โบรไมด์ (Bromide)
- โดย เภสัชกร อภัย ราษฎรวิจิตร
- 11 เมษายน 2564
- Tweet
- บทนำ: คือยาอะไร?
- โบรไมด์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ)รักษาโรคอะไร?
- โบรไมด์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?
- โบรไมด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?
- โบรไมด์มีขนาดรับประทานอย่างไร?
- เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?
- หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?
- โบรไมด์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?
- มีข้อควรระวังการใช้โบรไมด์อย่างไร?
- โบรไมด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?
- ควรเก็บรักษาโบรไมด์อย่างไร?
- โบรไมด์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?
- บรรณานุกรม
- ยารักษาโรค (Pharmaceutical drug)
- ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด
- ลมชัก (Epilepsy)
- หลอดลมอักเสบ (Bronchitis)
- หลอดลมอักเสบในเด็ก (Bronchitis in children)
- โรคหืด (Asthma)
- โรคทางเดินอาหาร โรคระบบทางเดินอาหาร (Digestive disease)
- โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงเอมจี (Myasthenia gravis หรือ MG)
บทนำ: คือยาอะไร?
ยาโบรไมด์ (Bromide)คือ ยาที่เป็นสารประกอบประเภทโบรไมด์หรือประเภทเกลือโบรไมด์ ซึ่งมีอยู่มากมายหลายชนิด นักวิทยาศาสตร์ได้นำสารประกอบเหล่านี้มาใช้เป็นยารักษาโรคต่างๆ เช่น อาการป่วยทางจิตเวช, เป็นยาสลบในห้องผ่าตัด, เป็นยาช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อ, ยารักษาอาการโรคลมชัก ฯลฯ
อาจแจกแจงรายการยาในกลุ่มโบรไมด์พอสังเขปได้ดังนี้
- Potassium bromide: ใช้เป็นยากันชักและช่วยสงบประสาท/ยาคลายเครียด
- Sodium bromide: ใช้รักษาอาการปวดหัว ช่วยสงบประสาท รักษาโรคลมชัก
- Lithium bromide: เคยถูกใช้เป็นยาสงบประสาท
- Aclidinium bromide: ใช้เป็นยาขยายหลอดลม
- Clidinium bromide: ช่วยลดการหลั่งกรดในผู้ป่วยโรคกระเพาะอาหาร
- Glycopyrronium bromide: ใช้ลดสารคัดหลั่งต่างๆก่อนวางยาสลบให้ผู้ป่วย
- Fenoterol hydrobromide: ใช้เป็นยาขยายหลอดลม
- Ipratropium bromide: ใช้ขยายหลอดลม
- Pancuronium bromide และ Rocuronium bromide ใช้เป็นยาคลายกล้ามเนื้อ
- Thonzonium bromide: ใช้เป็นส่วนประกอบในยาหยอดหู
- Tiotropium bromide: อยู่ในกลุ่ม Antimucarinic drugs (ยารักษาโรคทางสมองบางชนิดเช่น โรคพาร์กินสัน) ใช้ขยายหลอดลม
- Vecuronium bromide: ทำให้กล้ามเนื้อลายคลายตัว ใช้ร่วมกับการวางยาสลบ
คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยากลุ่มโบร์ไมด์บางตัวลงในบัญชียาหลักแห่งชาติ เช่นยา Pancuronium, Rocuronium, Vecuronium โดยใช้เป็นยาเดี่ยว มีบางรายการที่ผสมร่วมกับยาอื่น เช่นยา Ipratropium bromide ที่ผสมร่วมกับ Fenoterol hydro bromide
จากความหลากหลายของยาในกลุ่มนี้ การเลือกใช้ยาเหล่านี้ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยสำหรับผู้ป่วย จำเป็นต้องได้รับการตรวจคัดกรองจากแพทย์ก่อนการใช้ยาทุกครั้ง
โบรไมด์มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ)รักษาโรคอะไร?
![โบรไมด์ โบรไมด์](https://haamor.com/media/images/articlepics/โบรไมด์-01.jpg)
ยากลุ่มโบรไมด์มีสรรพคุณรักษาโรค/ข้อบ่งใช้:
- ใช้เป็นยาสงบประสาท/ยาคลายเครียด และคลายกล้ามเนื้อก่อนวางยาสลบ
- ใช้เป็นยาลดกรดในกระเพาะอาหาร
- ใช้เป็นยาขยายหลอดลมในผู้ป่วยโรคหืด ผู้ป่วยหลอดลมอักเสบ
- ช่วยทำให้ยาอื่นดูดซึมได้ดีขึ้นเมื่อใช้ผสมกับยาอื่น
- ใช้รักษาโรคลมชัก
โบรไมด์มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?
