Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ไขมันในเลือดสูง 

บทนำ

วงการแพทย์ได้นำกลุ่มยาสแตติน (Statin) มาใช้รักษาภาวะ/โรคไขมันในเลือดสูง โดยยาจะไปชะลอการสร้างคอเลสเตอรอลที่ตับ และเป็นที่ทราบกันดีว่าการมีไขมันในหลอดเลือดสูงอาจเป็นสาเหตุของโรคหลอดเลือดหัวใจ กลุ่มยาสแตตินจึงเข้ามามีบทบาทโดยทำหน้าที่ป้องกันการเกิดภาวะหลอดเลือดหัวใจตีบตัน (โรคหลอดเลือดหัวใจ) และลดความเสี่ยงในการเกิดโรคต่างๆของหัวใจ

นับตั้งแต่ปี ค.ศ. 2010 (พ.ศ. 2553) ยากลุ่มสแตตินได้ถูกวางจำหน่ายในตลาดยาหลายราย การ ตัวอย่างเช่น Atorvastatin, Fluvastatin, Pitavastatin, Pravastatin, Rosuvastatin, และ Simvastatin

ในทางคลีนิกพบว่าประสิทธิภาพของยาแต่ละตัวในกลุ่มนี้ยังไม่มีสถิติที่ชี้วัดโดยตรงว่ายาตัวไหนออกฤทธิ์ได้ดีที่สุด ปลอดภัยที่สุด หรือมีผลข้างเคียงน้อยที่สุด ทั้งนี้น่าจะเป็นที่การตอบสนองของยาในผู้ป่วยแต่ละรายมีความแตกต่างกันออกไป

สำหรับประเทศไทยโดยสำนักคณะกรรมการอาหารและยาได้บรรจุ Atorvastatin และ Simvastatin ลงในบัญชียาหลักแห่งชาติ โดยใช้เป็นยารักษาภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ และใช้ในเชิงป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจและโรคหลอดเลือดสมอง

สแตตินจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย มีข้อห้ามใช้ร่วมกับยาตัวอื่นหลายรายการ มีระยะเวลาในการรับประทานที่เฉพาะเจาะจง รวมถึงข้อจำกัดในการใช้ยาสำหรับผู้ป่วยแต่ละคนแตกต่างกันออกไป ผู้ป่วยต้องรับประทานยาตามคำแนะนำของแพทย์เท่านั้น ห้ามมิให้หาซื้อยามารับประทานเอง

ยาสแตตินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ยาสแตติน

ยาสแตตินมีสรรพคุณดังนี้

ยาสแตตินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยากลุ่มสแตตินมีกลไกการออกฤทธิ์ โดยตัวยาจะเข้าไปยับยั้งเอนไซม์ที่เรียกว่า HMG - CoA reductase (3-hydroxy-3-methyl-glutaryl-CoA reductase, เอนไซม์เกี่ยวข้องกับการสร้างคอเลสเตอรอล) ในตับ ทำให้เกิดการชะลอการสร้างคอเลสเตอรอล ด้วยกลไกดังกล่าวจึงทำให้ระดับไขมันในเลือดลดลง

ยาสแตตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาสแตตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

ยาเม็ด ขนาด 2, 10, 20, 40, 80 มิลลิกรัม/เม็ด

ยาแคปซูล ขนาด 20, 40 มิลลิกรัม/แคปซูล

ยาสแตตินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาสแตตินมีหลายตำรับยา ดังนั้นจะกล่าวถึงเฉพาะตัวยาที่ใช้บ่อยซึ่งมีขนาดรับประทานดังนี้

1. Simvastatin

ก. สำหรับบำบัดรักษาโรคหลอดเลือดหัวใจ:

- ผู้ใหญ่: รับประทาน 10 - 20 มิลลิกรัมวันละครั้งเวลาเย็น

ข. สำหรับลดไขมันในเลือด:

- ผู้ใหญ่: รับประทาน 10 - 40 มิลลิกรัมวันละครั้งเวลาเย็น

2. Atorvastatin

ผู้ใหญ่: รับประทาน 10 - 80 มิลลิกรัมวันละครั้ง

3. Fluvastatin

ผู้ใหญ่: รับประทาน 40 มิลลิกรัมวันละครั้ง

4. Pitavastatin

ผู้ใหญ่: รับประทาน 1 - 2 มิลลิกรัมวันละครั้ง อาจเพิ่มขนาดรับประทานสูงสุดเป็น 4 มิลลิกรัม/วัน

