Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว  อื่นๆ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย 

บทนำ

ยาเซโฟซิติน (Cefoxitin) หรือ Cephamycin เป็นยาปฏิชีวนะในกลุ่มเซฟาโลสปอริน (Cepha losporin) รุ่นที่ 2 มีฤทธิ์ต่อต้านการเจริญเติบโตของแบคทีเรียทั้งชนิดแกรมลบและแกรมบวก (Gram -negative and Gram-positive) รวมถึงในกลุ่มแอนแอโรบ (Anaerobes) ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคติดเชื้อที่อวัยวะต่างๆของร่างกายเช่น ผิวหนัง กระดูก ระบบทางเดินหายใจ และระบบทางเดินปัสสาวะ โดยมีกลไกออกฤทธิ์ที่ผนังเซลล์ของแบคทีเรีย รูปแบบของยาแผนปัจจุบันของยานี้จะเป็นยาฉีดชนิดผง ตัวยาเซโฟซิตินไม่สามารถต่อต้านอาการป่วยจากเชื้อไวรัสอย่างเช่น การป่วยจากโรคหวัดปกติ ถ้าการใช้ยานี้ทำได้ถูกต้องและตรงกับเชื้อที่มีการตอบสนองกับยาเซโฟซิติน ผู้ป่วยจะเริ่มมีอาการดีขึ้นภายในเวลาไม่กี่วันนับหลังจากได้รับยานี้ แต่ประการสำคัญผู้ป่วยจะต้องได้รับยาจนครบคอร์ส(Course) ของการรักษาทั้งนี้เพื่อป้องกันมิให้เชื้อโรคเกิดการดื้อยา/เชื้อดื้อยานี้

ผลข้างเคียงที่พบและเกิดขึ้นบ่อยกับผู้ป่วยที่ได้รับยาปฏิชีวนะคือ อาการท้องเสียหรือถ่ายเหลวเป็นน้ำ ผู้ป่วยบางรายอาจพบเลือดปนมากับอุจจาระ/อุจจาระเป็นเลือด ยาเซโฟซิตินก็เป็นอีกหนึ่งราย การที่สามารถก่อให้เกิดอาการข้างเคียงดังกล่าวได้

ทางคลีนิกจัดได้ว่ายาเซโฟซิตินค่อนข้างที่จะปลอดภัยกับสตรีตั้งครรภ์ ด้วยการทดลองใช้ยานี้กับสัตว์ทดลองพบว่า ไม่ก่อความพิการกับตัวอ่อนที่อยู่ในครรภ์จึงถือเป็นเหตุผลสนับสนุนที่สำคัญ อีกทั้งยังสามารถใช้รักษาอาการป่วยของเด็กได้เป็นอย่างดี แต่การใช้ยากับสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร จะต้องเพิ่มความระมัดระวังด้วยตัวยาเซโฟซิตินสามารถขับออกมากับน้ำนมของมารดาได้

ข้อมูลด้านความปลอดภัยในการใช้ยาเซโฟซิตินที่ผู้บริโภคควรทราบรวมถึงการแจ้งประวัติสุขภาพหรือโรคประจำตัวกับแพทย์ก่อนการใช้ยานี้เช่น

  • มีประวัติแพ้ยาในกลุ่มเซฟาโลสปอรินหรือไม่
  • หากเป็นผู้ป่วยเบาหวานการใช้ยานี้จะส่งผลต่อการตรวจน้ำตาลลูโคสในปัสสาวะโดยทำให้ผลการทดสอบ/การตรวจปัสสาวะคลาดเคลื่อนได้
  • การใช้ยานี้กับผู้ป่วยกลุ่มผู้สูงอายุอาจทำให้ได้รับผลข้างเคียงของยานี้มากกว่าผู้ป่วยกลุ่มอื่น
  • การใช้ยานี้กับเด็กที่อายุต่ำกว่า 3 เดือนถือเป็นข้อที่ควรหลีกเลี่ยงด้วยยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัยของการใช้ยากับผู้ป่วยกลุ่มนี้
  • การใช้ยาเซโฟซิตินติดต่อกันเป็นเวลานานอาจทำให้ผู้ป่วยติดเชื้อโรคชนิดอื่นที่ไม่ตอบสนองต่อยานี้เช่น เชื้อรา เป็นต้น
  • ขณะใช้ยานี้แล้วมีอาการท้องเสียรุนแรง มีเลือดปนขณะถ่ายอุจจาระ ควรต้องแจ้งแพทย์/มาโรงพยาบาลทันทีเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการใช้ยา
  • หลังการใช้ยานี้แล้วอาการป่วยไม่ดีขึ้นหรือมีอาการทรุดหนักลงต้องแจ้งให้แพทย์ทราบ/รีบมาโรงพยาบาลโดยเร็ว

ทั้งนี้คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้ระบุให้เซโฟซิตินอยู่ในกลุ่มยาอันตราย นอกจากนั้นการใช้ยานี้จะต้องอาศัยหัตถการทางการแพทย์อย่างเหมาะสมและปฏิบัติอยู่ในสถานพยาบาลเท่านั้น

เซโฟซิตินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

เซโฟซิติน

ยาเซโฟซิตินมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใข้เช่น

เซโฟซิตินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาเซโฟซิตินมีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะยับยั้งการสร้างผนังเซลล์ของตัวแบคทีเรียส่งผลให้แบคทีเรียหยุดการเจริญเติบโต หมดความสามารถของการแพร่พันธุ์และตายลงในที่สุด

เซโฟซิตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาเซโฟซิตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาฉีด ขนาด 1, 2 และ 10 กรัม/ขวด

เซโฟซิตินมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาเซโฟซิตินมีขนาดการบริหารยา/ใช้ยาเช่น

ก. ผู้ใหญ่: เช่น

ข. เด็กอายุตั้งแต่ 3 เดือนขึ้นไป: ฉีดยาเข้าหลอดเลือดดำ 80 - 160 มิลลิกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วันโดยแบ่งการให้ยาเป็น 4 - 6 ครั้งในแต่ละวัน และขนาดการใช้ยาสูงสุดไม่ควรเกิน 12 กรัม/วัน

ค. เด็กอายุต่ำกว่า 3 เดือน: การใช้ยานี้กับเด็กที่อายุต่ำกว่า 3 เดือนถือเป็นข้อที่ควรหลีกเลี่ยง ด้วยยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัยของการใช้ยานี้กับผู้ป่วยกลุ่มนี้

*****หมายเหตุ: ขนาดยาและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้นไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาเซโฟซิติน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมฉีดยาควรทำอย่างไร?

การฉีดยาเซโฟซิตินจะกระทำในสถานพยาบาลโดยมีตารางการฉีดยาตามคำสั่งของแพทย์ การลืมให้ยากับผู้ป่วยจึงเป็นเรื่องที่เป็นไปได้ยากมาก

เซโฟซิตินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาเซโฟซิตินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ต่อระบบอวัยวะต่างๆดังนี้เช่น

มีข้อควรระวังการใช้เซโฟซิตินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้เซโฟซิตินเช่น

  • ห้ามใช้กับผู้ที่แพ้ยานี้
  • ห้ามใช้ยานี้กับเด็กที่อายุต่ำกว่า 3 เดือน
  • การใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร เด็ก และผู้สูงอายุ จะต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์เท่านั้น
  • หากใช้ยานี้แล้วเกิดอาการแพ้ยาต้องหยุดใช้ยานี้ทันทีและแจ้งแพทย์/มาโรงพยาบาลโดย เร็วทันที/ฉุกเฉิน
  • ผู้ป่วยอาจเกิดภาวะท้องเสีย ถ่ายเหลว ถ่ายเป็นน้ำ กรณีการถ่ายมีเลือดปนหรือท้องเสียอย่างรุนแรงต้องรีบรายงานและแจ้งแพทย์/มาโรงพยาบาลโดยเร็วเพื่อแพทย์พิจารณาปรับแนวทางการรักษา
  • ผู้ป่วยต้องได้รับยานี้ครบคอร์สถึงแม้อาการจะดีขึ้นภายใน 1 - 2 วันแรกก็ตามทั้งนี้เพื่อเป็นการป้องกันมิให้เกิดอาการเชื้อดื้อยานี้ของเชื้อโรค
  • ห้ามใช้ยานี้ที่มีสิ่งเจือปนเช่น กรณีพบฝุ่นผงปนมากับตัวยา
  • ยานี้ใช้ต่อต้านเชื้อแบคทีเรีย ห้ามนำไปรักษาการติดเชื้อไวรัส
  • การใช้ยานี้ติดต่อกันนานๆจะส่งผลให้เกิดการติดเชื้อชนิดอื่นที่ยาเซโฟซิตินไม่สามารถต่อต้านได้อย่างเช่น เชื้อรา เป็นต้น
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาเซโฟซิตินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

เซโฟซิตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาเซโฟซิตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาเซโฟซิตินอย่างไร?

ควรเก็บยาเซโฟซิตินตามคำแนะนำในเอกสารกำกับยา เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือดเด็กและสัตว์เลี้ยง

ยาเซโฟซิตินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาเซโฟซิตินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Cefoxin (เซโฟซิน)M & H Manufacturing
Cefxitin (เซฟซิทิน) Siam Bheasach

อนึ่งยาชื่อการค้าอื่นของยาเซโฟซิตินที่จำหน่ายในต่างประเทศเช่น Mefoxin

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Cefoxitin [2016,Feb20]
  2. http://www.drugs.com/cdi/cefoxitin.html [2016,Feb20]
  3. http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Cefoxin/ [2016,Feb20]
  4. http://www.drugs.com/dosage/cefoxitin.html [2016,Feb20]
  5. http://www.drugs.com/drug-interactions/cefoxitin-index.html?filter=2&generic_only= [2016,Feb20]
  6. http://www.drugbank.ca/drugs/DB01331 [2016,Feb20]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน Sertthaphong Daw283 Bobby1 hackerza1231 nmaliwan2537
Frame Bottom