กลไกการออกฤทธิ์ของยากลุ่มโบรไมด์ จะขึ้นอยู่กับธรรมชาติโครงสร้างทางเคมีของยาแต่ละตัว โดยจะออกฤทธิ์กับตัวรับ(Receptors) ที่อยู่ตามอวัยวะต่างๆของร่างกายเช่น หลอดลม กล้ามเนื้อ กระเพาะอาหาร ฯลฯ และส่งผลให้อวัยวะเหล่านั้นทำงานตามฤทธิ์ของยาที่ได้รับจนเกิดเป็นกลไกของการรักษาในที่สุด
โบรไมด์มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?
ยากลุ่มโบรไมด์มีรูปแบบการจัดจำหน่าย:
- ยาเม็ดชนิดรับประทาน
- ยาพ่นสเปรย์เข้าทางปาก
- ยาพ่นจมูก
- ยาฉีด
- ยาชนิดสารละลายใช้พ่นเข้าทางเครื่องช่วยหายใจ
โบรไมด์มีขนาดรับประทานอย่างไร?
การใช้ยากลุ่มโบร์ไมด์และขนาดรับประทาน/ขนาดการใช้ยาต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด ห้ามมิให้ผู้ป่วยปรับขนาดรับประทาน/การใช้ยาเอง
เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?
เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยากลุ่มโบร์ไมด์ ผู้ป่วยควรแจ้ง แพทย์ พยาบาล และ เภสัชกร เช่น
- ประวัติแพ้ยาทุกชนิด เช่น กินยา/ใช้ยาแล้วคลื่นไส้มาก ขึ้นผื่น หรือแน่นหายใจติดขัด /หายใจลำบาก/ หอบเหนื่อย
- มีโรคประจำตัวต่างๆ รวมทั้งกำลังกินยา/ใช้ยาอะไรอยู่ เพราะยากลุ่มโบร์ไมด์อาจส่งผลให้อาการของโรคเหล่านั้นรุนแรงขึ้น หรืออาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับยาอื่นๆที่กิน/ที่ใช้อยู่ก่อน
- หากเป็นสุภาพสตรีควรแจ้งว่าอยู่ในภาวะตั้งครรภ์/มีครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร เพราะยาหลายประเภทสามารถผ่านทางน้ำนมหรือรก และเข้าสู่ทารก จนก่อให้เกิดผลข้างเคียงได้
หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?
หากลืมรับประทานยา/ใช้ยากลุ่มโบร์ไมด์สามารถรับประทานยา/ใช้ยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยา/ใช้ยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า
โบรไมด์มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?
ผล/ อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา/ (ผลข้างเคียง/ อาการข้างเคียง) ของยากลุ่มโบรไมด์ จะขึ้นกับชนิดโครงสร้างทางเคมีของยาแต่ละตัวยา เช่น
- Potassium bromide: ก่อให้เกิดอาการกระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย
- Lithium bromide: ก่อให้เกิดอาการเม็ดเลือดขาวสูง ปัสสาวะบ่อย และกระหายน้ำ
- Glycopyrronium bromide: ลดการขับเหงื่อของร่างกาย ทำให้มีไข้ได้
- Tiotropium bromide: ทำให้ปากคอแห้ง และระคายคอ
- Ipratropium bromide: ทำให้หัวใจเต้นเร็ว และอาจก่อให้เกิดต้อหิน
- Vencuronium bromide: ทำให้หัวใจเต้นช้า วิงเวียน เป็นไข้
มีข้อควรระวังการใช้โบรไมด์อย่างไร?
มีข้อควรระวังการใช้ยากลุ่มโบรไมด์ เช่น
- ห้ามใช้ยากลุ่มนี้กับผู้ที่แพ้ยา/แพ้สารประกอบโบรไมด์
- ระวังการใช้ยากลุ่มนี้ในเด็ก ผู้สูงอายุ สตรีตั้งครรภ์ และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร ด้วยผู้ป่วยกลุ่มนี้มีภาวะเสี่ยงต่ออาการไม่พึงประสงค์ฯ
- ระวังการใช้ยากลุ่มนี้กับผู้ป่วยโรคต้อหิน ผู้ป่วยที่เป็นแผลในกระเพาะอาหาร ผู้ป่วยด้วยอาการทางเดินปัสสาวะอุดตัน/ปัสสาวะขัด ผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง
- ระวังการขับขี่ยวดยานพาหนะเมื่อใช้ยากลุ่มนี้ ด้วยยาในกลุ่มนี้ทำให้กล้ามเนื้อไม่มีแรงจึงอาจเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย
- ห้ามแบ่งยาให้ผู้อื่นใช้
- ห้ามใช้ยาหมดอายุ
- ห้ามเก็บยาหมดอายุ
***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยากลุ่มโบรไมด์ด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตามข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน
โบรไมด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?
