Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ระบบทางเดินอาหาร 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ท้องผูกสลับท้องเสีย  ปวดเกร็งท้อง 

บทนำ

ยาไฮออสไซยามีน (Hyoscyamine) เป็นสารประเภทโทรเพน อันคาลอยด์ (Tropane alkaloid) พบในพืชตระกูล Solanacae บางคนอาจสับสนว่าเป็นสาร/ยาตัวเดียวกันกับไฮออสซีน (Hyoscine) หรือไม่ สารทั้ง 2 ชนิดเป็นสารคนละตัว เพียงแต่สูตรโครงสร้างทางเคมีใกล้เคียงกันเท่านั้น ทางการแพทย์นำมาทำเป็นยารักษาอาการปวดเกร็งในระบบทางเดินอาหาร รักษาแผลในกระเพาะอาหาร บำบัดอาการลำไส้แปรปรวน ภาวะตับอ่อนอักเสบ อาการปวดแบบโคลิก/ปวดบีบ/ ปวดเกร็ง (Colic) ของกระเพาะอาหารและลำไส้ เส้นทางการบริหารยา/การใช้ยานี้กับผู้ป่วยมีทั้งชนิดรับประทานและชนิดฉีด

เมื่อยานี้เข้าสู่กระแสเลือด ไฮออสไซยามีนจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 50% ตับจะคอยเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมีของไฮออสไซยามีน ร่างกายต้องใช้เวลา 3 - 5 ชั่วโมงใน การกำจัดยาออกจากกระแสเลือด 50% โดยผ่านไปกับปัสสาวะ

สำหรับประเทศไทยจะไม่ค่อยพบเห็นไฮออสไซยามีนในรูปแบบของยาเดี่ยว จะพบเห็นเป็น ยาช่วยสนับสนุนการรักษาที่ผสมร่วมกับยาอื่นด้วยวัตถุประสงค์เป็นยาสงบประสาทและช่วยให้นอนหลับ หรือผสมกับยารักษาอาการกรดไหลย้อน การจะเลือกใช้ยาชนิดนี้ควรต้องอยู่ภายใต้คำสั่งแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น

ยาไฮออสไซยามีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไฮออสไซยามีน

ยาไฮออสไซยามีนมีสรรพคุณดังนี้

ยาไฮออสไซยามีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาไฮออสไซยามีนคือ ตัวยาจะเข้าไปปิดกั้นการทำงานของสารอะเซทิลคลอลีน (Acetylcholine, สารสื่อประสาทชนิดหนึ่ง) ในส่วนของประสาทอัตโนมัติชนิดพารา ซิมพาเทติค (Parasympathetic) ที่บริเวณกล้ามเนื้อเรียบ บริเวณต่อมต่างๆ และในสมอง จนทำให้เกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

ยาไฮออสไซยามีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไฮออสไซยามีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

ยาไฮออสไซยามีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไฮออสไซยามีนมีขนาดรับประทานได้หลากหลายขึ้นกับว่าจะใช้บำบัดรักษาอาการจากโรคอะไร ซึ่งจะขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์ โดยแพทย์ประเมินจากที่ว่า เป็นโรคอะไรและมีความรุน แรงของอาการเป็นอย่างไร

ในที่นี้จึงขอกล่าวถึงเฉพาะสำหรับรักษาอาการลำไส้แปรปรวน:

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 0.125 - 0.25 มิลลิกรัมทุก 4 ชั่วโมง ขนาดสูงสุดที่รับประทานต่อวันไม่เกิน 1.5 มิลลิกรัม ควรรับประทานยาก่อนอาหาร 30 - 60 นาที
  • เด็ก: ขนาดยาขึ้นกับอาการและอายุเด็ก ดังนั้นจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์

อนึ่ง สำหรับอาการที่ร่างกายได้รับยาไฮออสไซยามีนเกินขนาด จะพบอาการดังนี้ รูม่านตาขยาย การมองเห็นภาพไม่ชัดเจน มีอาการร้อนตาผิวหนัง ปัสสาวะไม่ออก อุณหภูมิร่างกายเพิ่มสูง หายใจถี่ หากมีอาการดังกล่าวให้รีบไปพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลทันที

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาไฮออสไซยามีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไฮออสไซยามีนสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาไฮออสไซยามีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไฮออสไซยามีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดัง นี้เช่น ปากแห้ง เจ็บบริเวณคอและเจ็บลูกตา การมองภาพไม่ชัดเจน วิงเวียน กระสับกระส่าย หัวใจเต้นผิดจังหวะ หน้าแดง เป็นลม คลื่นไส้ อาเจียน ประสาทหลอน สูญเสียความทรงจำในระยะสั้นๆ ลมพิษ กดการหลั่งน้ำนม ปัสสาวะขัด เพิ่มแรงดันในลูกตา ม่านตาขยาย หัวใจเต้นเร็ว ท้อง อืดและท้องผูก เป็นต้น ส่วนอาการแพ้ไฮออสไซยามีนมักพบอาการหายใจไม่ออก/หายใจลำบาก ผื่นขึ้นเต็มตัว หน้าและปากบวม ซึ่งเมื่อมีอาการแพ้ยานี้ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที

มีข้อควรระวังการใช้ยาไฮออสไซยามีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไฮออสไซยามีน ดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบัน ทุกชนิด (รวมยาไฮออสไซยามีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาไฮออสไซยามีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร

ยาไฮออสไซยามีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาไฮออสไซยามีนอย่างไร

สามารถเก็บยาไฮออสไซยามีนภายใต้อุณหภูมิห้อง ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็นเก็บยาให้พ้นแสงแดด ความร้อน และความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาไฮออสไซยามีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไฮออสไซยามีนที่จำหน่ายในประเมศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Belladonna Alkaloids with Phenobarbital Samakeephaesaj (Union Drug Lab) (เบลลาดอนนา อัลคาลอยด์ วิท ฟีโนบาร์บิทอล)
New Gel (นิว เจล) New York Chemical

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Hyoscyamine [2014,Nov15]
2 http://www.drugs.com/cdi/hyoscyamine.html [2014,Nov15]
3 http://www.webmd.com/drugs/2/drug-13766/hyoscyamine-oral/details [2014,Nov15]
4 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=hyoscyamine [2014,Nov15]
5 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/belladonna%20alkaloids%20with%20phenobarbital/ [2014,Nov15]
6 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/New%20Gel/new%20gel-new%20gel%20-d [2014,Nov15]
7 http://www.mims.com/USA/drug/info/hyoscyamine/?type=brief&mtype=generic [2014,Nov15]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน Zijio France
Frame Bottom