9.ตลาดการแพทย์ทางไกล – ตอนที่ 87

  • โดย ดร. วิทยา มานะวาณิชเจริญ
  • 6 กรกฎาคม 2569
  • Tweet

ขอบเขต (Domain) การให้บริการการแพทย์ทางไกลระดับแพทย์กับแพทย์

การปรึกษาระหว่างแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป (General practitioners: GP) หรือแพทย์ที่ดูแลปฐมภูมิ (Primary care) กับแพทย์ผิวหนัง (Dermatologists) มีบทบาทสำคัญที่ช่วยให้ผู้ป่วยในพื้นที่ห่างไกล (Remote area) หรือพื้นที่ที่ไม่มีแพทย์ผิวหนัง เข้าถึง (Access) บริการการวินิจฉัย, การรักษา, และช่วยลดระยะเวลารอคอย (Waiting time) แพทย์ผิวหนัง

อย่างไรก็ตาม การส่งปรึกษา (Consultation) โรคผิวหนัง ต้องประกอบด้วยข้อมูลสำคัญ 2 ส่วนคือ ประวัติ (History) และภาพถ่ายรอยโรค (Lesion) บ่อยครั้งที่ผู้ป่วยหรือแพทย์ผู้ส่งเคสมาปรึกษาให้ความสำคัญกับภาพถ่ายรอยโรค โดยไม่ได้ซักประวัติอย่างละเอียด หรือในทางกลับกันคือ มีข้อมูลประวัติอย่างละเอียด แต่ภาพถ่ายรอยโรคไม่ชัด ไม่ครอบคลุมตำแหน่งที่ควรตรวจ

ทำให้ไม่สามารถวินิจฉัยโรค (Diagnosis) ได้ แนวทางปฏิบัตินี้ จึงได้ให้ข้อแนะนำเบื้องต้น (Preliminary) ในการซักประวัติ และถ่ายภาพรอยโรคผิวหนังด้วย โทรศัพท์มือถือ (Mobile phone) หรือ กล้องถ่ายภาพเพื่อส่งปรึกษา ข้อแนะนำ (Suggestion) การส่งปรึกษาระบบการแพทย์ทางไกลโรคผิวหนัง ดังนี้

  1. ประวัติทั่วไป, โรคประจำตัว (Congenital), ยาประจำ (Regular medication)
  2. อาการ (Symptom) เช่น อาการเริ่มต้น (Initial), ตำแหน่งที่เป็น, ระยะเวลาที่เป็น, การดำเนินโรค (Disease progression), การเปลี่ยนแปลงของผื่น (Rash), อาการคัน (Itch), อาการทางระบบอื่นๆ
  3. การรักษาที่ผ่านมา การตอบสนอง (Response) ต่อการรักษา
  4. การตรวจร่างกายทางผิวหนัง, การบรรยายรอยโรคทางผิวหนังร่วมกับการบันทึกภาพถ่าย
  5. การวินิจฉัยเบื้องต้น (Initial)
  6. ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ (Lab test result) ที่เกี่ยวข้อง
  7. ประเด็น (Issues) ที่ต้องการปรึกษา

ข้อแนะนำ (Recommendations) การถ่ายภาพผื่นหรือรอยโรค เพื่อส่งปรึกษาระบบการแพทย์ทางไกล (Telemedicine) โรคผิวหนัง สำหรับผู้ป่วยและบุคลากรทางการแพทย์

  1. ถ่ายภาพในที่ที่มีแสงสว่างเพียงพอ (Bright enough) อาจใช้แสงธรรมชาติ (Natural light) หรือใช้แฟลชเพื่อลดเงา (Shadow) บนภาพถ่าย
  2. ภาพถ่ายที่ต้องการปรึกษา ยิ่งชัดยิ่งให้ข้อมูลที่สำคัญ ควรโฟกัสตำแหน่งที่จะถ่าย จัดท่า (Pose) ผู้ป่วย พร้อมกับจัดให้กล้องตั้งฉาก (Perpendicular) กับรอยโรค
  3. ถ่ายภาพรอยโรคหลายๆ ภาพ อย่างน้อย 2 ระยะ คือ ระยะไกลและระยะใกล้ การถ่ายภาพ ระยะไกล ช่วยให้เห็นตำแหน่งของรอยโรค การถ่ายภาพระยะใกล้จะช่วยให้เห็นผิวและลักษณะรอยโรคได้ชัดเจนขึ้น กรณีมีรอยโรคหลายตำแหน่ง ให้ถ่ายภาพรอยโรคในตำแหน่งต่างๆ เพื่อให้เห็นลักษณะการกระจายตัวของผื่น (Rash) 

แหล่งข้อมูล –

  1. http://www.medi.co.th/news_detail.php?q_id=420%20%5B202 [2026, June 21].
  2. Chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.dms.go.th/backend//Content/Content_File/Population/Attach/25670409105434AM_10คู่มือบริการ%20ระบบการแพทย์ทางไกล(Telemedicine%20) IODส.ผ.pd [2026, June 21].