Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อรา 

บทนำ

ไอทราโคนาโซล (Itraconazole) เป็นยาต้านเชื้อราที่ถูกพัฒนาขึ้นในปี ค.ศ. 1984 (พ.ศ. 2527) การบริหารยา/การใช้ยากับผู้ป่วยมีทั้งประเภทรับประทานและประเภทยาฉีด

ไอทราโคนาโซลจัดเป็นยาต้านเชื้อราที่มีฤทธิ์กว้าง ครอบคลุมเชื้อราได้หลากหลายชนิด สามารถต่อต้านเชื้อราชนิดที่ดื้อกับยาต้านเชื้อราอื่นๆได้ เช่น เชื้อ Aspergillus Candida และ Cryptococcus เป็นต้น มีการสำรวจเมื่อเร็วๆนี้ โดยวงการแพทย์ได้นำเอาไอทราโคนาโซลมาทดลองรักษาผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมาก (Prostate cancer) พบว่าผู้ชายที่เป็นมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะที่ 2 เมื่อได้รับไอทราโคนาโซล 600 มิลลิกรัม/วัน มีการชะลอการเติบโตของเซลล์มะเร็งอย่างมีนัยสำคัญ และถือเป็นความก้าวหน้าของวงการแพทย์อีกประการหนึ่ง

ส่วนการศึกษาด้านเภสัชจลนศาสตร์ (Pharmacokinetic, การศึกษาความเป็นไปของยาเมื่อยาเข้าสู่ร่างกาย) ของยานี้พบว่า ไอทราโคนาโซลสามารถดูดซึมได้จากทางเดินอาหารประมาณ 55% การรับประทานยาพร้อมอาหารจะช่วยให้ร่างกายดูดซึมยาได้ดีมากขึ้น และเมื่อยาผ่านเข้าสู่กระแสเลือดจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนได้ประมาณ 99.8% ตับจะเป็นอวัยวะที่เปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยานี้ ธรรมชาติของยาไอทราโคนาโซลไม่สามารถผ่านเข้าในสมองหรือในน้ำหล่อเลี้ยงสมองและไขสันหลังได้ ทำให้ยาไม่สามารถเข้าไปทำลายเชื้อราที่เกิดกับเยื่อหุ้มสมอง จึงถือเป็นข้อจำกัดประ การหนึ่งของการใช้ยานี้ และร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 21 ชั่วโมงในการกำจัดยาออกจากกระแสเลือด 50% โดยผ่านไปกับปัสสาวะและอุจจาระ

สำหรับประเทศไทยโดยคณะกรรมการอาหารและยาได้บรรจุไอทราโคนาโซลอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ และมีวัตถุประสงค์ของการรักษาโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อรา Penicillosis marneffei, Cryptococcosis, Vaginal candidiasis, และ Dermatomycoses

ไอทราโคนาโซลจัดอยู่ในหมวดยาอันตราย การใช้ยากับผู้ป่วย จะต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์ผู้รักษาเท่านั้น ไม่แนะนำให้ซื้อยามารับประทานเอง

ยาไอทราโคนาโซลมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไอทราโคนาโซล

ยาไอทราโคนาโซลมีสรรพคุณรักษาการติดเชื้อราประเภทต่างๆหลากหลายชนิด เช่น Vulvovaginal candidiasis, Oropharyngeal candidiasis, Pityriasis Versicolor, Dermatophytosis, Tinea manuum, Tinea pedis, Tinea corporis, Tinea cruris, Fungal keratitis, Fungal nail infection, Oral Candidiasis , Systemic aspergillosis, Candidosis cryptococcosis, Histoplas mosis, Sporotrichosis, Paracoccidioidosis, Blastomycosis, Chromomycosis

ยาไอทราโคนาโซลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ไอทราโคนาโซลมีกลไกการออกฤทธิ์ โดยตัวยาจะเข้าไปลดการสังเคราห์ Ergosterol โดยการรบกวนการทำงานของ Cytochrome P450 (เอนไซม์ใช้ในการสร้างผนังเซลล์) การขาด Ergoste rol ซึ่งเป็นสาระสำคัญของผนังเซลล์ของเชื้อรา จะทำให้เกิดการซึมผ่านหรือการรั่วไหลของสารภาย ในเซลล์ของเชื้อรา เป็นเหตุให้เชื้อราหยุดการแพร่พันธุ์ในที่สุด

ยาไอทราโคนาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไอทราโคนาโซลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาแคปซูล ขนาด 100 มิลลิกรัม/แคปซูล
  • ยาน้ำ ขนาด 10 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร

ยาไอทราโคนาโซลมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไอทราโคนาโซลมีขนาดรับประทานดังนี้

  1. สำหรับการติดเชื้อราในช่องคลอด Vulvovaginal candidiasis:

    - ผู้ใหญ่ รับประทาน 200 มิลลิกรัม/วันเป็นเวลา 7 วัน หรือตามแพทย์แนะนำ

  2. สำหรับการติดเชื้อราในหลอดอาหาร Oesophageal candidiasis:

    - ผู้ใหญ่ รับประทานยาชนิดน้ำ 200 มิลลิกรัม/วัน อาจแบ่งรับประทานเป็น 2 ครั้ง โดยอมค้างไว้ในปากประมาณ 20 วินาทีก่อนกลืน ระยะเวลาใช้ยาขึ้นกับแพทย์แนะนำ

  3. สำหรับการติดเชื้อราในช่องปาก Oral candidiasis:

    - ผู้ใหญ่ รับประทานยาชนิดน้ำ 200 มิลลิกรัม/วัน อาจแบ่งรับประทานเป็น 2 ครั้ง โดย อมค้างไว้ในปากประมาณ 20 วินาทีก่อนกลืน ระยะเวลาใช้ยาขึ้นกับแพทย์แนะนำ

  4. สำหรับการติดเชื้อราในคอหอยส่วนปาก Oropharyngeal candidiasis:

    - ผู้ใหญ่ รับประทาน 100 มิลลิกรัม/วันเป็นเวลา 15 วัน หรือขึ้นกับแพทย์แนะนำ

  5. สำหรับการติดเชื้อราที่ผิวหนังชนิดโรคเกลื้อน Pityriasis versicolor:

    - ผู้ใหญ่ รับประทาน 200 มิลลิกรัม/วันเป็นเวลา 7 วัน หรือขึ้นกับแพทย์แนะนำ

  6. สำหรับการติดเชื้อราที่ผิวหนังชนิดสังคัง Tinea cruris และชนิดโรคกลาก Tinea corporis:

    - ผู้ใหญ่ รับประทาน 100 มิลลิกรัม/วันเป็นเวลา 15 วัน หรือรับประทาน 200 มิลลิกรัม/วันเป็นเวลา 7 วัน หรือขึ้นกับแพทย์แนะนำ

  7. สำหรับการติดเชื้อราที่เล็บ (Nail fungal infections):
    • ผู้ใหญ่ ขนาดยา และระยะเวลาที่ใช้ยา ขึ้นกับว่าเป็นการติดเชื้อที่เล็บมือหรือเล็บเท้า ร่วมกับความรุนแรงของการติดเชื้อ ดังนั้นจึงขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์ เช่น
    • การติดเชื้อราที่เล็บมือ รับประทานยา 200 มิลลิกรัมวันละครั้ง
    • การติดเชื้อราที่เล็บเท้า รับประทานยา 200 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้ง

    ระยะเวลาใช้ยานานประมาณ 3 เดือน ซึ่งบางคนในช่วง 3 เดือนนี้อาจมีการหยุดพักใช้ยาเป็นระยะๆ

  8. สำหรับป้องกันการติดเชื้อราในผู้ป่วยโรคเอดส์:

    - ผู้ใหญ่ รับประทาน 200 มิลลิกรัม/วัน หากจำเป็นอาจเพิ่มเป็น 200 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้ง ระยะเวลาในการใช้ยาขึ้นกับแพทย์แนะนำ

  9. สำหรับเชื้อราที่เท้า Tinea pedis และ Tinea manuum:

