Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เนื้อเยื่ออ่อน  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มะเร็งเนื้อเยื่ออ่อน 

บทนำ

ยาทราเบคทีดิน(Trabectedin) หรืออีกชื่อหนึ่ง คือ Ecteinascidin 743 ย่อว่า ET 743 เป็นยาเคมีบำบัดที่สกัดได้จากสัตว์จำพวกเพรียงทะเล(Ecteinascidia turbinata) มีคุณสมบัติในการต่อต้านเซลล์มะเร็งเนื้อเยื่ออ่อน(Soft tissue sarcoma) การผลิตทราเบคทีดินเพื่อนำมาเป็นยารักษามะเร็งในเชิงอุตสาหกรรมต้องใช้เชื้อแบคทีเรียที่มีชื่อว่า Candidatus endoecteinascidia เป็นผู้สังเคราะห์

รูปแบบเภสัชภัณฑ์ของยาทราเบคทีดินเป็นยาฉีดชนิดผงปราศจากเชื้อที่ต้องเตรียมเป็นสารละลายก่อนหยดเข้าทางหลอดเลือดดำ

ตัวยาทราเบคทีดิน จะออกฤทธิ์ปิดกั้นการทำงานของสารพันธุกรรม(DNA)ในเซลล์มะเร็ง ระยะเวลาที่ยาทราเบคทีดินสามารถอยู่ในร่างกายนั้น ยาวนานถึงประมาณ 175 ชั่วโมง ประกอบกับผลข้างเคียงและตัวยาที่ตกค้างในกระแสเลือดเป็นผลให้การได้รับยาเพียง 1 ครั้งก็ต้องเว้นระยะเวลาถึง 3 สัปดาห์ แพทย์จึงจะนัดให้กลับมารับยาครั้งต่อไป ตัวยานี้จะถูกกำจัดออกจากร่างกายโดยผ่านไปกับน้ำปัสสาวะและอุจจาระ

ยาทราเบคทีดินเหมาะกับผู้ป่วยที่มีช่วงอายุ 19–83 ปีและควรมีน้ำหนักตัวในช่วง 36–148 กิโลกรัม หรือคิดเป็นพื้นที่ผิวของร่างกาย 0.9–2.8 ตารางเมตร และไม่เหมาะที่จะใช้กับผู้ป่วยที่เป็นโรคไตในระยะรุนแรงหรือระยะสุดท้าย รวมถึงผู้ที่มีโรคตับ

ก่อนที่จะได้รับยาทราเบคทีดิน แพทย์จะขอตรวจร่างกายผู้ป่วย โดยเฉพาะระบบเลือด เช่น ปริมาณเกล็ดเลือด จำนวนเม็ดเลือดขาวชนิดนิวโทรฟิล ตรวจค่าบิลิรูบิน และปริมาณเอนไซม์การทำงานของตับในเลือด ทั้งนี้เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการปรับขนาดการใช้ยานี้ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยมากยิ่งขึ้น

มีผู้ป่วยบางกลุ่มที่เสี่ยงต่ออาการกำเริบของโรคอย่างรุนแรงเมื่อได้รับยาทราเบคทีดิน เช่น

การให้ยาทราเบคทีดินกับผู้ป่วย ยังต้องระวังเรื่องการแทงเข็มทะลุออกนอกหลอดเลือดซึ่งจะทำให้ตัวยาสามารถเข้าทำลายเนื้อเยื่อใกล้เคียงได้

ยาทราเบคทีดินจัดเป็นยาที่มีอันตรายสูง การใช้ยาต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์แต่เพียงผู้เดียว เราจะพบเห็นการใช้ยานี้แต่ในสถานพยาบาลที่รักษาโรคมะเร็งเท่านั้น และใช้ชื่อยาการค้าว่า Yondelis

ทราเบคทีดินมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

ทราเบคทีดิน

ยาทราเบคทีดินมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้รักษามะเร็งในกลุ่มมะเร็งเนื้อเยื่ออ่อน ได้แก่

ทราเบคทีดินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ตัวยาทราเบคทีดินมีกลไกการออกฤทธิ์คือ ตัวยาจะเข้าจับสายดีเอนเอ(DNA) ของเซลล์มะเร็ง ทำให้สายดีเอนเอเกิดการบิดงอและเสียรูปในที่สุด จากเหตุผลนี้เองส่งผลต่อการทำงานดีเอนเอของเซลล์มะเร็งทำได้ยากลำบากมากขึ้น และเป็นเหตุให้เซลล์มะเร็งตายในที่สุด

ทราเบคทีดินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาทราเบคทีดินมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาฉีดแบบผงแห้งปราศจากเชื้อที่บรรจุ Trabectedin ขนาด 1 มิลลิกรัม/ขวด(Vial)

ทราเบคทีดินมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

การใช้ยา/บริหารยาทราเบคทีดิน รักษาอาการป่วยมะเร็ง แพทย์จะต้องนำปัจจัยต่างๆทางร่างกายของผู้ป่วยมาพิจารณา เช่น อายุ น้ำหนักตัวหรือพื้นที่ผิวหนังของร่างกาย ตลอดรวมถึงโรคประจำตัวอื่นๆของผู้ป่วย เมื่อผู้ป่วยได้รับยา 1 ครั้งจะเว้นช่วงเป็นเวลา 3 สัปดาห์แพทย์จึงนัดหมายให้กลับมารับยาครั้งต่อไป โดยขนาดและความถี่ของการใช้ยานี้จะขึ้นอยู่กับแพทย์เท่านั้น และเพื่อประสิทธิผลของการรักษาผู้ป่วยต้องมารับยานี้ตรงตามที่แพทย์นัดหมายอย่างสม่ำเสมอ

*****หมายเหตุ: การเตรียมยาทราเบคทีดินเพื่อหยดเข้าหลอดเลือดดำทำโดยเจือจางผงยานี้ด้วยน้ำกลั่น 20 มิลลิลิตรต่อยา 1 มิลลิกรัม และต้องใช้ยาเตรียมนี้ภายใน 30 ชั่วโมง

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาทราเบคทีดิน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

ควรดูแลตนเองอย่างไรขณะได้รับยาทราเบคทีดิน?

ควรดูแลตนเองขณะได้รับยาทราเบคทีดิน ดังนี้ เช่น

  • ดื่มน้ำสะอาดวันละ 2–3 ลิตร ถ้าไม่มีโรคที่แพทย์สั่งจำกัดน้ำดื่ม
  • ล้างมือบ่อยๆโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ก่อนรับประทานอาหาร และหลังเข้าห้องน้ำ
  • อยู่ในที่ ไม่มี ผู้คนแออัดเพื่อลดความเสี่ยงต่อการติดโรคต่างๆ
  • หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่อาจก่อให้เกิดการบาดเจ็บเป็นแผลเลือดออก
  • เพื่อป้องกันเลือดออกบริเวณเหงือกและลดอาการปากเป็นแผลควรใช้ แปรงสีฟันที่มีขนนิ่ม
  • กรณีมีอาการคลื่นไส้ให้รับประทานยาบรรเทาอาการ(ยาแก้คลื่นไส้)ที่สั่งจ่ายโดยแพทย์ผู้ที่ทำการรักษาเท่านั้น และห้ามไปซื้อหายาใดๆมารับประทานเอง
  • ขณะใช้ยานี้ ห้ามดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นองค์ประกอบ
  • ในสตรี ต้องป้องกันการมีบุตร ขณะได้รับยาชนิดนี้ โดยใช้การป้องกันทางกายภาพ เช่น ถุงยาอนามัยชาย
  • พักผ่อนอย่างพอเพียง และ รับประทานอาหารตามที่แพทย์แนะนำ

หากลืมมารับการฉีดยาควรทำอย่างไร?

กรณีผู้ป่วยลืมหรือไม่สามารถมารับการฉีดยาทราเบคทีดินในครั้งต่อไป ควรต้องติดต่อแพทย์ผู้ที่ทำการรักษา/พยาบาล หรือเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง เพื่อนัดหมายการรับยาครั้งใหม่โดยเร็ว

ทราเบคทีดินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาทราเบคทีดิน เป็นยาที่ก่อให้เกิดผลข้างเคียงต่อระบบการทำงานของร่างกายได้หลายประการ ผลข้างเคียงบางอย่างอาจเกิดขึ้นทันทีหลังใช้ยาหรืออาจต้องใช้เวลาเป็นสัปดาห์จึงจะเกิดผลข้างเคียงเหล่านั้น

อย่างไรก็ตามอาการ/ผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นส่วนมาก สามารถหายได้เองหลังจาก หยุดใช้ยานี้

มีข้อสรุปทางคลินิกเรื่องผลข้างเคียงของยาทราเบคทีดินดังนี้

มีข้อควรระวังการใช้ทราเบคทีดินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาทราเบคทีดิน เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาทราเบคทีดินด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่องข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

อาการข้างเคียงลักษณะใดที่ต้องนำผู้ป่วยมาส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว?

อาการข้างเคียง/ผลข้างเคียงจากยาราเบคทีดินที่ต้องรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว ได้แก่

ทราเบคทีดินมีปฏิกิริยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาทราเบคทีดินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาทราเบคทีดินอย่างไร?

ควรเก็บรักษายาทราเบคทีดินดังนี้ เช่น

  • เก็บยาภายใต้อุณหภูมิ 2-8 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บในช่องแช่แข็งตู้เย็น
  • เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น
  • เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง
  • ไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์
  • ไม่เก็บยาที่หมดอายุแล้ว
  • ห้ามทิ้งยาลงในแม่น้ำลำคลองหรือแหล่งน้ำตามธรรมชาติ

ทราเบคทีดินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาทราเบคทีดิน มียาชื่อการค้าและบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Yondelis (ยอนเดลิส)Janssen

บรรณานุกรม

  1. http://chemocare.com/chemotherapy/drug-info/trabectedin.aspx [2018,Oct27]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Trabectedin [2018,Oct27]
  3. https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2015/207953s000lbl.pdf [2018,Oct27]
  4. http://www.mims.com/singapore/drug/info/yondelis [2018,Oct27]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom