Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ลิ้น  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

สารให้ความหวาน 

บทนำ

หญ้าหวาน (Stevia) เป็นพืชชนิดหนึ่งที่มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Stevia rebaudiana มีความหวานมากกว่าน้ำตาล 150 เท่า หญ้าหวานเป็นพืชที่มนุษย์รู้จักมาเป็นเวลานานกว่า 1,500 ปี ชนพื้นเมืองแถบอเมริกาใต้เป็นผู้ค้นพบและนำมาใช้เป็นครั้งแรก มนุษย์ได้นำสารสกัดของหญ้าหวานมาเป็นส่วนประกอบในชาที่ชงดื่มรวมถึงยาสมุนไพรโบราณในแถบเอเชียพบว่าประเทศญี่ปุ่นมีการใช้สารสกัดจากหญ้าหวานอย่างแพร่หลาย โดยนำไปเป็นส่วนประกอบของอาหารและเครื่องดื่มต่างๆ และมียอดขายคิดเป็นปริมาณ 40% จากจำนวนสารให้ความหวานที่วางตลาดทั้งหมดในประเทศ

ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าสารสกัดจากหญ้าหวานประกอบไปด้วยกลุ่มสารที่มีชื่อเรียกว่า ไกลโคไซด์ (Glycoside) และ อะไกลโคน (Aglycone) สารไกลโคไซด์จะประกอบไปด้วยโมเลกุลของน้ำตาลกลูโคส (Glucose) ส่วนสารอะไกลโคนจะประกอบไปด้วยน้ำตาลที่มีโมเลกุลใหญ่ขึ้นหรืออาจเรียกรวมๆว่า โพลีแซคคาไรด์ (Polysaccharides) ซึ่งกลุ่มน้ำตาลเหล่านี้นี่เองที่ทำให้สารสกัดของหญ้าหวานมีรสหวาน

ระบบทางเดินอาหารของมนุษย์สามารถย่อยสลายและแยกไกลโคไซด์ของหญ้าหวานออกมาเป็นน้ำตาลกลูโคสและเป็นสารให้รสหวานที่เรียกว่าสตีวิออล (Steviol) โดยน้ำตาลกลูโคสที่ได้นี้ส่วนใหญ่จะถูกแบคทีเรียในลำไส้ใหญ่ดึงไปใช้เป็นพลังงานของตัวลำไส้เอง จึงมีกลูโคสจากสารสกัดหญ้าหวานเพียงส่วนน้อยที่ถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด ส่วนสารสตีวิออลและสารโพลีแซคคาไรด์ (Poly saccharides) บางส่วนจะถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย และส่วนใหญ่ที่เหลือจะถูกขับทิ้งไปกับอุจจาระ

หากจะกล่าวถึงความปลอดภัยในการใช้หญ้าหวานกับมนุษย์ ยังขาดข้อมูลการศึกษาที่แน่ชัดมาสนับสนุน และยังต้องพึ่งการศึกษาในระยะยาวต่อไป แต่มีผู้ทำงานวิจัยบางกลุ่มได้ค้นพบผลในสัตว์ทดลองว่า หญ้าหวานอาจส่งผลต่อการกลายพันธุ์ของเซลล์ไปเป็นเซลล์มะเร็งได้

อย่างไรก็ตามในปี ค.ศ. 2006 (พ.ศ. 2549) องค์การอนามัยโลกได้ประกาศความปลอดภัย ของการใช้หญ้าหวานโดยระบุว่าพืชชนิดนี้มิได้ก่อให้เกิดผลข้างเคียงหรืออาการข้างเคียงใดๆ แต่ก็ยังไม่เป็นที่ยอมรับของบางประเทศที่ยังประกาศเตือนประชาชนของประเทศตนว่า หญ้าหวานยังไม่ได้รับอนุญาตในการใช้ประกอบหรือปรุงแต่งอาหาร

ปัจจุบันเราสามารถพบเห็นการใช้สารสกัดจากหญ้าหวานในหลายประเทศทั่วโลก สำหรับประเทศไทยก็สามารถพบเห็นผลิตภัณฑ์หญ้าหวานสกัดที่มีบรรจุภัณฑ์ที่ทันสมัยและเป็นที่ยอมรับกับกลุ่มคนที่ชื่นชอบวิถีทางธรรมชาติได้เช่นกัน

หญ้าหวานมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

หญ้าหวาน

หญ้าหวานมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

อย่างไรก็ตามในการจะใช้หญ้าหวาน ผู้บริโภคควรติดตามและรับฟังข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขไทย โดยเฉพาะประกาศกระทรวงสาธารณสุขไทยที่ให้ใช้หญ้าหวานเป็นวัตถุเจือปนอาหารและใช้ในอาหารทางการแพทย์ได้ แต่ต้องอยู่ในการควบคุมขนาดบริโภคตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 360 พ.ศ. 2556 (แนะนำอ่านเพิ่มเติมประกาศนี้ในบรรณานุกรมที่ 7)

