Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ปวดท้อง 

บทนำ

ไฮออสซีน (Hyoscine) เป็นยารักษาและบรรเทาอาการปวดเกร็งของระบบทางเดินอาหาร ถูกจดทะเบียนยาครั้งแรกที่ประเทศเยอรมันนีในปี ค.ศ. 1951 (พ.ศ. 2494) และจัดจำหน่ายในปี ค.ศ. 1952 (พ.ศ. 2495) และเป็นที่ยอมรับในการนำมาใช้จากวงการแพทย์เป็นอย่างมาก

ยาไฮออสซีนได้ถูกนำมาใช้ในหลายประเทศรวมถึงประเทศไทย ซึ่งกระทรวงสาธารณสุขได้บรรจุไฮออสซีนลงในบัญชียาหลักแห่งชาติเป็นที่เรียบร้อย ประชาชนคนไทยสามารถหาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป และมีใช้ในหลายสถานพยาบาลทั่วประเทศ

วิธีกระจายตัวยานี้ในร่างกายได้ถูกนำไปศึกษาและพบว่า เมื่อยาถูกดูดซึมเข้าในกระแสเลือด ไฮออสซีนสามารถออกฤทธิ์ได้ภายในประมาณ 10 นาที มีระยะเวลาในการออกฤทธิ์ 2 ชั่ว โมงโดยประมาณ ยานี้จะถูกเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีโดยตับ ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 5 ชั่ว โมงในการกำจัดไฮออสซีน 50% ออกจากร่างกายโดยผ่านไปกับน้ำปัสสาวะ

ยาไฮออสซีนจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย มีข้อกำหนดและเงื่อนไขการใช้ในผู้ป่วยแต่ละรายแตกต่างกันออกไป เพื่อความปลอดภัยในการใช้ยา จึงควรต้องขอคำปรึกษาจากแพทย์หรือเภสัชกรก่อนทุกครั้ง

ยาไฮออสซีนมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไฮออสซีน

สรรพคุณของยาไฮออสซีนคือ รักษาและบรรเทาอาการปวดเกร็งของช่องท้องที่เกี่ยว เนื่องกับระบบทางเดินอาหารรวมถึงระบบทางเดินปัสสาวะ

ยาไฮออสซีนมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาไฮออสซีนคือ ตัวยาจะเข้าไปแข่งขันและยับยั้งการทำงานของตัวรับ (Receptor) ที่ชื่อว่า มาสคารินิก (Mascarinic receptors) ทำให้เกิดผลแสดงออกที่ระบบ ประสาทส่วนกลางและระบบประสาทส่วนปลาย ส่งผลให้กล้ามเนื้อเรียบของอวัยวะภายในเกิดการคลายตัว ประกอบกับลดการเคลื่อนตัวของกระเพาะอาหารและลำไส้ จึงเกิดฤทธิ์ของการรักษาตามสรรพคุณ

ยาไฮออสซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไฮออสซีนมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • จัดจำหน่ายในรูปแบบยาเม็ด ขนาด 10 มิลลิกรัม/เม็ด
  • จัดจำหน่ายในรูปแบบยาน้ำ ขนาด 5 มิลลิกรัม/5 มิลลิลิตร
  • จัดจำหน่ายในรูปแบบยาฉีด ขนาด 20 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

ยาไฮออสซีนมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไฮออสซีนสำหรับรักษาอาการปวดเกร็งของทางเดินอาหารและทางเดินปัสสาวะ มีขนาดรับประทาน ดังนี้

ก. ผู้ใหญ่: รับประทานครั้งละ 20 มิลลิกรัม วันละ 4 ครั้ง

ข. เด็กอายุ 6 - 12 ปี: รับประทานครั้งละ 10 มิลลิกรัม วันละ 3 ครั้ง

ค. เด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี: การใช้ยาต้องอยู่ในการดูแลของแพทย์

หมายเหตุ:

ผู้ป่วยที่รับประทานยานี้เกินขนาด จะมีอาการม่านตาขยาย หัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตสูง เกิดภาวะกดประสาทส่วนกลาง (เช่น ซึม) ระบบการไหลเวียนโลหิตล้มเหลว (เข่น ตัวเขียว) ค่าการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG: Electrocardiography) ผิดปกติ การหายใจล้มเหลว (เช่น หาย ใจเร็ว เบา หายใจลำบาก) หากพบอาการข้างต้น ต้องรีบส่งตัวผู้ป่วยไปโรงพยาบาลเพื่อทำหัตถ การทางการแพทย์ เช่น การให้ออกซิเจนกับผู้ป่วย ลดไข้ด้วยน้ำแข็งหรือแอลกอฮอล์ (Alcohol sponges) ซึ่งหากมีอาการหนักและรุนแรง แพทย์จะให้ ยา Physostigmine (ยากระตุ้นระบบประ สาทชนิดหนึ่ง) ขนาด 1 - 2 มิลลิกรัม โดยฉีดใต้ผิวหนังหรือฉีดเข้าเส้นเลือดอย่างช้าๆ อาจให้ยาซ้ำอีกครั้งหลัง 2 ชั่วโมงจากการให้ยาครั้งแรก

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาไฮออสซีน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไฮออสซีน สามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาไฮออสซีนมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไฮออสซีนสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ มีอาการหน้าแดง ความดันโลหิตต่ำ หัวใจเต้นเร็ว หัวใจเต้นผิดจังหวะ วิงเวียน ง่วงนอน อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ ความจำเสื่อม ผิวแห้ง ผิวหนังขึ้นผื่น แพ้แสงแดด ท้องผูก คลื่นไส้อาเจียน ปัสสาวะไม่ออก ม่านตาขยาย ปวดกระบอกตา กล้ามเนื้ออ่อนแรง บวมน้ำ น้ำมูกไหล แน่นจมูก ซึม การหายใจล้มเหลว อาจจนถึงขั้นโคม่า

มีข้อควรระวังการใช้ยาไฮออสซีนอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไฮออสซีน ดังนี้

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไฮออสซีนด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด ) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาไฮออสซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไฮออสซีนมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น ดังนี้

ควรเก็บรักษายาไฮออสซีนอย่างไร?

ควรเก็บยาไฮออสซีนภายใต้อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส (Celsius) เก็บยาให้พ้นแสง แดดและความชื้น ไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

ยาไฮออสซีนมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไฮออสซีนที่มีใช้ในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและชื่อบริษัทผู้ผลิต เช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Amcopan (แอมโคแพน) MacroPhar
Antispa (แอนตี้สปา) T P Drug
Bacotan FC (บาโคแทน เอฟซี) T.O. Chemicals
Buscono (บัสโคโน) Milano
Buscopan (บัสโคแพน) Boehringer Ingelheim
Butyl (บูติล) Masa Lab
Cencopan (เซ็นโคแพน) Pharmasant Lab
Hybutyl (ไฮบูติล) Pharmaland
Hyoscin BM (ไฮออสซิน บีเอ็ม) Patar Lab
Hyoscine-N-butylbromide GPO (ไฮออสซิน-เอ็น-บูติลโบรมายด์ จีพีโอ) GPO
Hyosman (ไฮออสแมน) T. Man Pharma
Hyosmed (ไฮออสเมด) Medifive
Hyospan (ไฮออสแพน) Polipharm
Hyostan (ไฮออสแทน) Pharmaland
Hyozin (ไฮโอซิน) Union Drug
Hy-Spa 10 (ไฮ-สปา 10) Medicine Products
Kanin (คานิน) L. B. S.
Myspa (มายสปา) Greater Pharma
Scopas (สโคพาส) Asian Pharm
Spascopan (สพาสโคแพน) Bangkok Lab & Cosmetic
Spasgone-H (สพาสกอน-เอ็น) Chew Brothers
Spasmo (สพาสโม) Pharmahof
U-Oscine (ยู-ออสซีน) Umeda
Uospan (ยูออสแพน) Utopian
Vacopan (วาโคแพน) Atlantic Lab
Vescopolamine Injection (เวสโคโพลามายด์ อินเจ็คชั่น) Vesco Pharma

บรรณานุกรม

1. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17547475 [2014,July26 ]
2. http://www.netdoctor.co.uk/diet-and-nutrition/medicines/buscopan.html [2014,July26]
3. http://mims.com/Thailand/drug/search/?q=hyoscine&page=0 [2014,July26]
4. http://www.mims.com/USA/drug/info/hyoscine/ [2014,July26]
5. http://health.wikipilipinas.org/index.php?title=Hyoscine [2014,July26]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน sirikul
Frame Bottom