คำถามเกี่ยวกับยา
โดย วันทนีย์ โลหะประกิตกุล
เรื่อง : อินฟลิซิแมบ (Infliximab)
ยาอินฟลิซิแมบ (Infliximab) อยู่ในกลุ่มยา TNF หรือ Tumor necrosis factor inhibiting immunosuppressants หรือ TNF blocker (ยากดภูมิคุ้มกันต้านทานโรค) เป็นยาประเภทแอนติบอดี (Antibody) ที่มนุษย์สร้างขึ้น ทางคลินิกนำมาใช้รักษาอาการ โรคข้อรูมาตอยด์, โรค Crohn’s disease, โรค Ulcerative colitis, โรค Ankylosing spondylitis, โรคสะเก็ดเงิน
- ผลต่อระบบภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของร่างกาย: เช่น อาจทำให้มีการติดเชื้อไวรัส เช่น ไข้หวัดใหญ่, การติดเชื้อเริม, การติดเชื้อแบคทีเรีย เช่น การติดเชื้อในกระแสเลือด, การติดเชื้อที่ผิวหนัง, อาจติดเชื้อวัณโรค, และติดเชื้อราชนิดแคนดิดา (Candida), เกิดภาวะช่องคลอดอักเสบ, เยื่อหุ้มสมองอักเสบ
- ผลต่อระบบทางเดินหายใจ: เช่น เกิดการติดเชื้อที่ระบบทางเดินหายใจส่วนบนและส่วนล่าง ไซนัสอักเสบ คอหอยอักเสบ มีอาการไอ หลอดลมอักเสบ
- ผลต่อระบบประสาท: เช่น ปวดศีรษะ วิงเวียน ความรู้สึกสัมผัสเพี้ยน อาจพบอาการชัก
- ผลต่อระบบทางเดินอาหาร: เช่น คลื่นไส้ ปวดท้อง ท้องเสียหรือท้องผูก ท้องอืด มีเลือดออกในทางเดินอาหาร กรดไหลย้อน อาเจียน ตับอ่อนอักเสบ
- ผลต่อหัวใจ: เช่น หัวใจเต้นเร็วหรือช้าผิดปกติ เจ็บหน้าอก ชีพจรเต้นผิดปกติ หัวใจล้มเหลว ตัวเขียวคล้ำ ระบบการไหลเวียนเลือดล้มเหลว หลอดเลือดหดเกร็งตัว หัวใจหยุดเต้น หัวใจเต้นผิดจังหวะ
- ผลต่อผิวหนัง: เช่น มีผื่นคัน ลมพิษ ผิวแห้ง Stevens-Johnson syndrome
- ผลต่อตับ: เช่น ตับทำงานผิดปกติ/ ตับอักเสบ ตัวเหลืองตาเหลือง
- ผลต่อระบบเลือด: เช่น เกิดภาวะ Neutropenia (เม็ดเลือดขาวชนิด Neutrophilต่ำ), Leucopenia (เม็ดเลือดขาวทุกชนิดต่ำ), Thrombocytopenia (เกล็ดเลือดต่ำ), Lymphopenia (เม็ดเลือดขาวชนิด Lymphocyte ต่ำ), Thrombophlebitis (หลอดเลือดดำอักเสบ), ก้อนเลือดขัง (Hematoma)ในเนื้อเยื่อต่างๆ
- ผลต่อกล้ามเนื้อ: เช่น มีอาการปวดกล้ามเนื้อ ปวดข้อ ปวดหลัง
- ผลต่อไต: เช่น ไตล้มเหลว เกิดนิ่วในไต
- ผลต่อระบบการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย: เช่น มีภาวะขาดน้ำเกิดขึ้น
- ผลต่อตา: เช่น เยื่อตาอักเสบ กระจกตาอักเสบ เป็นกุ้งยิง
- ผลต่อสภาวะทางจิตใจ: เช่น ซึมเศร้า นอนไม่หลับ รู้สึกสับสน กระสับกระส่าย
- ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยด้วยโรคหัวใจล้มเหลว ผู้ที่อยู่ในภาวะติดเชื้อ
- การใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร เด็ก และผู้สูงอายุ ต้องอยู่ภายใต้คำสั่งแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น
- แจ้งแพทย์ พยาบาล เภสัชกร ทุกครั้งว่ามีการเจ็บป่วย ติดเชื้อ หรือมียาอื่นใดที่ใช้อยู่ก่อน รวมถึงผู้ที่เพิ่งได้รับการฉีดวัคซีนต่างๆ
- ระหว่างที่ใช้ยานี้ ควรมาตรวจเลือดตามแพทย์นัดทุกครั้ง
- หากพบอาการป่วยหรือมีการติดเชื้อต่างๆ เกิดขึ้น ให้รีบแจ้งแพทย์ทันที
- ระหว่างการใช้ยานี้ หากพบอาการอึดอัด/หายใจไม่ออก/หายใจลำบาก มีผื่นคันขึ้นเต็มตัว ซึ่งเป็นอาการแพ้ยา ต้องรีบแจ้งแพทย์ทันที
- การใช้ยาอินฟลิซิแมบร่วมกับยา Methyprednisolone, Hydrocortisone, Zidovudine อาจทำให้มีการติดเชื้อในระดับรุนแรงตามมา หากไม่มีความจำเป็นใดๆ ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยาร่วมกัน
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาอินฟลิซิแมบร่วมกับวัคซีนบีซีจี (BCG) เพราะมีความเสี่ยงที่จะทำให้ผู้ป่วยติดเชื้อวัณโรคจากวัคซีนนี้
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาอินฟลิซิแมบร่วมกับยา Clozapine เพราะจะส่งผลให้ยา Clozapine ทำให้ปริมาณเม็ดเลือดขาวในร่างกายต่ำลงได้มาก รวมถึงเกิดผลกระทบ/ผลข้างเคียงกดการทำงานของไขกระดูก
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาอินฟลิซิแมบร่วมกับยา Leflunomide เพราะอาจทำให้ผู้ป่วยได้รับผลข้างเคียงจากยาอินฟลิซิแมบเพิ่มมากขึ้น และส่งผลต่อการกดทำงานของไขกระดูกมากขึ้นตามมา