3. ตลาดยา – ตอนที่ 97

ทว่าการค้าในยุคโลกาภิวัตน์ (Globalization) อาจลดทอนประสิทธิภาพของการควบคุมดูแลลง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ที่มีทรัพยากรจำกัด (Limited resources) ซึ่งพบอัตราการเกิดยาที่ต่ำกว่ามาตรฐาน (Substandard) หรือยาปลอม (Counterfeit) เพิ่มสูงขึ้น

การดำเนินงานเพื่อเพิ่มการเข้าถึงยาที่จำเป็น ควบคู่ไปกับการจำกัดการแพร่กระจาย (Distribution) ของผลิตภัณฑ์ปลอมแปลง จึงเป็นหัวใจสำคัญของยุทธศาสตร์ (Strategy) ระดับโลกด้านยาขององค์การอนามัยโลก (World Health Organization: WHO)

อุตสาหกรรมยามีแนวโน้มเติบโตได้ต่อเนื่อง โดยคาดว่าปี พ.ศ. 2568 - พ.ศ. 2570 มูลค่าจำหน่ายยาในประเทศ (Domestic sales) จะขยายตัวเฉลี่ย 6.0 - 7.0% ต่อปี โดยมีปัจจัยหนุน (Benefit) จากจำนวนผู้ป่วยมีแนวโน้ม (Trend) เพิ่มขึ้นทั้งจากโรคติดต่อ (Communicable diseases) ที่ต้องเฝ้าระวัง

นอกจากนี้ ยังมีโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-communicable diseases: NCDs), การเกิดโรคติดต่ออุบัติใหม่ (merging) และอุบัติซ้ำ (Re-emerging)ม การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ (Climate change) และการเข้าถึงระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (Universal health coverage: UHC)

ตลาดยาและอุตสาหกรรมยาในประเทศไทยมีมูลค่าตลาดรวมกว่า 1 แสนล้านบาท โดยมีข้อมูลสำคัญและภาพรวมที่น่าสนใจ ดังนี้: 

1. ภาพรวมและมูลค่าตลาดยาไทย 

  • สัดส่วนการผลิตและการนำเข้า: ประเทศไทยพึ่งพาการนำเข้ายาและวัตถุดิบสูง โดยมีสัดส่วน (Proportion) การผลิตในประเทศประมาณ 35% และการนำเข้าประมาณ 65% (วัตถุดิบตัวยา [Active pharmaceutical ingredients: API) ต้องนำเข้าสูงถึง 90%
  • อัตราการเติบโต: ตลาดยาในประเทศคาดว่าจะเติบโตเฉลี่ย 6.0% - 7.0% ต่อปี ในช่วงปี พ.ศ. 2568 - 2570
  • ปัจจัยขับเคลื่อน:
    • การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ (อัตราเติบโต 7.5% ต่อปี)
    • การเพิ่มขึ้นของโรคเรื้อรัง (Chronic) ไม่ติดต่อ (NCDs) เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ซึ่งคิดเป็น 76.6% ของการเสียชีวิตทั้งหมดในไทย
    • การขยายตัวของสิทธิประโยชน์ด้านสุขภาพ เช่น ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (บัตรทอง)

2. สถานการณ์และแนวโน้มธุรกิจร้านขายยา 

  • การแข่งขันสูง: ร้านขายยาทั่วไปแบบ Stand-alone เผชิญแรงกดดันจากการขยายสาขาของร้านขายยาเครือข่าย (Network) ขนาดใหญ่, ร้านสะดวกซื้อที่มีมุมขายยา, และการเติบโตของร้านขายยาออนไลน์
  • ต้นทุนการเปิดร้านขายยาในไทย

แหล่งข้อมูล –

  1. https://www.who.int/health-topics/medicines?utm_source=chatgpt.com#tab=tab_1 [2026, November 16].
  2. https://pharmconnection.wordpress.com/2018/09/16/%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%95%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B8%A2%E0%B8%B2/ [2026, November 16].