ยาโบรไมด์มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น
- การใช้ยา Vecuronium bromide ร่วมกับยา Halothane (ยาดมสลบ), Ether (ยาดมสลบ), Isofurane (ยาดมสลบ), Fentanyl อาจเพิ่มฤทธิ์ในการยับยั้งการทำงานของกล้ามเนื้อลาย (Increase neuromuscular blockade) หากจำเป็นต้องใช้ร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดการใช้ยาเหล่านี้ให้เหมาะสมกับคนไข้เป็นรายบุคคลไป
- การใช้ยา Ipratropium bromide ร่วมกับยา Anticholinericgic (Antimuscarinic drugs) อาจเพิ่มความเป็นพิษของยากลุ่มโบรไมด์ หากจำเป็นต้องใช้ยาร่วมกันแพทย์จะปรับขนาดการใช้ยากลุ่มโบร์ไมด์ให้เหมาะสมเป็นกรณีๆไป
ควรเก็บรักษาโบรไมด์อย่างไร?
ควรเก็บยากลุ่มโบร์ไมด์:
- เก็บยาช่วงอุณหภูมิที่ระบุในเอกสารกำกับยา(ฉลากยา)
- เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อน และความชื้น
- เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง
- ไม่เก็บยาในห้องน้ำ หรือ ในรถยนต์ หรือ ในช่องแช่แข็งของตู้เย็น
โบรไมด์มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?
ยากลุ่มโบร์ไมด์ มียาชื่อการค้าอื่น และ บริษัทผู้ผลิต เช่น
ชื่อการค้า | บริษัทผู้ผลิต |
---|---|
Aerobidol (แอโรไบดอล) | Aerocare |
Berodual/Berodual Forte (เบอโรดูออล/เบอโรดูออล ฟอร์ท) | Boehringer Ingelheim |
Chlordibrax (คลอร์ดิแบรกซ์) | Utopian |
Combivent UDV (คอมบิเวนท์ ยูดีวี) | Boehringer Ingelheim |
Dicetel (ดิเซเทล) | Abbott |
Dirax (ไดแรกซ์) | Medicpharma |
Esmeron (เอสเมอรอน) | MSD |
Glyco-P (ไกลโค-พี) | Klab (Glycopyrrolate) |
Hyoscin BM (ไฮออสซิน บีเอ็ม) | Patar Lab |
Inhalex Forte (อินฮาเลกซ์ ฟอร์ท) | Silom Medical |
Iperol/Iperol Forte (ไอเพอรอล/ไอเพอรอล ฟอร์ท) | L. B. S. |
Iprateral (อิพราเทอรอล) | Pharma Innova |
Kenspa (เคนสปา) | Kenyaku |
Librax (ไลแบรกซ์) | A.Menarini |
Licon (ลิคอน) | Life Concern |
Mestinon (เมสทินอน) | A.Menarini (Pyridostigmine Br) |
Modurax (โมดูแรกซ์) | Utopian |
Pancuronium Lisapharma (แพนคูโรเนียม ลิซาฟาร์มา) | Lisapharma |
Pobrax (โพแบรกซ์) | Central Poly Trading |
Punol (พูนอล) | Biolab |
Pyrimine 60 (ไพริมีน 60) | Sriprasit Pharma (pyridostigmine br) |
Radibrax (แรดิแบรกซ์) | Pharmasant Lab |
Seebri Breezhaler (ซีไบร บรีซซาเลอร์) | Novartis |
Spiriva/Spiriva Respimat (สพิริวา/สพิริวา เรสพิแมท) | Boehringer Ingelheim |
Tumax (ทูแมกซ์) | Sriprasit Pharma |
Utorax (ยูโทแรกซ์) | Utopian |
บรรณานุกรม
- https://www.drugs.com/monograph/glycopyrronium.html [2021,April10]
- https://www.rxlist.com/spiriva-drug.htm [2021,April10]
- https://www.rxlist.com/combivent-drug.htm [2021,April10]
- https://www.empr.com/drug/vecuronium-bromide-for-injection/ [2021,April10]
- https://en.wikipedia.org/wiki/Bromide [2021,April10]
- https://en.wikipedia.org/wiki/Thonzonium_bromide [2021,April10]
- http://www.canine-seizures.freeservers.com/potassium_bromide.htm [2021,April10]
- https://en.wikipedia.org/wiki/Lithium_%28medication%29#Side_effects [2021,April10]
- https://en.wikipedia.org/wiki/Glycopyrronium_bromide#Side_effects [2021,April10]
- https://en.wikipedia.org/wiki/Tiotropium_bromide#Adverse_effects [2021,April10]
- https://www.medicinenet.com/vecuronium_bromide-injection/article.htm [2021,April10]
- http://www.drugsupdate.com/generic/view/211/Glycopyrronium-Bromide [2021,April10]
- https://www.mims.com/malaysia/drug/info/vecuronium%20bromide?mtype=generic [2021,April10]
- https://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=bromide&page=0 [2021,April10]
- https://www.sigmaaldrich.com/catalog/product/sigma/f1016?lang=en®ion=TH [2021,April10]