Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

มดลูก  สูตินรีเวช 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

เลือดออกทางช่องคลอดขณะตั้งครรภ์ 

ครรภ์ไข่ปลาอุกคืออะไร?

ครรภ์ไข่ปลาอุก (Molar pregnancy หรือ Hydatidiform Mole) เป็นคำที่ใช้เรียกการตั้ง ครรภ์ที่รก มีลักษณะจากที่มองเห็น เป็นถุงน้ำใสๆจำนวนมากมาย อยู่ติดกันเป็นพวงคล้ายกับไข่ปลา (โดยเฉพาะไข่ของปลาอุก ซึ่งเป็นปลาน้ำจืดถึงน้ำกร่อยชนิดหนึ่ง) หรือพวงองุ่น หรือลักษณะคล้ายเม็ดสาคูจำนวนมากมาย แต่แท้จริงเป็นเนื้องอกของเนื้อรกชนิดหนึ่งที่แบ่งตัวมากผิดปกติ เกิดจากการปฏิสนธิระหว่างไข่กับเชื้ออสุจิที่มีโครโมโซมผิดปกติ ทำให้ไม่สามารถเจริญไปเป็นตัวอ่อนของมนุษย์ได้ แต่จะเจริญผิดปกติเป็นถุงน้ำเล็กๆจำนวนมากมาย

ครรภ์ไข่ปลาอุกพบได้เรื่อยๆ แต่ไม่สูงมาก สถิติการเกิดแตกต่างกันในแต่ละประเทศ มีรายงานพบได้ตั้งแต่ 1 ใน 100 ไปจนถึง 1 ใน 5,000 การตั้งครรภ์ทั้งหมด

ครรภ์ไข่ปลาอุกแตกต่างจากครรภ์ปกติอย่างไร?

ครรภ์ไข่ปลาอุก

การตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกต่างจากครรภ์ปกติ คือ เป็นการตั้งครรภ์ไม่ปกติ โดยแบ่งเป็น

สาเหตุของการตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกคืออะไร?

สาเหตุที่แท้จริงของการเกิดครรภ์ไข่ปลาอุก ยังไม่ทราบว่า เหตุใดหรือมีสิ่งใดที่ทำให้ไข่ของสตรีไม่มีโครโมโซมเพศ (โครโมโซม X) เมื่อถูกผสมจากเชื้ออสุจิ โครโมโซมของตัวอ่อนจะเป็นโครโมโซมของพ่อทั้งหมด ทำให้ไม่สามารถเจริญไปเป็นตัวอ่อนของมนุษย์ปกติได้

ปัจจัยเสี่ยงการตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกมีอะไรบ้าง?

ปัจจัยเสี่ยงการเกิดครรภ์ไข่ปลาอุก ได้แก่

ครรภ์ไข่ปลาอุกมีผลหรือทำให้เกิดอันตรายอย่างไร?

ครรภ์ไข่ปลาอุก จะเป็นสาเหตุทำให้มีเลือดออกทางช่องคลอดต่อเนื่อง หากเลือดออกครั้งเดียวจำนวนมาก จะทำให้ ช็อก หมดสติได้ แต่หากเลือดออกทีละน้อยและไมได้ไปพบแพทย์ สามารถทำให้เกิดโลหิตจางได้ การตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกสามารถลุกลามแทรกเข้าไปในกล้ามเนื้อมดลูก (Invasive mole) ทำให้มีเลือดออกจากโพรงมดลูกได้อย่างต่อเนื่อง การรักษาจึงจำเป็นต้องตัดมดลูก นอกจากนั้น เนื้องอกครรภ์ไข่ปลาอุกยังสามารถกลายไปเป็นมะเร็งได้ (Choriocarcinoma) แต่เกิดขึ้นไม่มาก

ครรภ์ไข่ปลาอุกมีอาการอย่างไร?

