Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ปอด  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

วัณโรค 

บทนำ

ไรฟาบิวติน (Rifabutin) เป็นยาปฏิชีวนะที่เป็นอนุพันธ์กึ่งสังเคราะห์ของยา Rifampicin ถูกค้น พบครั้งแรกในปี ค.ศ. 1975 (พ.ศ. 2518) ทางการแพทย์นำมาบำบัดรักษาผู้ป่วยที่ติดเชื้อวัณโรค แต่ด้วยที่มีราคาแพงจึงใช้ไม่แพร่หลายเท่ากับ Rifampicin ปัจจุบันไรฟาบิวตินยังถูกนำไปรักษาอาการติดเชื้อวัณโรค (Mycobacterium avium complex) ในผู้ป่วยโรคเอดส์ระยะสุดท้ายอีกด้วย

จากการศึกษาด้านเภสัชจลนศาสตร์ (Pharmacokinetic, การศึกษาความเป็นไปของยาเมื่อยาเข้าสู่ร่างกาย) ของยานี้พบว่า เมื่อไรฟาบิวตินถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด ตัวยาจะเข้าจับกับพลาสมาโปรตีนประมาณ 70% ตับจะคอยเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมีของยานี้ ร่างกายต้องใช้เวลา 28 - 62 ชั่วโมง เพื่อกำจัดยาออกจากกระแสเลือด 50% โดยผ่านไปกับปัสสาวะและอุจจาระ

องค์การอนามัยโลกได้ระบุให้ไรฟาบิวตินเป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐานของระบบสาธารณสุขในเขตชุมชน สำหรับประเทศไทยพบการใช้ยานี้ในสถานพยาบาลได้น้อย ด้วยเป็นยาที่ไม่ได้อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ ประกอบกับมียาที่ใช้ทดแทนกันอยู่คือ Rifampicin

ยาไรฟาบิวตินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

ไรฟาบิวติน

ยาไรฟาบิวตินมีสรรพคุณใช้ป้องกันและบำบัดรักษาอาการติดเชื้อวัณโรค

ยาไรฟาบิวตินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาไรฟาบิวตินมีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะเข้ายับยั้งการทำงานของเอนไซม์ DNA-dependent RNA polymerase ที่อยู่ในกระบวนการสร้างสารพันธุกรรมของเชื้อแบคทีเรีย ทำให้หยุดการเจริญเติบโตและตายลงในที่สุด

ยาไรฟาบิวตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไรฟาบิวตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเป็นยาแคปซูลชนิดรับประทานขนาด 150 มิลลิกรัม/แคปซูล

ยาไรฟาบิวตินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไรฟาบิวตินมีขนาดรับประทานดังนี้

ก.สำหรับป้องกันการติดเชื้อวัณโรค (Mycobacterium avium complex):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 300 มิลลิกรัมวันละครั้ง หากมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน อาจปรับขนาดรับ ประทานยาเป็น 150 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้งทุกๆ 12 ชั่วโมง

ข.สำหรับรักษาการติดเชื้อวัณโรค (Mycobacterium avium complex):

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 300 มิลลิกรัมวันละครั้ง หากมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน อาจปรับขนาดรับ ประทานยาเป็น 150 มิลลิกรัมวันละ 2 ครั้งทุกๆ 12 ชั่วโมง

***** หมายเหตุ:

  • การรักษาป้องกันวัณโรคในผู้ป่วยเอดส์ อาจใช้ยาไรฟาบิวตินร่วมกับยาต้านแบคทีเรียตัวอื่นๆ เช่น Clarithromycin, Ethambutol, Rifampicin, Clofazimine หรือยาอื่นซึ่งขึ้นอยู่กับคำสั่งแพทย์ และระยะเวลาของการใช้ยาขึ้นกับอาการโรคของผู้ป่วย ดังนั้นจึงขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์
  • ในเด็ก ขนาดยาจะขึ้นกับอายุและน้ำหนักตัวของเด็ก และการใช้ยานี้ในเด็กยังมีข้อมูลที่จำกัด ดังนั้นการใช้ยานี้ในเด็กจึงอยู่ในดุลพินิจของแพทย์

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาไรฟาบิวติน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไรฟาบิวตินสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

ยาไรฟาบิวตินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไรฟาบิวตินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น ท้องเสีย มีไข้ อาหารไม่ย่อย แสบร้อนกลางอก เบื่ออาหาร คลื่นไส้ ผื่นคัน ปวดกล้ามเนื้อ อุจจาระมีสีคล้ำ หนาวสั่น ไอ ปวดตา ปวดตามข้อ การมองเห็นไม่ชัดเจน กล้ามเนื้ออักเสบ ผิวซีด ปัสสาวะขัด หายใจขัด/หายใจลำบาก มีแผลในปาก อ่อนเพลีย เจ็บคอ อาเจียน การรับรสชาติเปลี่ยนไป ปวดท้อง ท้องอืด ปวดศีรษะ ปัสสาวะ น้ำลายและน้ำตามีสีส้ม แดง หรือน้ำตาล (จากสารบางชนิดจากยา)

มีข้อควรระวังการใช้ยาไรฟาบิวตินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไรฟาบิวตินดังนี้

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาไรฟาบิวตินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

ยาไรฟาบิวตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไรฟาบิวตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้

ควรเก็บรักษายาไรฟาบิวตินอย่างไร?

สามารถเก็บยาไรฟาบิวตินภายใต้อุณหภูมิห้อง ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่ควรเก็บยาในห้องน้ำ

ยาไรฟาบิวตินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไรฟาบิวตินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Mycobutin (ไมโคบิวติน) Pfizer

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Rifabutin [2014,Nov29]
2 http://www.rxlist.com/mycobutin-drug.htm [2014,Nov29]
3 http://www.drugs.com/mtm/rifabutin.html [2014,Nov29]
4 http://www.drugs.com/drug-interactions/rifabutin-index.html?filter=3&generic_only= [2014,Nov29]
5 http://www.mims.com/Hongkong/drug/info/Mycobutin/ [2014,Nov29]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 3 คน sirikul aw248 France
Frame Bottom