Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ทั้งตัว  อื่นๆ  ทั่วตัว  ระบบมะเร็งวิทยา  มะเร็ง 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ก้อนเนื้อ  แผลเรื้อรัง 

บทนำ มะเร็งคืออะไร?

มะเร็ง/โรคมะเร็ง(Cancer)คือ โรคจากเซลล์ร่างกายเกิดเจริญแบ่งตัวรวดเร็วสูงกว่าปกติและร่างกายควบคุมการแบ่งตัวนี้ไม่ได้ ส่งผลให้เกิดเป็นก้อนเนื้อมะเร็ง/แผลมะเร็งที่ทำลายเซลล์/เนื้อเยื่อ/อวัยวะที่เกิดโรค ลุกลามเข้าเนื้อเยื่อ/อวัยวะข้างเคียง ต่อมน้ำเหลืองข้างเคียง และในที่สุดจะแพร่กระจายทางกระแสโลหิตและทางระบบน้ำเหลือง ส่งผลต่อเนื่องให้เนื้อเยื่อ/อวัยวะที่เกิดมะเร็งและที่มีมะเร็งแพร่กระจายทำงานไม่ได้ตามปกติ จึงเกิดเป็นอาการผิดปกติต่างๆขึ้น และต่อมอวัยวะต่างๆที่มีมะเร็งจึงล้มเหลว โดยเฉพาะอวัยวะสำคัญคือ ปอด ตับ สมอง ไต กระดูก ไขกระดูก) จนเป็นเหตุให้ผู้ป่วยเสียชีวิตในที่สุด

โรคมะเร็ง เป็นโรคของผู้ใหญ่ แต่พบได้ในทุกอายุ ตั้งแต่เด็กแรกเกิดไปจนถึงผู้สูงอายุ โดยพบได้สูงในอายุตั้งแต่ 45 ปีขึ้นไป ส่วนในเด็กพบน้อยกว่าในผู้ใหญ่ประมาณ 10 เท่า

โรคมะเร็งที่พบบ่อยของชายไทย เรียงจากลำดับแรกลงไป 10 ลำดับ ได้แก่ โรคมะเร็ง ตับ ปอด ลำไส้ใหญ่ ต่อมลูกหมาก ต่อมน้ำเหลือง เม็ดเลือดขาว ช่องปากกระเพาะปัสสาวะ หลอดอาหาร และกระเพาะอาหาร

โรคมะเร็งพบบ่อยของหญิงไทย เรียงจากลำดับแรกลงไป 10 ลำดับ ได้แก่ โรคมะเร็ง เต้านม ปากมดลูก ตับ ลำไส้ใหญ่ ปอด รังไข่ ต่อมไทรอยด์ ต่อมน้ำเหลือง มดลูก และ เม็ดเลือดขาว

โรคมะเร็งพบบ่อยในเด็กไทย เรียงจากลำดับแรก 4 ลำดับ ได้แก่ โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว โรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง โรคเนื้องอก/มะเร็งสมอง และโรคมะเร็งนิวโรบลาสโตมา/Neuroblastoma (มะเร็งของประสาทซิมพาทีติก)

โรคมะเร็งต่างจากเนื้องอกอย่างไร?

มะเร็ง

โรคมะเร็งต่างจากเนื้องอกที่ ก้อนเนื้อ หรือ แผลมะเร็ง โตเร็ว ลุกลามเข้าอวัยวะข้างเคียง เข้าต่อมน้ำเหลือง และแพร่กระจายเข้าหลอดเลือด/กระแสโลหิต/กระแสเลือด และหลอดน้ำเหลือง/กระแสน้ำเหลือง ไปยังเนื้อเยื่อ/อวัยวะต่างๆได้ทั่วร่างกาย โดยมักแพร่สู่ ปอด ตับ สมอง กระดูก และไขกระดูก ดังนั้นโรคมะเร็งจึงเป็นโรคเรื้อรัง รุนแรง มีการรักษาที่ซับซ้อนและต่อเนื่อง

ส่วนโรคเนื้องอก ได้แก่ มีก้อนเนื้อผิดปกติ แต่โตช้า ไม่ลุกลามเข้าเนื้อเยื่อ/อวัยวะข้างเคียง เพียงกด หรือ เบียดทับเมื่อก้อนโตขึ้น ไม่ลุกลามเข้าต่อมน้ำเหลือง ไม่แพร่กระจายทางกระแสโลหิต และทางกระแสน้ำเหลือง จึงเป็นโรคมักรักษาได้หายโดยเพียงการผ่าตัด

โรคมะเร็งเกิดได้อย่างไร? อะไรเป็นปัจจัยเสี่ยง?

สาเหตุของโรคมะเร็งยังไม่ชัดเจน แต่แพทย์พบปัจจัยเสี่ยงได้หลายปัจจัยเสี่ยง และเชื่อว่า สาเหตุน่ามาจากหลายๆปัจจัยเสี่ยงร่วมกัน โอกาสเกิดจากปัจจัยเดียวพบได้น้อยมาก โดยปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคมะเร็ง ได้แก่

โรคมะเร็งมีกี่ชนิด?

โรคมะเร็งมีหลากหลายชนิด ขึ้นกับ เนื้อเยื่อ/อวัยวะที่เกิดมะเร็ง ทั่วไปแบ่งมะเร็งเป็น 5 กลุ่มใหญ่ ได้แก่

ก. คาร์ซิโนมา(Carcinoma): เป็นมะเร็งกลุ่มใหญ่ที่พบบ่อยสุดของมะเร็งทั้งหมด มักพบเกิดในผู้ใหญ่ โดยเป็นมะเร็งของเนื่อเยื่อบุผิว และของเยื่อเมือก ของเนื้อเยื่อ/อวัยวะต่างๆ เช่น มะเร็งตับ มะเร็งเต้านม มะเร็งปอด (แนะนำอ่านเพิ่มเติมบทความเรื่อง มะเร็งคาร์ซิโนมา แต่ละชนิดย่อยของมะเร็งกลุ่มนี้ได้ในเว็บ haamor.com)

ข. ซาร์โคมา(Sarcoma): เป็นมะเร็งกลุ่มพบได้น้อย พบทั้งในผู้ใหญ่และในเด็ก โดยเป็นมะเร็งของเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน เช่น มะเร็งกล้ามเนื้อลาย มะเร็งซาร์โคมามดลูก มะเร็งคาโปซิ มะเร็งกระดูก (แนะนำอ่านเพิ่มเติมบทความเรื่อง มะเร็งซาร์โคมา และแต่ละชนิดย่อยของมะเร็งกลุ่มนี้ได้ในเว็บ haamor.com)

ค. มะเร็งระบบโลหิตวิทยา/มะเร็งโรคเลือด(Hematologic malignancy) อีกชื่อ คือ Non-solid tumor เป็นมะเร็งในเนื้อเยื่อระบบโลหิตวิทยา เช่น มะเร็งต่อมน้ำเหลือง มะเร็งเม็ดเลือดขาว มะเร็งมัลติเพิลมัยอีโลมา (แนะนำอ่านเพิ่มเติมบทความแต่ละชนิดย่อยของมะเร็งกลุ่มนี้ได้ในเว็บ haamor.com)

ง.เนื้องอกเจิมเซลล์ มะเร็งเจิมเซลล์(Germ cell tumor) คือมะเร็งที่เกิดจากเซลล์ตัวอ่อน(Germ cell)ของอวัยวะเพศ คือ อัณฑะในเพศชาย และรังไข่ในเพศหญิง เช่น มะเร็งอัณฑะ มะเร็งรังไข่ชนิดเจิมเซลล์ (แนะนำอ่านเพิ่มเติมบทความเรื่อง เนื้องอกเจิมเซลล์ มะเร็งเจิมเซลล์ และบทความแต่ละชนิดย่อยของมะเร็งกลุ่มนี้ได้ในเว็บ haamor.com)

จ.มะเร็งบลาสโตมา(Blastoma) หรือ บลาสท์(Blast): คือมะเร็งที่เกิดจากเซลล์ตัวอ่อนที่เคยมีอยู่ตั้งแต่อยู่ในครรภ์(Embryo) เป็นมะเร็งที่มักพบในเด็ก โดยเฉพาะเด็กเล็ก พบน้อยมากๆๆในผู้ใหญ่ เช่น มะเร็งจอตา มะเร็งนิวโรบลาสโตมา มะเร็ง/เนื้องอกวิมส์/มะเร็งไตในเด็ก

โรคมะเร็งมีอาการอย่างไร?