5. Pravastatin

ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทานที่ 10 มิลลิกรัมวันละครั้ง จากนั้นปรับเป็นขนาดเพื่อคงระดับการรักษา 10 - 40 มิลลิกรัม/วัน

6. Rosuvastatin

ผู้ใหญ่: เริ่มต้นรับประทานที่ 5 - 10 มิลลิกรัมวันละครั้ง หลังจากนั้น 2 - 4 สัปดาห์ อาจปรับขนาดรับประทานเป็นวันละ 20 มิลลิกรัม

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาสแตตินทุกชนิดในเด็ก จะขึ้นกับสาเหตุการเกิดไขมันในเลือดสูง และอายุของเด็ก ซึ่งการใช้ยาต้องโดยคำแนะนำจากแพทย์เท่านั้น
  • สามารถรับประทานยาสแตตินก่อนหรือพร้อมอาหารก็ได้
  • ควรต้องจำกัดอาหารที่มีไขมันสูงร่วมในการรักษาด้วยยานี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการควบคุมระดับไขมันในเลือด

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาสแตติน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาสแตตินสามารถรับประทานยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาสแตตินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาสแตตินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีอาการปวดท้อง ท้องอืด ท้องผูก ปวดศีรษะ ตับอักเสบ กล้ามเนื้ออักเสบรุนแรง ท้องเสีย อาหารไม่ย่อย คลื่นไส้ ข้อบวม มีภาวะน้ำตาลในเลือดสูง นอนไม่หลับ ผื่นคัน ระดับครีเอตีนฟอสโฟไคเนส (Creatine phosphokinase: CPK, เอนไซม์บอกการอักเสบของกล้ามเนื้อ) ในเลือดเพิ่มขึ้น ระดับเอนไซม์การทำงานของตับในเลือดเพิ่มขึ้น ดีซ่าน มีภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรง เกล็ดเลือดต่ำ เกิดภาวะเจ็บหน้าอก ซึมเศร้า ตับอ่อนอักเสบ เกิดการติดเชื้อได้ง่ายในระบบทางเดินหายใจตอนบน และลมพิษ เป็นต้น

มีข้อควรระวังการใช้ยาสแตตินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาสแตตินดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาสแตตินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาสแตตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาสแตตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาสแตตินอย่างไร?

สามารถเก็บยาสแตตินที่อุณหภูมิห้อง เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อน และความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาสแตตินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Bestatin (เบสแตติน) Berlin Pharm
Eucor (ยูคอร์) Greater Pharma
Ezetrol (อีเซทรอล) MSD
Lochol (โลคอล) Siam Bheasach
Simvas (ซิมวาส) Masa Lab
Simvor (ซิมวอร์) Ranbaxy
Torio (โทริโอ) Unison
Vytorin (วายโทริน) MSD
Zimmex (ซิมเม็กซ์) Silom Medical
Zimva (ซิมวา) GPO
Zocor (โซคอร์) MSD
Atorsan (อทอร์แซน) Lek
Atorvastatin Sandoz (อทอร์วาสแตติน แซนดอซ) Sandoz
Chlovas (คลอวาส) Millimed
Lipitor (ลิปิเตอร์) Pfizer
Lescol/Lescol XL (เลสคอล/เลสคอล เอ็กซ์แอล) Novartis
Livalo (ลิวาโล) Kowa
Mevalotin Protect (เมวาโลติน โพรเท็ก) Daiichi Sankyo
Crestor (เครสเตอร์) AstraZeneca
Rosuvastatin GPO (โรซุวาสแตติน) Lek
Rosuvastatin Sandoz (โรซุวาสแตติน แซนดอซ) Sandoz

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Statin [2014,Oct18]
2 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/48#item-8439 [2014,Oct18]
3 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Bestatin/?type=brief [2014,Oct18]
4 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=simvastatin [2014,Oct18]
5 http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=simvastatin [2014,Oct18]
6 http://pharmacologycorner.com/animation-statins-rosurvastatin-simvastatin/ [2014,Oct18]
7 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=ATORVASTATIN [2014,Oct18]
8 http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=fluvastatin [2014,Oct18]
9 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Livalo/?type=full#Indications [2014,Oct18]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน OOOkdOOO Kunniya
Frame Bottom