    - ผู้ใหญ่ รับประทาน 100 มิลลิกรัม/วันเป็นเวลา 30 วัน หรือรับประทาน 200 มิลลิกรัมเช้า - เย็นเป็นเวลา 7 วัน หรือขึ้นกับแพทย์แนะนำ

  10. สำหรับติดเชื้อราที่กระจายหลายอวัยวะ Systemic fungal infections:

    - ผู้ใหญ่ รับประทาน 100 - 200 มิลลิกรัมวันละครั้ง หากมีการแพร่กระจายของเชื้อรามาก สามารถเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 200 มิลลิกรัมเช้า - เย็น ในรายที่เป็นหนักอาจเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 200 มิลลิกรัมวันละ 3 ครั้งเป็นเวลา 3 วัน หรือขึ้นกับแพทย์แนะนำ

*****หมายเหตุ:

  • สำหรับการรับประทานยาชนิดแคปซูล ควรรับประทานพร้อมอาหารเพื่อช่วยการดูดซึม ส่วนยาน้ำควรรับประทานในช่วงท้องว่าง ขนาดรับประทาน และระยะเวลาที่ใช้ยา ต้องเป็นไปตามคำแนะนำของแพทย์เท่านั้น ห้ามมิให้ผู้ป่วยปรับเปลี่ยนการรับประทานยาเอง
  • การใช้ยานี้ในเด็ก ขึ้นกับน้ำหนักตัวและอายุของเด็ก และในหลายชนิดของการติดเชื้อรายังไม่มีข้อมูลขนาดการใช้ยานี้ที่แน่ชัด ดังนั้นการใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาไอทราโคนาโซล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไอทราโคนาโซลสามารถรับประทานยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาไอทราโคนาโซลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไอทราโคนาโซลสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น อาหารไม่ย่อย ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ประจำเดือนมาผิดปกติ ท้องผูก ผื่นคัน ลมพิษ ปัสสาวะมีสีคล้ำ ตรวจเลือดพบค่าของเอนไซม์ในตับเพิ่มขึ้นและมีเกลือโพแทสเซียมในร่างกายต่ำ ดีซ่าน เกิดกลุ่มอาการ Stevens-Johnson syndrome กลุ่มอาการข้างเคียงที่รุนแรงและสามารถเกิดขึ้นได้ เช่น ตับล้มเหลว หัวใจล้มเหลว มีอาการของโรคหลอดเลือดหัวใจ เป็นต้น

มีข้อควรระวังการใช้ยาไอทราโคนาโซลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไอทราโคนาโซลดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไอทราโคนาโซลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาไอทราโคนาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไอทราโคนาโซลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาไอทราโคนาโซลอย่างไร?

ควรเก็บยาไอทราโคนาโซลที่อุณหภูมิระหว่าง 15 - 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ควรเก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาไอทราโคนาโซลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไอทราโคนาโซลที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Hofnazole (ฮอฟนาโซล) Pharmahof
Itra (ไอทรา) MacroPhar
Itracon (ไอทราคอน) Unison
Itrasix (ไอทราซิกซ์) Sinensix Pharma
Itrazole (ไอทราโซล) Millimed
Norspor (นอร์สปอร์) Pond’s Chemical
Spazol (สปาซอล) Siam Bheasach
Sporal/Sporal OS (สปอรอล/สปอรอล โอเอส) Janssen-Cilag
Sporlab (สปอร์แลบ) Biolab
Spornar (สปอร์นาร์) Charoen Bhaesaj Lab
Sporzol (สปอร์ซอล) SR Pharma

บรรณานุกรม

1 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=itraconazole&page=0 [2014,Nov1]
2 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Itra/?type=brief [2014,Nov1]
3 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/sporal-sporal%20os/?type=brief [2014,Nov1]
4 http://www.mims.com/USA/drug/info/itraconazole/?type=brief&mtype=generic [2014,Nov1]
5 http://en.wikipedia.org/wiki/Itraconazole [2014,Nov1]
6 http://www.drugs.com/drug-interactions/itraconazole-index.html?filter=3&generic_only= [2014,Nov1]
7 http://www.mims.com/USA/drug/info/itraconazole/itraconazole?type=full [2014,Nov1]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน sirikul Nutplus
Frame Bottom