Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ระบบหัวใจและหลอดเลือด 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เป็นลม 

บทนำ

ภาวะขาดน้ำ (Dehydration) ได้แก่ ภาวะที่ร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่บางชนิดจนอวัยวะต่างๆไม่สามารถทำงานตามปกติได้ จึงก่อให้เกิดอาการผิดปกติต่างๆขึ้น ซึ่งเกลือแร่ที่สำ คัญ เช่น โซเดียม (Sodium) โปแตสเซียม (Potassium) คลอไรด์ (Chloride ) ไบคาร์บอเนต (Bicarbonate) และแมกนีเซียม (Magnesium)

ภาวะขาดน้ำ เป็นภาวะพบได้บ่อย โดยมากมักเกิดจากอาการท้องเสีย (ท้องเดิน) รุนแรง หรือที่เรียกว่า ท้องร่วง เป็นภาวะพบได้ทุกเพศ และทุกวัย โดยเมื่อมีท้องเสีย โอกาสเกิดภาวะขาดน้ำ จะพบได้สูงในเด็กโดยเฉพาะเมื่ออายุต่ำกว่า 5 ปี และในผู้สูงอายุ

ภาวะขาดน้ำเกิดได้อย่างไร?

ภาวะขาดน้ำ

ภาวะขาดน้ำมีกลไกเกิดได้จาก การดื่มน้ำน้อย การเสียน้ำ จากทั้งดื่มน้ำน้อยและเสียน้ำพร้อมๆกัน หรือจากภาวะผิดปกติบางอย่าง หรือจากบางโรค

 

อะไรเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำ?

ปัจจัยเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำ ได้แก่

 

ภาวะขาดน้ำมีอาการอย่างไร?

อาการจากภาวะขาดน้ำ แบ่งความรุนแรงของอาการเป็น 2 ระดับ คือ ความรุนแรงน้อยถึงปานกลาง และความรุนแรงมาก

 

แพทย์วินิจฉัยภาวะขาดน้ำได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยภาวะขาดน้ำได้จาก ประวัติอาการ ประวัติโรคที่เป็นสาเหตุ การตรวจร่าง กาย การตรวจสัญญาณชีพ (ชีพจร อัตราการหายใจ ความดันโลหิต และอุณหภูมิของร่างกาย) การตรวจเลือดเพื่อดูค่าเกลือแร่ นอกจากนั้น อาจมีการตรวจอื่นๆเพิ่มเติม ขึ้นกับอาการผู้ป่วย และดุลพินิจของแพทย์ เช่น ตรวจเลือดดูน้ำตาลในเลือดเพื่อวินิจฉัยโรคเบาหวาน หรือ ตรวจเลือดซีบีซี (CBC) ดูการติดเชื้อแบคทีเรีย และตรวจเลือดดูการทำงานของไต เป็นต้น

รักษาภาวะขาดน้ำอย่างไร?

แนวทางการรักษาภาวะขาดน้ำ ได้แก่ การแก้ไขให้ร่างกายมีน้ำเพียงพอ และให้เกลือแร่สำคัญต่างๆกลับมามีสมดุลตามปกติ ซึ่ง ได้แก่ การดื่มน้ำมากๆเพิ่มกว่าปกติ และ/หรือการดื่มน้ำเกลือแร่ในกรณี เสียเหงื่อ ท้องเสีย หรือ อาเจียน เมื่อมีอาการไม่มาก และยังกิน ดื่มได้ แต่กรณีอาการรุนแรง การรักษาคือ การให้น้ำและเกลือแร่ผ่านทางหลอดเลือดดำ

นอกจากนั้น คือ การรักษาสาเหตุ เช่น การให้ยาปฏิชีวนะเมื่อท้องเสียเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย เป็นต้น และการรักษาประคับประคองตามอาการ เช่น การพักผ่อน ให้ยาลดไข้ หรือ ให้ยาบรรเทาอาการคลื่นไส้

ภาวะขาดน้ำรุนแรงไหม? มีผลข้างเคียงไหม?

โดยทั่วไป เมื่อได้รับการรักษาทันเวลา ภาวะขาดน้ำมักไม่รุนแรง รักษาแก้ไขได้ อย่างไรก็ตาม เมื่อปล่อยให้อาการรุนแรงมาก ความรุนแรงจะสูงจนถึงเสียชีวิตได้

นอกจากนั้นความรุนแรงของภาวะขาดน้ำยังขึ้นกับ

  • สาเหตุ เช่น ถ้าเกิดจากดื่มน้ำน้อย ความรุนแรงก็จะน้อย
  • และขึ้นกับอายุ เช่น ความรุนแรงจะสูงขึ้นในผู้ป่วยเด็ก โดยเฉพาะเด็กอ่อนและเด็กเล็ก รวมทั้งผู้สูงอายุ เพราะเป็นผู้ที่ดูแลตนเองไม่ได้ หรือ ได้น้อย และร่างกายอ่อนแอ จากมีภูมิคุ้ม กันต้านทานโรคต่ำ

ผลข้างเคียงจากภาวะขาดน้ำ เมื่อขาดน้ำไม่มาก คือ ภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนท่าทางดังได้กล่าวแล้ว แต่เมื่อขาดน้ำมาก อาจเกิดโรคลมแดด การล้มจากวิงเวียนจากความดันโลหิตต่ำ (อาจเกิดกระดูกหัก หรือ อุบัติเหตุต่อศีรษะได้) หรือ เมื่อความดันโลหิตต่ำมากๆ อาจส่งผลให้เกิดไตวายเฉียบพลันได้

ดูแลตนเองอย่างไร? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

การดูแลตนเอง การพบแพทย์เมื่อมีภาวะขาดน้ำ ได้แก่

 

ป้องกันภาวะขาดน้ำได้อย่างไร?

ป้องกันภาวะขาดน้ำได้โดย

 

บรรณานุกรม

  1. Dehydration http://en.wikipedia.org/wiki/Dehydration [2013,July18].
  2. Dehydration http://emedicine.medscape.com/article/906999-overview#showall [2013,July18].
  3. Goh, K. (2004). Management of hyponatremia. Am Fam Physician. 69, 2387-2394.
Updated 2013, July 19


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน Nat2499 Gameeee
Frame Bottom