4. ตลาดเครื่องมือแพทย์ - ตอนที่ 73
- โดย ดร. วิทยา มานะวาณิชเจริญ
- 17 ธันวาคม 2568
- Tweet

โดยมีประเด็นที่มีความสัมพันธ์ (Relationship) กับเครื่องมือแพทย์ (Medical devices) 3 ประเด็น ได้แก่ การลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม (Social inequality) ผ่านแพลตฟอร์ม (Platform = เวทีพื้นฐาน) ดิจิทัลด้านสุขภาพ, การลงทุน (Investment) ในอุตสาหกรรมเครื่องมือแพทย์, และการส่งเสริมและพัฒนาผู้ประกอบการ (Entrepreneur) อุตสาหกรรมเครื่องมือแพทย์ โดยในแต่ละขั้นตอนมีหน่วยงานที่รับผิดชอบ (Responsibility) และ มีข้อจำกัด (Limitation) ในการดำเนินงาน ดังนี้
- การวิจัยพัฒนาและนวัตกรรม (Innovation) – ปัจจุบันมีหลายหน่วยงานที่ทำการวิจัยและพัฒนา (Research and development) นวัตกรรมเครื่องมือแพทย์ไทย ได้แก่ สถาบันวิจัยและสถาบันการศึกษาต่างๆ เช่น สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และหน่วยงานให้ทุน เช่น หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.), ศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์ (TCELS), สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.), สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA), โปรแกรมสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม (ITAP) สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม (สศอ.), และหน่วยงานอื่นๆ ในกระทรวงอุตสาหกรรมและกระทรวงสาธารณสุข, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยมหิดล, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี, และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นต้น
- ข้อจำกัดในการวิจัยพัฒนานวัตกรรมเครื่องมือแพทย์ไทย ที่ไม่สามารถต่อยอดและนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ได้ (Commercialization) คือ ต้องใช้เวลาระยะเวลานาน (Lengthy) และเงินลงทุน (Capital investment) สูง ทุนวิจัยจากหน่วยงานให้ทุนมีข้อจำกัดด้านจำนวนและ ระยะเวลาการใช้ทุน และเป็นการให้ทุนปีต่อปี ไม่ต่อเนื่อง ประกอบกับ วัสดุหรือวัตถุดิบ (Raw materials) ในการผลิต เครื่องมือแพทย์หลายรายการต้องนำเข้า (Import) จากต่างประเทศ รวมถึงองค์ความรู้ (Body of knowledge) และความเชี่ยวชาญ (Expertise) ของ นักวิจัยและผู้ประกอบการไทยที่มีอย่างจำกัด
- การตรวจวิเคราะห์ทดสอบ (Diagnostic testing) เครื่องมือแพทย์ตามมาตรฐาน (Standards) เป็นสิ่งสำคัญที่สุดที่นักวิจัยและผู้ประกอบการ ให้ความสำคัญ เพื่อสร้างความปลอดภัย (Safety), คุณภาพ (Quality) ในการใช้งาน และการยอมรับ (Acceptance) ของแพทย์และผู้ใช้เครื่องมือแพทย์ โดยมาตรฐานเครื่องมือแพทย์จะมีระเบียบข้อบังคับ (Rules and regulations) ที่แตกต่างกันตามการใช้งานภายนอก (External) / ภายใน (Internal) ร่างกาย และระดับความเสี่ยง (Risk level) ต่อผู้ใช้งาน
ตัวอย่างเช่น การทดสอบความปลอดภัยทางไฟฟ้า (Electrical), ทางกายภาพ (Physical), ทางเคมี (Chemical), และการทดสอบความเข้ากันได้ทางชีวภาพ (Bio-compatibility) ซึ่งเป็นการตรวจประเมินว่า ความปลอดภัย, ประสิทธิภาพทางเทคนิค (Technical efficiency), ความถูกต้องและความแม่นยำ (Accuracy) ในการทำงาน (Functioning) ของเครื่องมือแพทย์ ก่อนจะนำไปทดลองทางคลินิก (Clinical trials) กับผู้ป่วยภายใต้การควบคุม (Supervision) ของแพทย์ เพื่อสร้างความมั่นใจ (Confidence) ในการใช้งานเครื่องมือแพทย์ต่อไป
แหล่งข้อมูล –