Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ต่อมไทรอยด์  ระบบต่อมไร้ท่อ 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ใจสั่น  ผอมลง  หงุดหงิดง่าย 

บทนำ

ต่อมไทรอยด์ (Thyroid gland) เป็นอวัยวะที่อยู่บริเวณใต้ลูกกระเดือกทางด้านหน้าของลำคอ มีหน้าที่ในการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์เพื่อใช้ควบคุมการทำงานของอวัยวะต่างๆของร่าง กาย ถ้าหากต่อมไทรอยด์สร้างฮอร์โมนไทรอยด์ออกมามากเกินไป จะทำให้เกิดอาการผิดปกติของอวัยวะต่างๆที่เรียกว่า ภาวะหรือโรคต่อมไทรอยด์เป็นพิษ (Thyrotoxicosis) หรืออาจเรียก ภาวะ/โรคต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน (Hyperthyroid หรือโรค/ภาวะ Hyperthyroidism)

ต่อมไทรอยด์เป็นพิษเกิดได้อย่างไร?

ต่อมไทรอยด์เป็นพิษ

ต่อมไทรอยด์เป็นพิษมีหลายสาเหตุ แต่ส่วนใหญ่เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของร่างกายที่ผิดปกติกระตุ้นให้ต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกินไป พบภาวะนี้ในผู้หญิงได้บ่อยกว่าในผู้ชาย และพบว่าผู้ป่วยบางรายมีญาติพี่น้องเป็นต่อมไทรอยด์เป็นพิษเหมือนกันด้วย

ต่อมไทรอยด์เป็นพิษมีอาการอย่างไร?

ผู้ป่วยภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษมักมีอาการหลายๆอย่างร่วมกันได้แก่ เหนื่อยง่าย ใจสั่น ขี้ร้อนง่าย เหงื่อออกมาก หงุดหงิด นอนไม่หลับ กินจุแต่น้ำหนักลดลง ประจำเดือนผิดปกติ บางรายอาจมีคอโต (ต่อมไทรอยด์โต/คอพอก) หรือตาโปนทั้งสองตาร่วมด้วย

ต่อมไทรอยด์เป็นพิษมีผลข้างเคียงแทรกซ้อนอย่างไร?

ผู้ป่วยภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษที่ไม่ได้รับการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆอาจมีผลข้างเคียงแทรกซ้อนที่อันตรายต่างๆได้แก่ หัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หัวใจวาย เกิดลิ่มเลือดในช่องหัวใจแล้วกระจายไปอุดตันตาหลอดเลือดต่างๆเช่น ที่สมองทำให้เกิดอาการอัมพฤกษ์หรืออัมพาตได้ ผู้ป่วยบางรายที่มีอาการตาโปนร่วมด้วยอาจทำให้ตาแห้ง หนังตาปิดไม่สนิท กระจกตาเป็นแผล หรือมีผลกระทบต่อการมองเห็นได้

แพทย์วินิจฉัยภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษได้อย่างไร?

เมื่อผู้ป่วยมีอาการที่สงสัยว่ามีภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษ ควรไปพบแพทย์เพื่อให้ได้รับการตรวจวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้อง โดยแพทย์จะสอบถามอาการและตรวจร่างกาย ตรวจคลำต่อมไทรอยด์ ต่อมน้ำเหลืองบริเวณลำคอ ถ้าหากสงสัยว่ามีภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษ ก็จะเจาะเลือดเพื่อตรวจวัดระดับฮอร์โมนไทรอยด์เพื่อยืนยันว่าเป็นต่อมไทรอยด์เป็นพิษจริงหรือไม่

ต่อมไทรอยด์เป็นพิษมีวิธีรักษาอย่างไร?

โดยทั่วไปการรักษาภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษมี 3 วิธีได้แก่ การรักษาด้วยยา การผ่าตัด และน้ำแร่รังสีไอโอดีน/น้ำแร่รังสี (ปัจจุบันมียาเป็นแคปซูล แต่ยังมีข้อจำกัดในการนำมาใช้มาก จึงยังไม่เป็นที่นิยม) แพทย์จะพิจารณาปัจจัยต่างๆของผู้ป่วยเช่น อายุ ความรุนแรงของอาการ ขนาดของต่อมไทรอยด์ที่โตขึ้น เพื่อเลือกวิธีการรักษาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

ต่อมไทรอยด์เป็นพิษรักษาให้หายขาดได้หรือไม่?

ภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษสามารถรักษาให้หายขาดได้ จะหายช้าหรือเร็วขึ้นอยู่กับวิธีที่ใช้รักษา ถ้ารักษาด้วยยามักจะหายช้า และแม้จะหยุดยาได้ แต่หลังการหยุดยาพบว่าผู้ป่วยประ มาณครึ่งหนึ่งจะกลับมาเป็นโรคใหม่ได้อีกโดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วง 2 ปีแรกหลังหยุดยา แต่ถ้ารักษาด้วยการทำลายต่อมไทรอยด์เช่น การผ่าตัดต่อมไทรอยด์ออกหรือการกินน้ำแร่รังสีไอโอ ดีนก็จะมีโอกาสหายขาดได้สูง

หลังรักษาต่อมไทรอยด์เป็นพิษหายขาดแล้ว จะต้องกินยาต่ออีกหรือไม่?

