Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

หัวใจ  ระบบมะเร็งวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

หายใจหอบเหนื่อย 

บทนำ

มะเร็งหัวใจ(Cardiac cancer หรือ Heart cancer)คือ โรคเกิดจากเซลล์ /เนื้อเยื่อหัวใจ ตำแหน่งใดของหัวใจก็ได้ เกิดกลายพันธ์ มีการเจริญเติบโต แบ่งตัว รวดเร็ว ทวีจำนวนเกินปกติ และร่างกายไม่สามารถควบคุมการเจริญแบ่งตัวนี้ได้ ส่งผลให้เกิดเป็นก้อนเนื้อมะเร็ง/แผลมะเร็งขึ้นที่หัวใจ ซึ่งเซลล์มะเร็งนี้จะรุกราน/ลุกลามทำลายเนื้อเยื่อปกติของหัวใจ เนื้อเยื่อ/อวัยวะข้างเคียง ลุกลามทำลายต่อมน้ำเหลืองใกล้หัวใจ และในที่สุดแพร่กระจายไปทำลายอวัยวะต่างๆทั่วร่างกาย ที่พบบ่อยคือ ไปสู่ ปอด และสมอง

มะเร็งหัวใจ พบทั่วโลก ไม่ขึ้นกับเชื้อชาติ แต่พบได้น้อยมากๆๆๆ โดยชนิดพบบ่อย พบได้เพียงประมาณ 0.1รายต่อประชากร 1 ล้านคน พบในทุกอายุ แต่พบน้อยมากในเด็ก ส่วนใหญ่พบในวัยผู้ใหญ่ และวัยผู้สูงอายุ หญิงและชายพบได้ใกล้เคียงกัน

รายงานสถิติผู้ป่วยมะเร็งของไทยจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติ เมื่อ พ.ศ. 2558 โดยเป็นผู้ป่วยในช่วงปี พ.ศ. 2553-2555 รายงาน ไม่พบโรคนี้ในคนไทย

มะเร็งหัวใจมีกี่ชนิด?

มะเร็งหัวใจ

มะเร็งหัวใจ เช่นเดียวกับมะเร็งทั่วไป แบ่งเป็น 2ชนิดหลัก คือ มะเร็งหัวใจปฐมภูมิ และ มะเร็งหัวใจทุติยภูมิ

ก. มะเร็งหัวใจปฐมภูมิ(Primary cardiac cancer) คือ มะเร็งที่เกิดจากเนื้อเยื่อของหัวใจเอง ซึ่งพบเกิดได้กับเนื้อเยื่อทุกชนิดของหัวใจ เช่น กล้ามเนื้อหัวใจ ลิ้นหัวใจ เยื่อหุ้มหัวใจ เยื่อบุหัวใจ เนื้อเยื่อพังผืด เนื้อเยื่อระบบประสาท เนื้อเยื่อไขมัน เนื้อเยื่อหลอดเลือด ฯลฯ

ทั้งนี้ ทางการแพทย์ เมื่อกล่าวถึง ‘มะเร็งหัวใจ จะหมายถึง มะเร็งหัวใจปฐมภูมิ’ ซึ่งรวมถึงในบทความนี้ด้วย

มะเร็งหัวใจปฐมภูมิ พบน้อยกว่า กลุ่มมะเร็งหัวใจทุติยภูมิมาก โดยน้อยกว่า ประมาณ 30-100 เท่า และเกือบทั้งหมดของมะเร็งหัวใจปฐมภูมิเป็นชนิด ซาร์โคมา(Sarcoma) ส่วนชนิดคาร์ซิโนมา(Carcinoma)พบได้น้อยมาก

มะเร็งหัวใจปฐมภูมิที่พบบ่อย ได้แก่ มะเร็ง Angiosarcoma, มะเร็งต่อมน้ำเหลือง , Rhabdomyosarcoma, Fibrosarcoma, Malignant schwannoma, Mesothelioma

ข. มะเร็งหัวใจทุติยภูมิ(Secondary cardiac cancer หรือ Metastatic cardiac cancer): เป็นมะเร็งของเนื้อเยื่อ/อวัยวะอื่นที่ไม่ใช่หัวใจ ที่แพร่กระจายทางกระแสโลหิต/เลือดมาที่หัวใจ พบได้บ่อยกว่ามะเร็งหัวใจเองถึง 30-100เท่า มะเร็งที่มักแพร่กระจายสู่หัวใจ ได้แก่ มะเร็งปอด มะเร็งเต้านม มะเร็งผิวหนังเมลาโนมา มะเร็งหลอดอาหาร มะเร็งเม็ดเลือดขาว มะเร็งต่อมน้ำเหลือง(เป็นได้ทั้งมะเร็งปฐมภูมิหรือมะเร็งทุติยภูมิของหัวใจก็ได้)

มะเร็งกลุ่มทุติยภูมินี้ ไม่ค่อยก่ออาการ เพราะมักเกิดที่ผนังหัวใจ ไม่มีผลต่อการทำงานของห้องหัวใจ ดังนั้นจึงมักวินิจฉัยได้จากการผ่าชันสูตรศพ ซึ่งจะพบมะเร็งหัวใจทุติยภูมิได้ประมาณ 25%ของผู้เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งต่างๆ

มะเร็งหัวใจทุติยภูมิ มีธรรมชาติของโรค การวินิจฉัย การรักษา การพยากรณ์โรคเช่นเดียวกับมะเร็งต้นกำเนิดของมัน และจะไม่กล่าวถึงในบทความนี้ แนะนำอ่านเพิ่มเติมรายละเอียดของแต่ละมะเร็งต้นกำเนิดได้จากบทความในเว็บ haamor.com

อะไรเป็นสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งหัวใจ?

เนื่องจากมะเร็งหัวใจ พบได้น้อยมากๆ ปัจจุบันจึงยังไม่ทราบสาเหตุเกิด รวมถึงยังไม่ทราบว่า อะไรเป็นปัจจัยเสี่ยงเกิดโรค

มะเร็งหัวใจมีอาการอย่างไร?

อาการของมะเร็งหัวใจ ทั่วไปไม่มีอาการเฉพาะ แต่เป็นอาการเช่นเดียวกับอาการของโรคหัวใจทุกโรค ร่วมกันกับอาการของโรคมะเร็งทุกๆชนิด

ก. อาการพบบ่อยของมะเร็งหัวใจที่เป็นอาการเหมือนโรคหัวใจทั่วไป ได้แก่

ข. อาการทั่วไปของโรคมะเร็ง ที่พบบ่อย ได้แก่

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์?

เมื่อมีอาการดังกล่าวในหัวข้อ’อาการฯ’ ควรรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาล

แพทย์วินิจฉัยมะเร็งหัวใจได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยมะเร็งหัวใจได้จาก

จัดระยะโรคของมะเร็งหัวใจอย่างไร?

เนื่องด้วยมะเร็งหัวใจเป็นโรคพบได้น้อยมากๆ ทั่วไปจึงยังไม่มีการจัดระยะโรค แต่แพทย์จะแบ่งระยะโรคตามความรุนแรงทางคลินิก เช่น

รักษามะเร็งหัวใจได้อย่างไร?

การรักษาหลักของมะเร็งหัวใจ คือ การผ่าตัดเอาก้อนมะเร็งออกให้หมดด้วยการผ่าตัดเปิดหัวใจโดยตรง(Open heart surgery) หรือด้วยการใช้หุ่นยนต์ หรือ อาจต้องใช้เทคนิคการปลูกถ่ายหัวใจตนเอง(Auto heart transplantation)ที่เป็นเทคนิคที่จะช่วยให้ผ่าตัดก้อนมะเร็งได้หมดที่สุด โดยการตัดหัวใจออกมา จากนั้นผ่าตัดเอาก้อนมะเร็งออกจนหมด แล้วจึงปลูกถ่ายหัวใจตนเองนี้กลับเข้าไปใหม่

หลังจากผ่าตัดแล้ว การรักษามักต่อเนื่องด้วยการให้ยาเคมีบำบัดตามชนิดของแต่ละเซลล์มะเร็ง

ส่วนรังสีรักษา มักใช้ในกรณีเป็นการรักษามะเร็งหัวใจในระยะที่4 เพื่อบรรเทาอาการจากมะเร็งฯแพร่กระจายไปอวัยวะอื่นๆ เช่น ฉายรังสีสมองในกรณีมะเร็งแพร่กระจายมายังสมอง เป็นต้น

และอีกวิธี คือการใช้ยารักษาตรงเป้า/ยารักษาแบบจำเพาะต่อเซลล์มะเร็ง ยังไม่มีรายงานการศึกษาพบตัวยาที่มีประสิทธิภาพ

มะเร็งหัวใจมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

มะเร็งหัวใจมีการพยากรณ์โรคที่เลว ผลการรักษาจะขึ้นกับ

ทั้งนี้:

  • ในภาพรวม ทั่วไป ผู้ป่วยมะเร็งหัวใจ มักมีชีวิตอยู่ได้ประมาณ 5-6 เดือน
  • แต่ถ้ากรณี ที่โรคยังลุกลามอยู่เฉพาะในหัวใจ ยังไม่แพร่กระจาย และผ่าตัดก้อนมะเร็งออกได้หมด มีรายงานผู้ป่วยรอดชีวิตได้ประมาณ 15-25 เดือน

ดูแลตนเองอย่างไรเมื่อเป็นมะเร็งหัวใจ?ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

การดูแลตนเองของผู้ป่วยมะเร็งหัวใจ เช่นเดียวกับการดูแลผู้ป่วยมะเร็งทุกชนิด ปรับใช้ด้วยกันได้ ที่สำคัญคือ

มีวิธีตรวจคัดกรองให้พบมะเร็งหัวใจไหม?

ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีตรวจคัดกรองให้พบมะเร็งหัวใจในระยะตั้งแต่ยังไม่มีอาการ

ป้องกันมะเร็งหัวใจได้อย่างไร?

เนื่องจาก มะเร็งหัวใจเป็นมะเร็งยังไม่ทราบสาเหตุและปัจจัยเสี่ยง ดังนั้นจึงยังไม่มีวิธีป้องกันการเกิดโรค

บรรณานุกรม

  1. M. Hamidi. et al. Thorac Surg. 2010 July ; 90(1): 176–181
  2. O M Ali. et al. Journal of Clinical Trials in Cardiology 2014. https://symbiosisonlinepublishing.com/cardiology/cardiology06.pdf [2018,Dec1]
  3. Reynen,K. et al. Annals of Oncology 2004;15:375-381
  4. https://emedicine.medscape.com/article/277297-overview#showall [2018,Dec1]
  5. https://www.acc.org/latest-in-cardiology/articles/2018/04/20/08/41/a-review-of-malignant-primary-cardiac-tumors [2018,Dec1]
  6. https://en.wikipedia.org/wiki/Heart_cancer [2018,Dec1]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom