Frame Top
User

ไข้สมองอักเสบ โรคร้ายหน้าฝน (ตอนที่ 2)

โดย ภก. กรชัย ฉันทจิรธรรม
18 มิถุนายน 2013

การติดเชื้อโรคไข้สมองอักเสบ (Japanese Encephalitis)จะทำให้เกิดภูมิคุ้มกันเป็นเวลานาน วัคซีนที่ใช้ในปัจจุบันทั้งหมดมีพื้นฐานจากไวรัส Genotype III เพาะเลี้ยงในสมองหนูแล้วทำให้อ่อนฤทธิ์โดยฟอร์มาลิน มีการผลิตครั้งแรกในญี่ปุ่นในปี พ.ศ. 2473 และใช้ในไต้หวันในปี พ.ศ. 2503 และในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2523

การใช้วัคซีนอย่างแพร่หลายมีผลช่วยในการควบคุมโรคในประเทศญี่ปุ่น เกาหลี ไต้หวัน และสิงคโปร์ แต่ต้นทุนที่สูงของวัคซีนซึ่งเพาะเลี้ยงในหนูที่มีชีวิตส่งผลให้ประเทศยากจนไม่สามารถมีงบประมาณเพียงพอที่จะสนับสนุนวัคซีนแก่พลเมือง

ในประเทศอังกฤษมีวัคซีนที่ใช้ 3 ชนิด (โดยที่ 2 ชนิด ไม่ได้รับอนุญาต) กล่าวคือ คือ JE-Vax, Green Crosss และ IXIARO (ซึ่งได้รับอนุญาต) ในเวลาต่อมา JE-Vax ได้ถอนออกจากตลาด

วัคซีน JE-Vax และ Green Cross ต้องฉีด 3 ครั้ง (Doses) ครั้งละ 1 มิลลิลิตรสำหรับเด็กและผู้ใหญ่ และ 0.5 มิลลิลิตรสำหรับทารกที่อายุต่ำกว่า 36 เดือน ส่วน IXIARO เป็นวัคซีนชนิดใหม่ที่ผลิตโดยบริษัท Intercell Biomedical Ltd. และฉีดเพียง 2 ครั้งเท่านั้น ปัจจุบันได้รับอนุญาตให้จำหน่ายได้ในประเทศ สหรัฐอเมริกา ยุโรป แคนาดา และ ออสเตรเลีย

ผลข้างเคียงที่พบบ่อยที่สุดคือ ปวด บวม แดง บริเวณที่ฉีด ผลข้างเคียงที่ไม่พบบ่อย ก็คือ ผื่นแพ้ (Urticarial reaction) ซึ่งเกิดขึ้นหลังจากฉีดวัคซีน 4 วัน เพราะวัคซีนที่ผลิตจากสมองหนู มีโอกาสเกิดผลข้างเคียงแบบแพ้ภูมิตัวเอง (Autoimmune) ประมาณ 1 ในล้านคน

อย่างไรก็ตามในกรณีของวัคซีน IXIARO ซึ่งเป็นวัคซีนไม่ได้ผลิตจากสมองหนู แต่ใช้เซลเพาะเลี้ยงในห้องทดลอง (In vitro) มีผลข้างเคียงน้อยเมื่อเทียบกับวัคซีนหลอก (Placebo) มีผลข้างเคียงแค่ ปวดหัวและปวดกล้ามเนื้อ (Myalgia)

ภูมิคุ้มกันจะคงอยู่ในร่างกายอย่างน้อย 2 - 3 ปี และบางทีนานกว่านั้น ภูมิคุ้มกันอยู่ได้นานเท่าไหร่ไม่รู้ เนื่องจากไม่มีหลักฐานยืนยันหลังจาก 3 ปี การฉีดวัคซีนกระตุ้นได้รับการแนะนำให้ฉีดทุกๆ 3 ปีสำหรับคนที่ยังเสี่ยงอยู่ ยิ่งไปกว่านั้นก็ไม่มีข้อมูลการฉีดวัคซีนไข้สมองอักเสบชนิดอื่นสลับกับวัคซีน IXIARO

มีวัคซีนโรคไข้สมองอักเสบชนิดใหม่อยู่ในระหว่างการพัฒนา วัคซีนที่เพาะเลี้ยงในสมองหนูจะถูกแทนที่โดยวัคซีนจากเซลเพาะเลี้ยง (Cell culture) ซึ่งปลอดภัยและถูกกว่า จีนได้ให้ใบอนุญาตวัคซีนเชื้อเป็นในปี พ.ศ. 2531 และได้รับการนำใช้ไปกว่า 200 ล้านครั้ง (Dose) วัคซีนนี้ได้ใช้ในเนปาล ศรีลังกา เกาหลีใต้ และอินเดีย

ในเดือนกันยายน ปี พ.ศ. 2555 บริษัทในอินเดีย ชื่อ Biological E Limited ได้วางจำหน่ายวัคซีนเซลล์เพาะเลี้ยงชนิดเชื้อตาย โดยใช้ไวรัสสายพันธุ์ SA 14-14-2 ซึ่งได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีจากบริษัท Intercell และเป็นวัคซีนปราศจากสารกันเสีย (Preservative) เช่น Thiomersal

แหล่งข้อมูล:

  1. Japanese encephalitis - http://en.wikipedia.org/wiki/Japanese_encephalitis [2013, June 17].
Blog
User ไข้สมองอักเสบ โรคร้ายหน้าฝน (ตอนที่ 1) โดย ภก. กรชัย ฉันทจิรธรรม

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน Zeepeer M1441
Frame Bottom