ไม่มีอาการเฉพาะของโรคมะเร็ง แต่เป็นอาการเช่นเดียวกับการอักเสบของเนื้อเยื่อ/อวัยวะที่เป็นมะเร็ง โดยที่แตกต่างคือ มักเป็นอาการที่เลวลงเรื่อยๆและเรื้อรัง ดังนั้นเมื่อมีอาการต่างๆนานเกิน 1-2 สัปดาห์ จึงควรรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาล อย่างไรก็ตาอาการที่น่าสงสัยว่าเป็นมะเร็ง ได้แก่

แพทย์รู้ได้อย่างไรว่าผู้ป่วยเป็นโรคมะเร็ง?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งได้จาก ประวัติอาการต่างๆของผู้ป่วย การตรวจร่างกาย การตรวจภาพเนื้อเยื่อ/อวัยวะที่มีอาการด้วย เอกซเรย์ หรือ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ หรือ เอมอาร์ไอ แต่ที่ให้ผลแน่นอน คือ เจาะ/ดูดเซลล์จากก้อนเนื้อเพื่อการตรวจทางเซลล์วิทยา หรือ ตัดชิ้นเนื้อจากก้อนเนื้อเพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยา (ตรวจโดยแพทย์เฉพาะทางพยาธิวิทยา)

โรคมะเร็งมีกี่ระยะ?

ระยะโรคมะเร็ง คือ ตัวบอกความรุนแรงของโรค/การพยากรณ์โรค คือบอกถึง การลุกลามและแพร่กระจาย บอกแนวทางการรักษา และแพทย์ใช้ในการศึกษาวิจัยที่เกี่ยวข้องกับโรคมะเร็ง

โดยทั่วไปโรคมะเร็งมี 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1-4 ซึ่งทั้ง 4 ระยะ อาจแบ่งย่อยได้อีกเป็น เอ (A) บี (B) หรือ ซี (C) หรือ เป็น หนึ่ง หรือ สอง เพื่อแพทย์โรคมะเร็งใช้ช่วยประเมินการรักษา

ทั้งนี้ 4 ระยะหลักของโรคมะเร็ง คือ

**ส่วนโรคมะเร็งระยะศูนย์(0) ยังไม่จัดเป็นโรคมะเร็งอย่างแท้จริง เพราะเซลล์มีเพียง ลักษณะเป็นมะเร็ง แต่ยังไม่มีการรุกราน(Preinvasive)ออกนอกเยื่อบุผิว เรียกอีกชื่อว่า Carcinoma in situ ย่อว่า CIS

รักษาโรคมะเร็งได้อย่างไร?

วิธีรักษาโรคมะเร็งในปัจจุบัน ได้แก่ ผ่าตัด รังสีรักษา ยาเคมีบำบัด ยาฮอร์โมน ยารักษาตรงเป้า/ ยารักษาแบบจำเพาะต่อเซลล์มะเร็ง รังสีร่วมรักษา และการรักษาประคับประคองตามอาการด้วยอายุรกรรมทั่วไป

การรักษาโรคมะเร็งอาจเป็นวิธีใดวิธีเดียว หรือ หลายวิธีร่วมกันซึ่งปัจจุบันเป็นวิธีที่แพทย์นิยมใช้ โดยเฉพาะใน มะเร็งชนิดรุนแรง ระยะโรครุนแรง ทั้งนี้วิธีรักษาขึ้นกับ

โรคมะเร็งรักษาหายไหม?

โรคมะเร็งเป็นโรครักษาได้หาย แต่ทั้งนี้ โอกาสรักษาหาย ขึ้นกับ

อนึ่ง ในภาพรวมโดยประมาณ อัตราอยู่รอดที่ 5 ปี (โอกาสรักษามะเร็งได้หาย) ภายหลังการรักษาโรคมะเร็ง คือ

มีวิธีดูแลตนเองและดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร?

การดูแลตนเองและการดูแลผู้ป่วยมะเร็งทุกชนิด จะคล้ายกัน สามารถปรับใช้ด้วยกันได้ที่รวมถึงในมะเร็งเด็ก แนะนำอ่านเพิ่มเติมวิธีดูแลตนเองและวิธีดูแลผู้ป่วยมะเร็งได้ ในบทความต่างๆในเว็บ haamor. com เรื่อง

มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งไหม?

การตรวจคัดกรองโรคมะเร็ง คือ การตรวจให้พบโรคมะเร็งตั้งแต่ระยะยังไม่มีอาการ (มักเป็นมะเร็งในระยะ 0 หรือระยะ 1) ทั้งนี้เพราะโรคมะเร็งในระยะนี้ มีโอกาสรักษาได้หายสูงกว่าโรคมะเร็งในระยะอื่นๆ

มีวิธีป้องกันโรคมะเร็งไหม?

ปัจจุบัน วิธีป้องกันโรคมะเร็งที่ดีที่สุด คือ หลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง ที่หลีกเลี่ยงได้ ดังกล่าวแล้วในหัวข้อปัจจัยเสี่ยงฯ ซึ่งที่สำคัญ คือ

จะพบแพทย์ขอตรวจโรคมะเร็งได้อย่างไร?

การเตรียมตัวพบแพทย์เพื่อ ตรวจ และ/หรือ รักษา โรคมะเร็ง ได้แก่

  • เตรียมเอกสารสิทธิต่างๆให้พร้อม
  • เอกสาร/ยา/ผลตรวจต่างๆ/เอกซเรย์ เมื่อเคยรักษาโรคต่างๆมาก่อน รวมทั้งใบส่งตัวจากต้นสังกัด หรือ จากแพทย์ต้นสังกัด (เมื่อเป็นการส่งตัวรักษาต่อ)
  • ใส่เสื้อผ้า รองเท้า ที่สวมสบาย เปลี่ยน ถอดง่าย เพราะในการตรวจอาจต้องมีการเปลี่ยนเสื้อผ้า รองเท้า
  • สมุดจดบันทึก เพื่อจดบันทึกสิ่งที่แพทย์แนะนำ หรือ ต้องการเพิ่มเติม รวมทั้งจดบันทึกคำถามต่างๆที่ต้องการถามแพทย์
  • ญาติสายตรงอย่างน้อย 1 คน (สามี ภรรยา บิดา มารดา หรือ บุตรที่บรรลุนิติภาวะแล้ว) กรณีพบแพทย์เพื่อการรักษา ทั้งนี้เพื่อร่วมปรึกษา รับฟัง และเซ็นยินยอมรักษา
  • งดอาหาร และน้ำดื่ม อย่างน้อย 8 ชั่วโมง เผื่ออาจมีการตรวจเลือดเพิ่มเติม

บรรณานุกรม

  1. DeVita, V., Hellman, S., and Rosenberg, S. (2005). Cancer: principles& practice of oncology (7th edition). New York: Lippincott Williams & Wilkins
  2. Edge, S. et al. (2010). AJCC: Cancer staging handbook. New York: Springer
  3. Haffty, B., and Wilson, L. (2009). Handbook of radiation oncology: basic principles and clinical protocols. Boston: Jones and Bartlett Publishers
  4. Imsamran, W. et al. 2015. Cancer in Thailand vol Viii, 2010-2012, National Cancer Institute, Ministry of Public Health. Thailand
  5. Khuhaprema, T., Srivatanakul, P., Attasara, P., Sriplung, H., Wiangnon,S., and Sumitsawan, Y. (2010). Cancer in Thailand. Volume IV, 2001--2003. National Cancer Institute. Thailand
  6. https://en.wikipedia.org/wiki/Cancer [2018,Sept8]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom