Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง  ระบบโรคผิวหนัง 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มดกัด 

บทนำ

มดกัด (Ant bites) เป็นภาวะพบบ่อยในทุกเพศทุกวัยทุกสถานที่ทั่วโลก โดยปัญหาที่เกิดตามหลังจากการถูกมดกัดขึ้นอยู่กับ 2 ปัจจัย

ปัจจัยแรกคือ ตัวผู้ป่วยเองมีแนวโน้มในการเกิดปฏิกิริยาแพ้ต่อแมลงสัตว์มดกัดต่อยมากน้อยแค่ไหน หากเป็นคนที่มีแนวโน้มในการเกิดปฏิกิริยาแพ้แมลงสัตว์กัดต่อยมาก เมื่อถูกมดกัดอาจเกิด เป็นตุ่มคันตามหลังมดกัดเรียกอาการนี้ว่า Insect bite reaction ซึ่งมักพบในเด็ก ถ้ามีอาการคันมากอาจเกาต่อจนลุกลามเกิดเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังตามมาได้ แต่ในคนที่ไม่มีปฏิกิริยาแพ้มด หลังถูกมดกัดก็อาจเป็นเพียงรอยแดง มีอาการคันบ้าง และหายได้เองในเวลาไม่นาน

อีกปัจจัยหนึ่ง (ปัจจัยที่ 2) ที่มีผลต่ออาการหลังถูกมดกัดคือ ชนิดของมด มดบางชนิดเช่น มด คันไฟ มีพิษทำให้เกิดตุ่มน้ำอาการแพ้และคันบริเวณที่ถูกมดคันไฟกัดได้ ซึ่งทำให้อาการหลังถูกมดคันไฟกัดรุนแรงกว่าการถูกมดทั่วไปกัด

อาการตุ่มมดกัดเกิดขึ้นได้อย่างไร?

ตุ่มมดกัด

หลังถูกมดกัด ผิวหนังจะมีปฏิกิริยาจากการบาดเจ็บของผิวหนัง (รอยแผลถูกกัด) และจากสาร เคมีจากมดเช่น น้ำลาย เกิดเป็นปฏิกิริยาการแพ้ที่ผิวหนังขึ้น หรือหากมดนั้นมีพิษด้วย ผิวหนังจุดที่ถูกกัดก็จะเกิดเป็นตุ่มแดง เป็นตุ่มน้ำ จากพิษของมดได้

อาการตุ่มมดกัดติดต่ออย่างไร?

ตุ่มมดกัดมิใช่โรคติดต่อแต่อย่างใด จึงไม่มีการติดต่อไปสู่ผู้อื่น แม้ว่าจะมีการสัมผัสผื่นหรือสัม ผัสตุ่มมดกัดก็ตา

ตุ่มมดกัดมีอาการอย่างไร?

อาการจากตุ่มมดกัดมักพบเป็นตุ่มแดง นูน คัน อาจมีน้ำเหลืองหรือเกิดหนอง กรณีที่มีการติด เชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อนจากการเกา และเมื่อเวลาผ่านไป รอยโรคที่ถูกกัดจะเปลี่ยนเป็นรอยดำที่เป็นปฏิกิริยาของผิวหนังหลังการอักเสบ (Post inflammatory hyperpigmentation) ทั้งนี้มักพบตุ่มถูกกัดบริเวณนอกร่มผ้าที่มีโอกาสถูกมดกัดได้บ่อยเช่น แขน ขา (ส่วนที่อยู่นอกร่มผ้า) ส่วนรอยโรคจาก มดคันไฟกัดกัดนั้นจะเป็นตุ่มน้ำใส แดงคัน บริเวณที่ถูกกัด

แพทย์วินิจฉัยตุ่มมดกัดได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยว่าเป็นตุ่มมดกัดจากลักษณะของรอยโรค และประวัติการถูกมดกัด โดยเฉพาะใน เด็กและในผู้ป่วยที่ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ ทำให้บางครั้งอาจถูกมดกัดหลายตำแหน่งได้

ควรพบแพทย์เมื่อไหร่?

โดยทั่วไปตุ่มมดกัดสามารถหายได้เองใน 1 - 2 วัน แต่หากโดนกัดหลายตำแหน่ง คันมาก สามารถมาพบแพทย์เพื่อประเมินอาการและรับยาบรรเทาอาการได้

รักษาและดูแลตนเองอย่างไรเมื่อมีตุ่มมดกัด?

การรักษาและการดูแลตนเองเมื่อมีตุ่มจากมดกัดคือ การรักษาดูแลตามอาการได้แก่

อนึ่ง ถ้าอาการจากตุ่มมดกัดมีมากอาจใช้ยาและวิธีอื่นร่วมกับวิธีที่กล่าวในตอนต้นคือ

ตุ่มมดกัดก่อผลข้างเคียงอย่างไร?

ผลข้างเคียงจากตุ่มมดกัดคือ แผลรอยเกาติดเชื้อแบคทีเรีย (อักเสบเป็นหนอง) ซึ่งต้องรัก ษาด้วยยาปฏิชีวนะ และการเกิดรอยดำหลังการอักเสบของผิวหนังส่วนที่ถูกมดกัด

ตุ่มมดกัดมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

การพยากรณ์โรคในตุ่มมดกัดคือ รอยตุ่มแดง คัน อักเสบ จากถูกมดกัด มักดีขึ้นในระยะเวลา ประมาณ 2 สัปดาห์ ส่วนรอยดำหลังการอักเสบจะค่อยๆจางลงในเวลาประมาณ 6 เดือนถึง 1 ปีขึ้นอยู่ กับขนาดรอยแผลและสภาพผิวของแต่ละคน และตุ่มมดกัดสามารถกลับเป็นซ้ำได้ใหม่เมื่อถูกมดกัดซ้ำอีก

เมื่อไหร่ต้องพบแพทย์ก่อนนัด?

ถ้าเคยพบแพทย์จากตุ่มมดกัดหรือตุ่มคันต่างๆ ควรพบแพทย์ก่อนนัดหากสังเกตพบรอยแผล/ ตุ่มคันขยายขนาดขึ้นเป็นหนองหรือมีไข้ ซึ่งเป็นลักษณะของการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน

ป้องกันเกิดตุ่มมดกัดอย่างไร?

การป้องกันเกิดตุ่มมดกัดคือ การป้องกันตนเองจากการถูกมดกัดต่อย โดยการเลี่ยงบริเวณที่เป็นรังมดเช่น ตามใต้ต้นไม้ในสวนและใช้การสังเกตุเลี่ยงการไปก่อกวนที่อยู่อาศัยของมด

บรรณานุกรม

1. ปรียา กุลละวณิชย์,ประวิตร พิศาลยบุตร .Dermatology 2020:ชื่อบท.พิมพ์ครั้งที่1.กรุงเทพฯ:โฮลิสติก,2555
2. Lowell A. Goldsmith,Stephen I. Katz,Barbara A. Gilchrest,Amy S. Paller,David J.Leffell,Klaus Wolff.Fitzpatrick’s dermatology in general medicine :chapter.eight edition.McGraw-Hill.2012



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 4 คน fqqq montreeza66666 f21a8 misterT
Frame Bottom