May 2


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom