Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

สมอง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

นอนไม่หลับรุนแรง 

บทนำ

ยาไนตราซีแพม(Nitrazepam) ตามกฏหมายยาของไทยจัดเป็นวัตถุออกฤทธิ์ประเภท 2 ยานี้อยู่ในกลุ่มยาเบนโซไดอะซีปีน(Benzodiazepine) มีฤทธิ์ช่วยให้นอนหลับ ลดความวิตกกังวล บำบัดอาการลมชัก และช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัว แพทย์จะสั่งจ่ายยาชนิดนี้/ยานี้ให้กับผู้ป่วยเพียงระยะสั้นๆเพื่อป้องกันมิให้เกิดอาการติดยา

รูปแบบเภสัชภัณฑ์ของยาไนตราซีแพมเป็นยาแบบรับประทาน มีการดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้ 53–94% ตับเป็นอวัยวะที่คอยทำลายโครงสร้างเคมีของยาชนิดนี้อย่างต่อเนื่อง ร่างกายต้องใช้เวลานานประมาณ 16–38 ชั่วโมงเพื่อกำจัดยาไนตราซีแพมออกจากกระแสเลือด โดยผ่านทิ้งไปกับปัสสาวะ

ทั้งนี้ มีข้อควรระวัง ข้อห้าม และสิ่งที่ควรทราบเกี่ยวกับยาไนตราซีแพมดังนี้ เช่น

ในประเทศไทยมีการจัดจำหน่ายยาไนตราซีแพมด้วยเช่นกัน แต่ประชาชนไม่สามารถซื้อได้จากร้านขายยา ด้วยยานี้จะมีใช้แต่ในสถานพยาบาล และแพทย์ผู้ให้การตรวจรักษาจะมีอำนาจในการสั่งจ่ายแต่ผู้เดียว

อาการนอนไม่หลับมีสาเหตุมาจากเหตุผลหลายประการ เราควรแก้ไขที่ต้นเหตุ การใช้ยานอนหลับเป็นเรื่องปลายทาง ซึ่งควรหลีกเลี่ยงและใช้เป็นทางเลือกสุดท้ายโดยแพทย์เป็นผู้พิจาณาการใช้ยานี้

อนึ่ง มีบทความเรื่อง “นอนไม่หลับ” อยู่หลายบทความในเว็บไซด์ หาหมอ.com ที่ผู้อ่านสามารถนำข้อมูลมาใช้เป็นแนวทางปฏิบัติ หรือแนะนำบุคคลในครอบครัวเพื่อบรรเทาอาการนอนไม่หลับได้เป็นอย่างดี เช่นบทความเรื่อง สุขลักษณะการนอน เป็นต้น

ไนตราซีแพมมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

ไนตราซีแพม

ยาไนตราซีแพมมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

  • ใช้เป็นยาช่วยให้นอนหลับ/ยานอนหลับ ที่เหมาะกับผู้ที่นอนไม่หลับในระดับรุนแรงเท่านั้น
  • ใช้บำบัดอาการตื่นกลางดึกบ่อยครั้ง

ไนตราซีแพมมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาไนตราซีแพมจะเข้ากระตุ้นตัวรับ(Receptor)ในสมอง ส่งผลให้สารสื่อประสาทที่ชื่อ GABA เข้าจับกับตัวรับที่มีชื่อเรียกว่า GABA receptor ได้ดียิ่งขึ้น จึงเป็นผลให้ GABA แสดงฤทธิ์ออกมาอย่างเต็มที่เช่นเดียวกัน หน้าที่หลักๆของ GABA คือ ยับยั้งการทำงานของสารสื่อฯชนิดอื่นๆในสมองซึ่งมีความสัมพันธ์กระตุ้นให้รู้สึกง่วงนอน เกิดภาวะกล้ามเนื้อของร่างกายผ่อนคลายลง และยังช่วยควบคุมอาการวิตกกังวลได้อีกด้วย

ไนตราซีแพมมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาไนตราซีแพมมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาเม็ดชนิดรับประทาน ที่ประกอบด้วยตัวยา Nitrazepam ขนาด 5 และ 10 มิลลิกรัม/เม็ด
  • ยาแคปซูลชนิดรับประทาน ที่ประกอบด้วยตัวยา Nitrazepam ขนาด 10 มิลลิกรัม/แคปซูล

ไนตราซีแพมมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาไนตราซีแพม มีขนาดรับประทานสำหรับใช้เป็นยานอนหลับ เช่น

  • ผู้ใหญ่: รับประทานยา 5 มิลลิกรัม วันละ1ครั้ง ก่อนนอน หากจำเป็น แพทย์อาจปรับขนาดรับประทานเป็น 10 มิลลิกรัม วันละ1ครั้ง ก่อนนอนเช่นกัน
  • เด็ก: การใช้ยานี้รวมถึงขนาดของยานี้ในเด็ก อยู่ในดุลพินิจของแพทย์เป็นกรณีๆไป

อนึ่ง:

  • ห้ามใช้ยานี้นานเกินคำสั่งแพทย์ โดยทั่วไป ไม่ควรใช้ยานี้นานเกิน 1–2 สัปดาห์

*****หมายเหตุ: ขนาดและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้ เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาไนตราซีแพม ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาไนตราซีแพม สามารถรับประทานทันทีเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ห้ามเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า ให้รับประทานยาที่ขนาดปกติ

ไนตราซีแพมมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาไนตราซีแพมสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้ไนตราซีแพมอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาไนตราซีแพม เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาไนตราซีแพมด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

ไนตราซีแพมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาไนตราซีแพมมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

  • ห้ามรับประทานยาไนตราซีแพม ร่วมกับสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบ ด้วยจะเพิ่มการวิงเวียนและทำให้เกิดอาการง่วงนอนมากยิ่งขึ้น จนส่งผลให้เกิดอุบัติเหตุได้ง่าย
  • หลีกเลี่ยงการใช้ยาไนตราซีแพมร่วมกับ ยาBarbiturates, ยาPhenothiazine, ยาต้านฮีสตามีน/ยาแก้แพ้ และยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์ เพราะจะทำให้เกิดฤทธิ์สงบประสาท/กดการทำงานสมองมากจนเกินไปจนเกิดอันตราย/ภาวะโคม่าได้

ควรเก็บรักษาไนตราซีแพมอย่างไร?

ควรเก็บยาไนตราซีแพมภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

ไนตราซีแพมมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาไนตราซีแพม มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Hypnotex (ฮิปโนเท็กซ์)Pharma Corp Inc.
Insomin Forte (อินโซมิน ฟอร์ท)Psyco Remedies.
Mogadon (โมกาดอน)Labiana Pharmaceuticals S.L.U.
Nitrados (ไนทราดอส)Douglas
Nipam (ไนแพม)La Pharmaceuticals
Nitrac - 10 (ไนแทร็ก-10)Cooper Pharma Ltd
Nitraplan (ไนทราแพลน)Magnet Labs Pvt Ltd
Sleeparm (สลีปพาร์ม)Symbiosis Labs (P) Ltd.

อนึ่ง ยาชื่อการค้าอื่นของยานี้ เช่น Apo-nitraxepam

บรรณานุกรม

  1. http://narcotic.fda.moph.go.th/welcome/wp-content/uploads/2012/01/psychotropic-table-jan2013.pdf[2017,Dec16]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Nitrazepam[2017,Dec16]
  3. https://www.mims.com/thailand/drug/info/nitrazepam/?type=brief&mtype=generic[2017,Dec16]
  4. https://www.drugs.com/uk/pdf/leaflet/1041292.pdf[2017,Dec16]
  5. https://www.drugs.com/uk/nitrazepam-tablets-5mg-leaflet.html[2017,Dec16]
  6. https://www.drugbank.ca/drugs/DB01595[2017,Dec16]
  7. https://www.hpra.ie/img/uploaded/swedocuments/2137363.PA1332_035_001.27fa024b-a372-41a0-a973-56d7a81420ff.000001PIL.140411.pdf[2017,Dec16]
  8. http://www.mims.com/singapore/drug/info/nitrados[2017,Dec16]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom