รักษ์สุขภาพ - ตอนที่ 82 การจัดการความเครียดในชีวิต (7)
- โดย ดร. วิทยา มานะวาณิชเจริญ
- 19 สิงหาคม 2569
- Tweet
อีกเทคนิคหนึ่งคือ การฝึกสติ (Mindfulness) ซึ่งหมายถึงการรับรู้อยู่กับปัจจุบัน โดยไม่ตัดสินหรือกังวลกับสิ่งที่ผ่านมาแล้วหรือสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้น ความเครียดจำนวนมากเกิดจากการคิดวนเวียนถึงอดีตหรือกังวลกับอนาคต หากเราฝึกให้ความสนใจอยู่กับสิ่งที่กำลังทำอยู่ในขณะนั้น ไม่ว่าจะเป็นการเดิน การรับประทานอาหาร หรือการหายใจ จิตใจจะสงบขึ้น การฝึกสติไม่จำเป็นต้องนั่งสมาธิเป็นเวลานาน เพียงใช้เวลาไม่กี่นาทีต่อวันก็สามารถช่วยลดความเครียดได้
การผ่อนคลายกล้ามเนื้อเป็นลำดับ (Progressive Muscle Relaxation) เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ได้ผลดี ความเครียดมักทำให้กล้ามเนื้อตึงโดยที่เราไม่รู้ตัว เทคนิคนี้คือการเกร็งกล้ามเนื้อแต่ละส่วนเบาๆ ค้างไว้ประมาณ 5–10 วินาที แล้วค่อยๆ คลายออก จากนั้นจึงทำกับกล้ามเนื้อส่วนถัดไป เมื่อร่างกายคลายตัว จิตใจก็มักจะผ่อนคลายตามไปด้วย
นอกจากการผ่อนคลายแล้ว การบริหารเวลา ก็ช่วยลดความเครียดได้มาก หลายครั้งเราไม่ได้มีงานมากเกินไป แต่รู้สึกว่าทุกอย่างต้องเสร็จพร้อมกัน การเขียนรายการสิ่งที่ต้องทำ จัดลำดับความสำคัญ แบ่งงานใหญ่เป็นงานย่อย และจัดเวลาพักระหว่างวัน จะช่วยให้รู้สึกว่าสามารถควบคุมสถานการณ์ได้มากขึ้น การเรียนรู้ที่จะปฏิเสธงานหรือภารกิจที่ไม่จำเป็น ก็เป็นทักษะสำคัญในการดูแลสุขภาพของตนเอง
อีกวิธีหนึ่งคือ การแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอน ความเครียดบางเรื่องไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ แต่หลายเรื่องสามารถจัดการได้ หากเราเริ่มลงมือทำทีละขั้น แทนที่จะคิดถึงปัญหาทั้งหมด ลองถามตนเองว่า "วันนี้มีอะไรเพียงอย่างเดียวที่ฉันสามารถทำได้เพื่อให้สถานการณ์ดีขึ้น?" การลงมือทำแม้เพียงเล็กน้อย จะช่วยลดความรู้สึกหมดหนทางและเพิ่มความมั่นใจ
วิธีคิดของเราก็มีผลต่อระดับความเครียดเช่นกัน เมื่อเกิดปัญหา หลายคนมักคิดถึงผลลัพธ์ที่เลวร้ายที่สุด หรือกล่าวโทษตนเองมากเกินไป การปรับมุมมองให้สมดุลและอยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริง ไม่ใช่การมองโลกในแง่ดีแบบไม่ลืมหูลืมตา แต่เป็นการช่วยให้เราประเมินสถานการณ์ได้อย่างเหมาะสม แทนที่จะคิดว่า "ฉันทำไม่ได้แน่นอน" ลองเปลี่ยนเป็น "เรื่องนี้ยาก แต่ฉันสามารถค่อยๆ แก้ไขไปทีละขั้น"
สุดท้าย อย่ามองข้ามพลังของ ความรู้สึกขอบคุณและการทำความดี การใช้เวลาสักสองสามนาทีในแต่ละวันนึกถึงสิ่งดีๆ ที่เรามี ไม่ว่าจะเป็นสุขภาพ ครอบครัว เพื่อน หรือความสุขเล็กๆ ในชีวิต จะช่วยให้จิตใจไม่จดจ่ออยู่กับความกังวลเพียงอย่างเดียว นอกจากนี้ การช่วยเหลือผู้อื่นยังทำให้เรารู้สึกมีคุณค่า และช่วยเสริมสร้างสุขภาพจิตที่ดีอีกด้วย
ไม่มีเทคนิคใดที่เหมาะกับทุกคนหรือทุกสถานการณ์ บางคนผ่อนคลายด้วยการออกกำลังกาย บางคนด้วยการสวดมนต์ นั่งสมาธิ ฟังเพลง หรือใช้เวลาอยู่กับธรรมชาติ สิ่งสำคัญคือการมีวิธีรับมือกับความเครียดหลายรูปแบบ และฝึกฝนเป็นประจำ ไม่ใช่รอจนความเครียดรุนแรงจึงค่อยเริ่มใช้ เนื่องจาก เช่นเดียวกับทักษะอื่นๆ การจัดการความเครียดจะได้ผลดีที่สุดเมื่อฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอ
แหล่งข้อมูล -