หญ้าหวานมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของหญ้าหวานคือ สารสกัดของหญ้าหวานที่เป็นไกลโคไซด์ซึ่งมีส่วนประกอบของน้ำตาลกลูโคสและสารอะไกลโคนซึ่งเป็นน้ำตาลโมเลกุลที่ใหญ่ขึ้น (Polysaccharides) จะทำปฏิกิริยากับต่อมรับรสของลิ้น ทำให้เรารับรสชาติความหวานซึ่งมีมากกว่าน้ำตาลถึง 150 เท่า และต่อมรับรสบางส่วนจะทำปฏิกิริยากับสารอะไกลโคนซึ่งทำให้รู้สึกถึงรสขมได้เล็กน้อย

ทั้งนี้สารสกัดจากหญ้าหวานให้พลังงานต่ำกับร่างกายทั้งนี้ด้วยแบคทีเรียของลำไส้ใหญ่จะดึงน้ำตาลกลูโคสบางส่วนจากสารไกลโคไซด์ไปใช้ ซึ่งส่วนนี้จะไม่ถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด และส่วนใหญ่ของสารโพลีแซคคาไรด์จากสารอะไกลโคนที่เป็นสารน้ำตาลชนิดโครงสร้างโมเลกุลใหญ่ก็จะถูกขับทิ้งออกจากร่างกายเช่นกัน จากกลไกดังกล่าวนี้จึงก่อให้เกิดฤทธิ์ตามสรรพคุณ

หญ้าหวานมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

สารสกัดจากหญ้าหวานมีรูปแบบการจัดจำหน่ายโดยการบรรจุในซองขนาด 50 กรัม

หญ้าหวานมีขนาดรับประทานอย่างไร?

สารสกัดหญ้าหวานจะระบุขนาดและวิธีการใช้มากับตัวผลิตภัณฑ์ที่ผู้บริโภคสามารถใช้เป็นแนวทางในการนำมาผสมหรือปรุงรสชาติในการรับประทาน

หญ้าหวานมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ด้วยสารสกัดจากหญ้าหวานมิได้ถูกจดทะเบียนในตำรับยา จึงยังไม่มีข้อมูลการศึกษาด้านผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) มาสนับสนุนและเผยแพร่มากนัก ปัจจุบันจึงยังไม่พบรายงานผลข้างเคียงจากการบริโภคหญ้าหวานในขนาดตามที่ระบุในผลิตภัณฑ์ที่รับรองคุณภาพโดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข (อย)

มีข้อควรระวังการใช้หญ้าหวานอย่างไร?

ปัจจุบันยังไม่พบข้อห้ามใช้หญ้าหวานที่เด่นชัด แต่ข้อควรระวังคือ

*****อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบัน ยาแผนโบราณ สมุนไพร สารปรุงแต่งรสชาติต่างๆอย่างหญ้าหวาน ด้วยผลิตภัณฑ์ดังกล่าวอาจมีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาหรือสารปรุงแต่งทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตามข้อปฏิบัติพื้น ฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้น ฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

หญ้าหวานมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ด้วยสารสกัดหญ้าหวานเป็นสารปรุงรสหวานไม่ใช่ยา จึงยังไม่พบมีรายงานเกิดปฏิกิริยาระหว่างยา/อันตรกิริยากับยารับประทานชนิดใดๆ

ควรเก็บรักษาหญ้าหวานอย่างไร?

ควรเก็บผลิตภัณฑ์หญ้าหวานในอุณหภูมิห้องที่เย็น ห้ามเก็บในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง ไม่เก็บในห้องน้ำหรือในรถยนต์

หญ้าหวานมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ผลิตภัณฑ์หญ้าหวานที่จำหน่ายในประเทศไทย มีชื่อการค้าและบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่ายเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Sweet Health (สวีท เฮลท์)Thai Organic Life Shop

อนึ่งผลิตภัณฑ์หญ้าหวานที่จำหน่ายในต่างประเทศมีชื่อการค้าเช่น Truvia, SweetLeaf

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Stevia [2016,July16]
  2. http://www.thaiorganiclife.com/product/sweet-health-natural-sweetness-pure-concentrated-stevia-leaf-extract-powder/ [2016,July16]
  3. http://www.thaiorganiclife.com/about/ [2016,July16]
  4. http://regevelya.com/stevia-sweetener/ [2016,July16]
  5. http://www.livescience.com/39601-stevia-facts-safety.html [2016,July16]
  6. http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:http://iodinethailand.fda.moph.go.th/food/law/data/announ_moph/P360.pdf&gws_rd=cr&ei=9hx3V_mHEcvTvgTIvb2wCw [2016,July16]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน humnoy12 samlong456
Frame Bottom