อาการที่พบได้จากการตั้งครรภ์ไข่ปลาอุก ได้แก่

อนึ่ง เมื่อมีอาการดังกล่าว ควรพบสูตินรีแพทย์ที่ได้ฝากครรภ์ไว้ ก่อนนัดเสมอ และในส่วนของอาการครรภ์เป็นพิษและไทรอยด์เป็นพิษเหล่านี้ จะหายไปเองเมื่อแพทย์ทำการยุติการตั้งครรภ์ หรือ รักษาครรภ์ไข่ปลาอุกแล้ว

แพทย์วินิจฉัยการตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยครรภ์ไข่ปลาอุก ได้จาก

ประวัติอาการ: ส่วนมากผู้ป่วยจะมีประวัติการขาดประจำเดือนเหมือนคนตั้งครรภ์ทั่วไป บางครั้งจะมีอาการคลื่นไส้อาเจียนมากๆกว่าคนตั้งครรภ์ปกติ เนื่องจากมีฮอร์โมน Beta hCG มากเกินไป ต่อมามักมีเลือดออกเหมือนจะแท้งบุตร มักได้ประวัติรู้สึกท้องโตเร็วกว่าปกติ หรือท้องโตแล้วแต่ไม่รู้สึกว่าลูกดิ้น

การตรวจร่างกาย: บางครั้งตรวจพบความดันโลหิตสูงได้ จากการที่มีฮอร์โมน Beta hCG ที่สูงๆ บางครั้งตรวจพบคล้ายอาการไทรอยด์เป็นพิษ มีใจสั่น มือสั่น เหงื่อออกมาก เนื่องจากมีฮอร์โมนที่คล้ายฮอร์โมนไทรอยด์มากเกินไป ตรวจพบขนาดของครรภ์ใหญ่กว่าอายุครรภ์ที่ควรจะเป็น และไม่สามารถฟังเสียงการเต้นของหัวใจทารกได้ในเวลาที่เหมาะสม

การตรวจอัลตราซาวด์ครรภ์: ถือว่ามีความสำคัญมากที่ช่วยวินิจฉัยสาเหตุที่ทำให้มีเลือด ออกทางช่องคลอดในสตรีตั้งครรภ์ โดยครรภ์ไข่ปลาอุกจะมีลักษณะพิเศษทางอัลตราซาวด์ ซึ่งทำให้วินิจฉัยได้ง่าย คือจะพบถุงน้ำจำนวนมากในโพรงมดลูกและไม่พบทารก และสามารถพบถุงน้ำรังไข่ร่วมด้วยทั้ง 2 ข้างของรังไข่

การตรวจเลือด: เพื่อหาระดับฮอร์โมน Beta hCG ที่เป็นฮอร์โมนที่จำเพาะสำหรับช่วยวิ นิจฉัยครรภ์ไข่ปลาอุก ฮอร์โมนนี้สร้างจากเนื้อรก ซึ่งจะทำให้มีระดับในเลือดสูงมากเมื่อเปรียบ เทียบการตั้งครรภ์ปกติ นอกจากนั้น แพทย์ยังใช้ระดับ Beta hCG ในการประเมินความรุนแรงของโรค และใช้ติดตามผลการรักษาด้วย

การตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกรักษาอย่างไร?

หลักการรักษาครรภ์ไข่ปลาอุก ประกอบด้วย

เนื่องจากการตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกไม่ใช่การตั้งครรภ์ปกติ จึงต้องยุติการตั้งครรภ์ ซึ่งวิธีการรักษาเพื่อยุติการตั้งครรภ์มี 3 วิธี คือ

อนึ่ง หลังการรักษา ต้องมีการติดตามการรักษา เพราะการตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกเป็นการตั้ง ครรภ์ผิดปกติ และมีโอกาสกลายเป็นมะเร็งได้ จึงจำเป็นต้องมีการตรวจติดตามหลังการรักษา ผู้ ป่วยต้องปฏิบัติตัวตามคำแนะนำของแพทย์ อย่างน้อย 1 ปี ซึ่งโดยทั่วไปแพทย์จะแนะนำดังนี้

ครรภ์ไข่ปลาอุกมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

การพยากรณ์โรคในครรภ์ไข่ปลาอุก โดยทั่วไปได้รับผลดีในการรักษา ซึ่งธรรมชาติของโรค

นอกจากนั้น เมื่อเคยตั้งครรภ์ไข่ปลาอุก จะมีโอกาสตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกซ้ำอีกได้ประมาณ 1-2% ดังนั้นเมื่อทราบหรือสงสัยว่าตนเองตั้งครรภ์ ให้รีบไปพบแพทย์ เพื่อจะได้มีการตรวจยืน ยันว่า ตั้งครรภ์ปกติหรือไม่ ด้วยการตรวจครรภ์ด้วยอัลตราซาวด์

ดูแลตนเองเมื่อมีการตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกอย่างไร?

การดูแลตนเองเมื่อมีครรภ์ไข่ปลาอุก คือ ต้องดูแลตนเองอย่างเคร่งครัดตามแพทย์ พยาบาลแนะนำ เนื่องจากไม่สามารถตั้งครรภ์ (ครั้งนี้) ต่อไปได้ แพทย์จะให้นอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาล เพื่อดูดเนื้อเยื่อรกที่ผิดปกติออก ในผู้ป่วยบางรายที่เป็นครรภ์เสี่ยงสูงที่จะกลาย เป็นมะเร็งเนื้อรก แพทย์จะแนะนำผ่าตัดมดลูกออก

เมื่อมีบุตรเพียงพอแล้ว แพทย์แนะนำอย่างไร?

หากมีบุตรเพียงพอแล้ว และระดับฮอร์โมน Beta-hCG ในเลือดไม่สูงมาก ไม่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงที่จะกลายไปเป็นมะเร็งเนื้อรก ก็ควรทำหมันด้วยวิธีตามปกติ (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor .com บทความเรื่อง การทำหมันหญิง) และต้องไปตรวจติดตามหลังการรักษาตามที่กล่าวมา แล้ว

แต่หากมีความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งเนื้อรกสูง แพทย์จะแนะนำผ่าตัดมดลูก อย่างไรก็ตามแม้จะตัดมดลูกแล้ว ก็ต้องมีการตรวจติดตามเหมือนเดิม เพราะการตัดมดลูกสามารถช่วยลดโอ กาสที่โรคจะลุกลามเข้าไปในมดลูก แต่ไม่สามารถป้องกันการเป็นมะเร็งได้

เมื่อต้องการมีบุตรอีก แพทย์แนะนำอย่างไร?

ในกรณีที่ต้องการมีบุตรอีก ควรวางแผนเริ่มมีบุตรหลังจากยุติการตั้งครรภ์ที่เป็นครรภ์ไข่ปลาอุกไปประมาณ 1 ปี (ซึ่งตามปกติในช่วง 1 ปีหลังการรักษา แพทย์จะแนะนำให้คุมกำเนิดอยู่แล้ว) เมื่อตั้งครรภ์ครั้งใหม่ต้องรีบไปฝากครรภ์ และบอกแพทย์ผู้ดูแลว่าเคยตั้งครรภ์ไข่ปลาอุก แพทย์จะทำการตรวจครรภ์ด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง (อัลตราซาวด์) โดยเร็ว เพื่อดูว่าเป็นการตั้งครรภ์ปกติหรือไม่ เพราะโรคนี้มีโอกาสเป็นซ้ำได้ ประมาณ 1-2%

ทารกที่เกิดจากมารดาเคยมีครรภ์ไข่ปลาอุกจะปกติหรือไม่?

ในการตั้งครรภ์ครั้งต่อไปหลังจากตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกแล้ว ถ้าเป็นการตั้งครรภ์ปกติ ทารกก็จะเป็นปกติเหมือนทารกทั่วไป

มีวิธีป้องกันตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกหรือไม่?

วิธีป้องกันการตั้งครรภ์ไข่ปลาอุก คือ หลีกเลี่ยงการตั้งครรภ์ตอนอายุมาก และงดสูบบุหรี่ ไม่สูบบุหรี่

บรรณานุกรม

  1. http://emedicine.medscape.com/article/254657-overview#a0104 [2014,March18].
  2. http://www.uptodate.com [2014,March18].


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน gungun123
Frame Bottom