Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

จมูก  ตา  อายุรกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ภูมิแพ้ 

บทนำ

ยาอะซีลาสตีน (Azelastine หรือ Azelastine hydrochloride) จัดเป็นยาในกลุ่ม Histamine H1-receptor antagonist ถูกนำมาใช้รักษาอาการเยื่อจมูกอักเสบด้วยภาวะภูมิแพ้ตั้งแต่ระดับความรุนแรงโรคต่ำไปจนถึงระดับโรครุนแรงสูง รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยานี้จะมีทั้งชนิดยาพ่นจมูกและยาหยอดตา

ตัวยาอะซีลาสตีนสามารถถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย/กระแสเลือดได้ เมื่อตัวยาเข้าสู่กระแสเลือดจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนได้ประมาณ 40% ร่างกายจะต้องใช้เวลาประมาณ 22 ชั่วโมงเพื่อการกำจัดยาออกจากกระแสเลือด

ข้อจำกัดของการใช้ยาอะซีลาสตีนคือ ผู้ป่วยต้องไม่มีประวัติแพ้ยาอะซีลาสตีนมาก่อน ผลข้างเคียงของยานี้จะคล้ายกับยาต้านฮีสตามีน (Antihistamine) ตัวอื่นคือ ง่วงนอน แพทย์จึงมักจะแนะนำให้หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ร่วมกับการดื่มสุรา/เครื่องดื่มแอลกอฮอล์หรือไปขับขี่ยวดยานพาหนะใดๆหรือทำงานกับเครื่องจักรด้วยจะส่งผลให้เกิดอุบัติเหตุได้ง่าย

สำหรับผู้ป่วยที่เป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการใช้ยาอะซีลาสตีนอย่างสตรีตั้งครรภ์และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร ก็ยังไม่มีข้อมูลทางคลินิกมาสนับสนุนอย่างเพียงพอว่าสามารถใช้ยาอะซีลาสตีนได้อย่างปลอดภัยหรือไม่ ดังนั้นการใช้ยานี้จึงต้องขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์เป็นสำคัญ กับกลุ่มผู้ป่วยเด็กสามารถใช้ยานี้ได้ตั้งแต่อายุ 5 ปีขึ้นไป กรณีที่อายุน้อยกว่า 5 ปีลงมานั้นยังต้องอาศัยความเห็นของแพทย์ผู้รักษาเท่านั้นที่จะใช้ยานี้หรือไม่ และสำหรับผู้ป่วยกลุ่มสูงอายุ แพทย์จะแนะนำให้ใช้ยานี้เริ่มต้นในขนาดต่ำๆก่อนทั้งนี้เพื่อการหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อการทำงานของตับ ไต หัวใจ รวมถึงอาจจะกระทบถึงโรคประจำตัวของผู้ป่วยด้วย ระยะเวลาของการใช้ยานี้จะขึ้นอยู่กับอาการของผู้ป่วย ในบางกรณีอาจต้องใช้ยานานถึง 2 สัปดาห์อย่างเช่นยาที่ใช้พ่นจมูกเพื่อบำบัดอาการแพ้ตามฤดูกาล

จากรายละเอียดข้างต้นดูเหมือนว่ายาอะซีลาสตีนจะมีข้อห้ามข้อควรระวังไม่มากเท่าไรนัก แต่เพื่อความปลอดภัยเหมาะสมต่ออาการของผู้ป่วยเอง ควรต้องใช้ยานี้ตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น

อะซีลาสตีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

อะซีลาสตีน

ยาอะซีลาสตีนมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

อะซีลาสตีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาอะซีลาสตีนคือ ตัวยาจะเข้ายับยั้งการปลดปล่อยสารตัวสื่อ/สารชักนำ/สารตัวกลาง (Mediator) ที่ทำให้เกิดอาการแพ้ต่างๆจาก Mast cell โดยตัวยาจะเข้าจับกับตัวรับ(Receptor) ในเยื่อเมือกต่างๆที่มีชื่อว่า Histamine H1-receptor จากกลไกนี้ทำให้อาการแพ้ในบริเวณจมูกและตาทุเลาขึ้น

อะซีลาสตีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาอะซีลาสตีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

อะซีลาสตีนมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาอะซีลาสตีนมีขนาดการบริหารยา/ใช้ยาเช่น

ก. สำหรับอาการเยื่อจมูกอักเสบจากภูมิแพ้:

  • ผู้ใหญ่และเด็กอายุ 12 ปีขึ้นไป: พ่นยาเข้าจมูกแต่ละข้าง 1 - 2 ครั้งเช้า - เย็น
  • เด็กอายุตั้งแต่ 5 - 11 ปี: พ่นยาเข้าจมูกแต่ละข้าง 1 ครั้งเช้า - เย็น
  • เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี: การใช้ยากับเด็กที่อายุต่ำกว่า 5 ปีลงมาให้เป็นไปตามดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

ข. สำหรับอาการเยื่อตาอักเสบจากภูมิแพ้:

  • ผู้ใหญ่และเด็กอายุตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป: หยอดยาเข้าในตาข้างที่มีอาการอักเสบจากภูมิแพ้ 1 - 2 หยดวันละ 2 ครั้ง หากอาการอักเสบฯของตารุนแรงแพทย์อาจให้เพิ่มความถี่เป็นวันละ 4 ครั้ง
  • เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี: การใช้ยากับเด็กที่อายุต่ำกว่า 5 ปีลงมาให้เป็นไปตามดุลพินิจของแพทย์ผู้รักษา

*****หมายเหตุ: ขนาดและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาอะซีลาสตีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมใช้ยาควรทำอย่างไร?

หากลืมพ่นจมูกหรือหยอดตาด้วยยาอะซีลาสตีนสามารถใช้ยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการใช้ยาในครั้งถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดยาเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรใช้ยาอะซีลาสตีนตรงเวลา

อะซีลาสตีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาอะซีลาสตีนในรูปแบบของยาพ่นจมูกและยาหยอดตาสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น ทำให้ระคายเคืองตรงบริเวณที่สัมผัสกับยานี้ ปวดศีรษะ คลื่นไส้ และง่วงนอน

กรณีของยาพ่นจมูกอาจพบอาการมีรสขมในปาก จมูกเลือดออก และมีอาการจามเกิดขึ้นได้

สำหรับผู้ที่ใช้ยานี้เกินขนาดอาจพบอาการมือสั่น หรือมีอาการชัก กล้ามเนื้อไม่มีแรง/กล้ามเนื้ออ่อนแรง หากพบอาการดังกล่าวให้รีบพาผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที/ฉุกเฉิน

มีข้อควรระวังการใช้อะซีลาสตีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาอะซีลาสตีนเช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาอะซีลาสตีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

อะซีลาสตีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาอะซีลาสตีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาอะซีลาสตีนอย่างไร?

ควรเก็บรักษายาอะซีลาสตีนดังนี้

ก. กรณียาพ่นจมูก: ควรเก็บในช่วงอุณหภูมิ 20 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius)

ข. กรณียาหยอดตา: ควรเก็บในช่วงอุณหภูมิ 2 - 25 องศาเซลเซียส

และควรเก็บยาทั้ง 2 ประเภทให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น ไม่เก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

อะซีลาสตีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาอะซีลาสตีนที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Astelin (แอสเทลิน)Meda Pharmaceuticals Inc.
OPTIVAR (ออฟติวาร์) MEDA PHARMS

อนึ่งยาอะซีลาสตีนที่จำหน่ายในประเทศตะวันตกมียาชื่อการค้าเช่น Astepro

บรรณานุกรม

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Category:H1_receptor_antagonists [2016,April9]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Azelastine [2016,April9]
  3. https://www.mims.com/India/drug/info/azelastine/?type=full&mtype=generic#Dosage [2016,April9]
  4. http://www.medapharma.us/products/pi/AstelinPI.pdf [2016,April9]
  5. http://www.drugs.com/drug-interactions/azelastine-nasal-index.html?filter=2&generic_only= [2016,April9]
  6. http://www.webmd.com/drugs/2/drug-19877/azelastine-ophthalmic/details#images/00037702560 [2016,April9]
  7. http://www.drugs.com/availability/generic-optivar.html [2016,April9]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 4 คน nongmeen Zijio kudomzzu jopol-dee404
Frame Bottom