โดยทั่วไป ผู้ป่วยที่รักษาต่อมไทรอยด์เป็นพิษหายขาดแล้ว แพทย์จะนัดตรวจติดตามผล การรักษาห่างๆเช่น ทุก 6 เดือนหรือ 1 ปีเพื่อตรวจดูอาการและเจาะเลือดตรวจวัดระดับฮอร์โมน ไทรอยด์ว่ายังอยู่ในระดับปกติหรือไม่ ถ้ายังอยู่ในระดับปกติ ผู้ป่วยก็ไม่จำเป็นต้องกินยาใดๆ แต่ถ้าพบว่าฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำกว่าปกติแล้ว แพทย์จะให้กินยาฮอร์โมนไทรอยด์เพื่อเพิ่มระดับฮอร์ โมนไทรอยด์ให้ขึ้นมาเป็นปกติ ในกรณีนี้ผู้ป่วยมักจำเป็นต้องกินยาฮอร์โมนไทรอยด์นี้ไปตลอดชีวิต

ต่อมไทรอยด์เป็นพิษป้องกันได้หรือไม่?

เนื่องจากสาเหตุหลักของภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษเกิดจากภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของร่างกายที่ผิดปกติ เราจึงไม่สามารถป้องกันได้ สิ่งที่สำคัญก็คือ ถ้าพบว่ามีอาการที่สงสัยภาวะต่อมไทรอยด์เป็นพิษ ควรรีบพบแพทย์เพื่อให้ได้รับการตรวจวินิจฉัยถูกต้องและได้รับการรักษาที่เหมาะสม เพราะถ้าเป็นต่อมไทรอยด์เป็นพิษจริงแล้วไม่ได้รับการรักษา อาจทำให้เกิดอาการรุนแรงที่สำคัญคือ หัวใจ เต้นเร็ว หัวใจวาย และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต (ตาย) ได้

เมื่อเป็นต่อมไทรอยด์เป็นพิษ ควรดูแลตนเองอย่างไร? ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อใด?

ผู้ป่วยที่แพทย์ให้การวินิจฉัยว่าเป็นต่อมไทรอยด์เป็นพิษ ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ป่วยที่รักษาด้วยยา จะต้องกินยาอย่างสม่ำเสมอ เพราะสาเหตุสำคัญที่ทำให้การรักษาด้วยยาไม่ได้ผลก็คือ การกินยาได้ไม่สม่ำเสมอ ลืมกินยาบ่อยๆ หรือกินยาไม่ได้ตามจำนวนครั้งต่อวันตามที่แพทย์สั่ง นอกจากนั้นผู้ป่วยต้องไปพบแพทย์สม่ำเสมอตามนัด เพื่อให้มั่นใจว่าฮอร์โมนไทรอยด์อยู่ในระดับที่ปกติ

ผู้ป่วยที่กินยารักษาอยู่อาจเกิดการแพ้ยาได้ ซึ่งมักจะมีอาการไข้ ปวดตามข้อ บางรายอาจมีตัวเหลือง ตาเหลือง (โรคดีซ่าน) จากภาวะตับอักเสบ หรือเจ็บคอ เป็นไข้สูง กินยาแก้อัก เสบ (ยาปฏิชีวนะ) ฆ่าเชื้อแบคทีเรียแล้วไม่ดีขึ้นซึ่ง อาจเกิดจากภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำ (อ่อน เพลีย ติดเชื้อโรคได้ง่าย) ดังนั้นถ้ามีอาการที่สงสัยว่าอาจจะแพ้ยาดังกล่าวควรรีบพบแพทย์ก่อนกำหนดนัดเสมอ

บรรณานุกรม

1. Bahn RS, Burch HB, Cooper DS, Garber JR, Greenlee MC, Klein I, et al. Hyperthyroidism and other causes of thyrotoxicosis: management guidelines of the American Thyroid Association and American Association of Clinical Endocrinologists. Thyroid 2011; 21: 593 – 646.

Updated 2015, Jan 10

เว็บบอร์ด
User โรคมือเท้าปาก จากโรงเรียนหนูน้อย อาการเจ็บซี่โครง อาจเกิดจากการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ และ/หรือของกระดูกซี่โครง ดังนั้นจึงขึ้นกับว่าคุณไปทำอะไรมา เช่น การออกแรงใช้กล้ามเนื้อ/กระดูก.... โดย Tippatai » 02/05/2012

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 7 คน peammy55819 Ppvbb ababab Teayba1990 m_mk06 konpui weerayut539
Frame Bottom