รักษ์สุขภาพ - ตอนที่ 77 การจัดการความเครียดในชีวิต (2)
- โดย ดร. วิทยา มานะวาณิชเจริญ
- 15 กรกฎาคม 2569
- Tweet
ดังนั้น เป้าหมายของเราไม่ใช่การกำจัดความเครียดให้หมดไป เพราะชีวิตที่ปราศจากความท้าทายอาจทำให้เราขาดแรงจูงใจและโอกาสในการเติบโต สิ่งที่สำคัญกว่าคือ การเรียนรู้ที่จะเข้าใจความเครียด สังเกตสัญญาณเตือนตั้งแต่ระยะเริ่มต้น และจัดการกับความเครียดอย่างเหมาะสม ก่อนที่จะส่งผลกระทบต่อสุขภาพกายและสุขภาพใจ
ทำไมชีวิตยุคใหม่จึงทำให้เราเครียดมากขึ้น?
หากความเครียดเป็นกลไกตามธรรมชาติที่ช่วยให้มนุษย์อยู่รอดมาตลอดวิวัฒนาการนับล้านปี เหตุใดผู้คนในปัจจุบันจึงรู้สึกเครียดแทบทุกวัน?
คำตอบอยู่ที่ความแตกต่างระหว่าง “ร่างกายที่วิวัฒนาการมาในอดีต” กับ “วิถีชีวิตในโลกปัจจุบัน”
ระบบตอบสนองต่อความเครียดของมนุษย์พัฒนาขึ้นในยุคที่บรรพบุรุษของเราต้องเผชิญอันตรายที่เกิดขึ้นทันที เช่น การหนีสัตว์ป่า การหาอาหาร การรับมือกับสภาพอากาศที่รุนแรง หรือการปกป้องครอบครัว อันตรายเหล่านี้มักเกิดขึ้นในช่วงเวลาสั้นๆ เมื่อเหตุการณ์ผ่านไป ร่างกายก็กลับเข้าสู่ภาวะปกติ
แต่ในปัจจุบัน คนส่วนใหญ่แทบไม่ต้องเผชิญอันตรายที่คุกคามชีวิตโดยตรง สิ่งที่เราพบกลับเป็นความกดดันที่ดำเนินต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นภาระงาน กำหนดส่งงาน ปัญหาการเงิน การจราจร การดูแลพ่อแม่สูงอายุ การเลี้ยงดูบุตร การสอบ โรคเรื้อรัง หรือความรับผิดชอบต่างๆ ความเครียดเหล่านี้อาจกินเวลาหลายสัปดาห์ หลายเดือน หรือหลายปี ทำให้ระบบตอบสนองต่อความเครียดของร่างกายทำงานนานกว่าที่ธรรมชาติออกแบบไว้
เทคโนโลยีช่วยให้ชีวิตสะดวกขึ้นในหลายด้าน แต่ก็สร้างความเครียดรูปแบบใหม่เช่นกัน โทรศัพท์มือถือ อีเมล โปรแกรมส่งข้อความ และสื่อสังคมออนไลน์ ทำให้หลายคนเชื่อมต่อกับการทำงานหรือข่าวสารตลอดเวลา เวลางานกับเวลาส่วนตัวจึงแยกออกจากกันได้ยาก หลายคนรู้สึกว่าต้องตอบข้อความทันที หรือพร้อมทำงานตลอดเวลา จนแทบไม่มีโอกาสได้พักอย่างแท้จริง
อีกปัจจัยหนึ่งคือ "ข้อมูลข่าวสารที่มากเกินไป" ทุกวันเราต้องรับข่าวสาร โฆษณา ความคิดเห็น และข้อมูลจากสื่อสังคมออนไลน์จำนวนมหาศาล แม้ว่าการเข้าถึงข้อมูลจะเป็นประโยชน์ แต่การเสพข่าว โดยเฉพาะข่าวร้ายหรือข้อมูลที่สร้างความวิตกกังวลมากเกินไป อาจทำให้จิตใจอ่อนล้าได้ สมองของเราต้องการช่วงเวลาที่สงบและปลอดจากสิ่งกระตุ้นบ้าง แต่หลายคนกลับแทบไม่เคยวางโทรศัพท์หรือปิดหน้าจอ
สังคมยุคใหม่ยังทำให้เกิดการเปรียบเทียบตนเองกับผู้อื่นได้ง่าย สื่อสังคมออนไลน์มักนำเสนอภาพแห่งความสำเร็จ ความสุข ความสวยงาม หรือความมั่งคั่ง จนบางครั้งเราลืมไปว่าผู้คนมักแบ่งปันเฉพาะช่วงเวลาที่ดีที่สุดของชีวิต การเปรียบเทียบตนเองกับภาพเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง อาจทำให้เกิดความรู้สึกด้อยค่า ไม่พึงพอใจในชีวิต และเพิ่มความเครียดโดยไม่จำเป็น
แหล่งข้อมูล -
