Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ระบบหัวใจและหลอดเลือด  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

หืด  การแพ้รุนแรง 

บทนำ

อะดรีนาลีน (Adrenaline) หรือเรียกอีกชื่อว่า อิพิเนฟริน (Epinephrine) จัดเป็นฮอร์โมนและสารสื่อประสาทที่ร่างกายสังเคราะห์มาจากสารนอร์อิพิเนฟริน (Norepinephrine, ฮอร์โมนและสารสื่อประสาทชนิดหนึ่งที่ทำงานเกี่ยวข้องกับระบบประสาทอัตโนมัติ) ปกติร่างกายจะหลั่งอะดรีนาลีนจากต่อมอะดรีนัล/ต่อมหมวกไต (Adrenal gland)

นักวิทยาศาสตร์ได้สังเคราะห์สารอะดรีนาลีนและนำมาผลิตเป็นยาช่วยชีวิต เช่น ช่วยกู้ชีพในผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจหยุดเต้น (Cardiac arrest), อาการแพ้อย่างรุนแรง (Anaphylaxis), โรคหืด (Asthma) ระยะที่มีอาการรุนแรง, รักษาอาการตีบแคบของช่องทางเดินหายใจซึ่งเกิดจากการอักเสบของกล่องเสียงและหลอดลม (Croup), และใช้ผสมกับยาชาเพื่อทำหัตถการต่างๆทางการแพทย์

อะดรีนาลีนเป็นยาอีกหนึ่งตัวที่ถูกบรรจุลงในบัญชียาหลักแห่งชาติของไทย โดยระบุเป็นยารักษาอาการหัวใจล้มเหลว รวมถึงใช้เป็นส่วนผสมของยาชาและใช้ในหัตถการด้านทันตกรรม

รูปแบบของยาอะดรีนาลีน จะเป็นลักษณะของยาฉีด ยาพ่น และยาหยอดตา สำหรับประเทศไทยเรามักพบเห็นการใช้ยาอะดรีนาลีนในรูปแบบของยาฉีดเสียเป็นส่วนมาก และมีใช้ตามสถาน พยาบาลทั้งของรัฐและเอกชนโดยทั่วไป

อะดรีนาลีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

อะดรีนาลีน

อะดรีนาลีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) ดังนี้

อะดรีนาลีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

อะดรีนาลีนจัดเป็นยาในกลุ่มซิมพาโทมิเมติค (Sympathomimetic) มีกลไกการออกฤทธิ์ที่ตัวรับชื่อ แอดริเนอจิก ทั้งแอลฟาและเบต้า (Alpha and Beta adrenergic receptors; ตัวรับที่ทำ งานเกี่ยวข้องกับระบบประสาทอัตโนมัติ) ส่งผลให้เกิดการคลายตัวของกล้ามเนื้อเรียบที่หลอดลม, กระตุ้นการทำงานของหัวใจ, รวมถึงทำให้หลอดเลือดบริเวณกล้ามเนื้อลายคลายตัว, จากกลไกดัง กล่าวจึงทำให้เกิดฤทธิ์ของการรักษา

สำหรับการใช้อะดรีนาลีนผสมในยาชา จะทำให้ลดการดูดซึมยาชาจากบริเวณอวัยวะที่ใช้ยาชานั้น ทำให้ยาชาออกฤทธิ์ได้นานและมีประสิทธิภาพของการออกฤทธิ์ได้ดีขึ้น

อะดรีนาลีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

อะดรีนาลีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

ก. ยาฉีด ขนาดความแรง 1 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

ข. ยาฉีด ที่บรรจุตัวยา 0.3 และ 0.15 มิลลิกรัม

ค. ยาฉีดที่ผสมร่วมกับยาชาลิโดเคน (Lidocaine):

  • Lidocaine HCl 10 mg/mL + adrenaline 1:200,000 (5 mcg/mL) และ
  • Lidocaine HCl 20 mg/mL + adrenaline 1:200,000 (5 mcg/mL)

อะดรีนาลีนมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

อะดรีนาลีนมีขนาดการบริหารยา/การใช้ยาดังนี้เช่น

ก. สำหรับภาวะหัวใจหยุดเต้น/ล้มเหลว (Advanced cardiac life support)

  • ผู้ใหญ่: ให้เจือจางยาขนาด 1 มิลลิกรัม/มิลลิลิตรกับน้ำเกลือ Sodium chloride 0.9% จำนวน 9 มิลลิลิตร จะได้สารละลาย 10 มิลลิลิตร ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ 10 มิลลิลิตร หากจำเป็นอาจต้องให้ยาซ้ำทุกๆ 2 - 3 นาที
  • เด็ก: ขนาดเริ่มต้นโดยให้ยาเข้าหลอดเลือดดำ 10 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม อาจให้ซ้ำทุกๆ 2 - 3 นาที (ต้องเจือจางยาเหมือนของผู้ใหญ่)

ข. สำหรับอาการแพ้ขั้นรุนแรง (Anaphylactic shock/Anaphylaxis):

  • ผู้ใหญ่: ให้เจือจางยาขนาด 1 มิลลิกรัม/มิลลิลิตรกับน้ำเกลือ Sodium chloride 0.9% จำนวน 9 มิลลิลิตร จะได้สารละลาย 10 มิลลิลิตร ฉีดเข้าหลอดเลือดดำ 5 มิลลิลิตร โดยฉีดในอัตราช้าๆขนาด 100 ไมโครกรัม/นาที และหยุดการให้ยาเมื่ออาการดีขึ้น
  • เด็ก: ขนาดเริ่มต้นโดยให้ยาเข้าหลอดเลือดดำ 10 ไมโครกรัม/น้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม หากเด็กมีน้ำหนักตัวมากกว่า 30 กิโลกรัม ให้ใช้ยาขนาด 300 ไมโครกรัม (ต้องเจือจางยาเหมือนของผู้ใหญ่)

ค.สำหรับโรคหืด (Asthma) ที่อาการรุนแรง:


เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาอะดรีนาลีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

อะดรีนาลีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาอะดรีนาลีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น รู้สึกไม่สบายในกระเพาะอาหารและลำไส้ ปัสสาวะขัด อาหารไม่ย่อย น้ำตาลในเลือดสูงเพิ่มขึ้น เหงื่อออกมาก น้ำลายออกมาก อ่อนเพลีย มีอาการตัวสั่น เกลือโพแทสเซียมในเลือดต่ำ (อาการอ่อน เพลีย กล้ามเนื้อเป็นตะคริว หัวใจเต้นผิดปกติ) ตาพร่ามัว ตากลัวแสง ตัวบวม

มีข้อควรระวังการใช้อะดรีนาลีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้อะดรีนาลีนดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาอะดรีนาลีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

อะดรีนาลีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

อะดรีนาลีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาอะดรีนาลีนอย่างไร?

ควรเก็บยาอะดรีนาลีนภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดดและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

อะดรีนาลีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาอะดรีนาลีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผ้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Adrenaline Atlantic (อะดรีนาลีน แอตแลนติก)Atlantic Lab
Adrenaline GPO (อะดรีนาลีน จีพีโอ)GPO
Chalocaine with Adrenaline (ชาโลเคน วิท อะดรีนาลีน) SR Pharma
EpiPen (อีพิเพ็น)Merck
Lidocation (ลิโดเคชั่น)Weimer
Scandonest (สแกนโดเนสท์)Septodont
Septanest 4% SP Injection (เซ็พทาเนสท์ 4% เอสพี อินเจ็กชั่น)Septodont
Xylocaine (ไซโลเคน)AstraZeneca

บรรณานุกรม

1 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/search?keyword=epinephrine [2014,Nov29]
2 http://en.wikipedia.org/wiki/Epinephrine [2014,Nov29]
3 http://www.mims.com/USA/drug/info/epinephrine/?type=full&mtype=generic [2014,Nov29]
4 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=adrenaline [2014,Nov29]
5 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Xylocaine/xylocaine-xylocaine%20with%20adrenaline [2014,Nov29]
6 http://www.thaicpr.com/?q=book/export/html/18 [2014,Nov29]
7 http://www.drugs.com/drug-interactions/epinephrine-index.html?filter=2#G [2014,Nov29]
8 http://www.drugs.com/dosage/epinephrine.html#Usual_Adult_Dose_for_Asthma___Acute [2014,Nov29]
9 http://www.drugs.com/ppa/epinephrine.html [2014,Nov29]
10 http://www.pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=3495 [2014,Nov29]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน toyla
Frame Bottom