Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  ระบบมะเร็งวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มีก้อนเนื้อผิดปกติ  ทั่วร่างกาย  

บทนำ

มะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมา(Mucosal melanoma) คือ โรคที่เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสี ที่เรียกว่า Melanocyte (เซลล์ชนิดหนึ่งของเยื่อเมือก/เยื่อบุผนังอวัยวะต่างๆภายในร่างกาย) ที่จุดใด/อวัยวะใดก็ได้ เกิดกลายพันธ์ไปเป็นเซลล์ที่มีการเจริญแบ่งตัวอย่างรวดเร็วและร่างกายไม่สามารถควบคุมการเจริญแบ่งตัวนี้ได้ จนเกิดเป็นก้อนมะเร็ง/แผลมะเร็งที่รุกราน/ลุกลามทำลายอวัยวะที่เกิดโรค เนื้อเยื่อ/อวัยวะข้างเคียง ต่อมน้ำเหลืองข้างเคียง และในที่สุดรุกราน/ลุกลามเข้าระบบน้ำเหลืองไปทำลายต่อมน้ำเหลืองทั่วร่างกาย และ/หรือแพร่กระจายเข้ากระแสโลหิต/เลือดไปทำลายอวัยวะต่างๆทั่วร่างกาย ที่พบบ่อย คือ ปอด

เยื่อเมือก (Mucosa หรือ Mucous membrane) คือเนื้อเยื่อที่บุภายในอวัยวะต่างๆทั่วร่างกาย เช่น ช่องปาก อวัยวะในระบบทางเดินอาหาร และอวัยวะเพศ เป็นต้น มีหน้าที่หลัก คือ ดูดซึมสารต่างๆ และสร้างสารคัดหลั่ง เพื่อช่วยการทำงานของอวัยวะนั้นๆ

เยื่อเมือก ประกอบด้วยเซลล์หลายชนิด หนึ่งในนั้นคือ ‘เซลล์สร้างเม็ดสี( Melanocyte)’ เช่นเดียวกับในผิวหนัง แต่มีจำนวนเซลล์ชนิดนี้น้อยกว่าในผิวหนังมาก ซึ่งเซลล์ชนิดนี้สามารถเจริญผิดปกติจนกลายเป็นโรคมะเร็งได้ เรียกโรคมะเร็งที่เกิดกับเซลล์ Melanocyte ของทุกอวัยวะ รวมทั้งของผิวหนังว่า “โรคมะเร็งเมลาโนมา (Melanoma)” หรือ “โรคมะเร็งมาลิกแนนท์ เมลาโนมา (Malignant melanoma)” และเรียกมะเร็งเมลาโนมาที่เกิดกับเยื่อเมือกว่า ‘มะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมา(Mucosal melanoma)’

อนึ่ง เซลล์ Melanocyte นอกจากพบในผิวหนัง และในเยื่อเมือกแล้ว ยังพบได้ในลูกตาอีกด้วย ดังนั้นโรคมะเร็งที่เกิดจากเซลล์ Melanocyte จึงแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ที่มีธรรมชาติของโรคแตกต่างกัน คือ

ซึ่งแต่ละโรค ในเว็บhaamor.com จะแยกเขียนเป็นแต่ละบทความ โดยบทความนี้ จะกล่าวถึงเฉพาะ “โรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมา” เท่านั้น

โรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมา มีธรรมชาติของโรคที่มีความรุนแรงสูง/การพยากรณ์โรคไม่ดี และรุนแรงกว่าโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมาและโรคมะเร็งลูกตาเมลาโนมามาก

โรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมา เป็นโรคของผู้ใหญ่ (พบในวัยเด็กและวัยหนุ่มสาวได้เพียงประมาณ 0.6% ของมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาทั้งหมด) พบในผู้หญิงสูงกว่าในผู้ชาย อายุที่พบสูงสุด คือ ประมาณ 65 ปี เป็นมะเร็งที่พบน้อย ประปราย และเป็นชนิดพบน้อยที่สุดในกลุ่มมะเร็งเมลาโนมาทุกชนิด เพียงประมาณ 0.8-2% ของมะเร็งเมลาโนมาทั้งหมด ทั้งนี้ มีรายงานจากสหรัฐอเมริกา พบโรคนี้ในผู้หญิง 2.8 รายต่อประชากรสตรี 1 ล้านคน และในผู้ชาย 1.5 รายต่อประชากรชาย 1 ล้านคน ส่วนในประเทศไทย ยังไม่มีรายงานสถิติการเกิดโรคนี้

อวัยวะที่พบโรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาได้บ่อย คือ

โรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมามีสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงจากอะไร?

โรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมา

ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมา แต่พบว่า โรคนี้พบได้บ่อยในชาวญี่ปุ่น โดยพบมะเร็งชนิดนี้ได้ถึงประมาณ 20-30% ของโรคมะเร็งเมลาโนมาทั้งหมดของชาวญี่ปุ่น

นอกจากนั้น พบว่า ประมาณ 50-60% ของผู้ป่วยมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมา มีความผิดปกติของจีน/ยีน (Gene) บางชนิดที่ควบคุมการเกิดโรคมะเร็ง (BRAF Oncogene)

โรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมามีอาการอย่างไร?

เนื่องจากเป็นโรคที่เกิดกับเยื่อเมือกอวัยวะภายใน ดังนั้นเมื่อเริ่มแรกเกิดเป็นก้อนเนื้อมะเร็ง มะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาจึงมักไม่แสดงอาการ จะมีอาการต่อเมื่อก้อนเนื้อโตขึ้น ซึ่งเมื่อก้อนเนื้อโตขึ้นก็จะขัดขวางการทำงานของอวัยวะที่เกิดโรค ดังนั้น อาการจึงแตกต่างกันไป และไม่ใช่อาการเฉพาะของก้อนเนื้อ (ก้อนเนื้อทุกชนิดจะให้อาการเหมือนกัน) ขึ้นกับว่า เกิดโรคกับอวัยวะใด เช่น

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาได้จาก

โรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมามีกี่ระยะ?

ดังกล่าวแล้วว่า โรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาเป็นโรครุนแรงมีการลุกลามเข้าเนื้อเยื่อ/ อวัยวะข้างเคียงได้สูง และแพร่กระจายเข้ากระแสโลหิตได้รวดเร็วตั้งแต่เกิดโรค ดังนั้นระยะโรคจึงต่างจากมะเร็งชนิดอื่น ได้แก่

ก. มะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาที่เกิดในอวัยวะระบบศีรษะและลำคอ เป็นโรคที่รุนแรงมาก ดังนั้น ระยะโรคจึงมีเพียง 2 ระยะเท่านั้น คือ ระยะที่ 3 และระยะที่ 4 โดยระยะโรคจะเริ่ม ต้นที่ ระยะที่ 3 เสมอ ไม่มีระยะที่ 1, 2 ไม่ว่าขนาดของก้อนเนื้อจะเท่าใดก็ตาม และมักใช้ร่วมกับการให้ระยะโรคเป็นแบบ ’ระยะโรคมะเร็งทีเอ็นเอ็ม(TNM cancer staging)’ (แนะนำอ่านรายละเอียดได้ในเว็บhaamor.com บทความเรื่อง ระยะโรคมะเร็งทีเอ็นเอ็ม) โดยระยะโรค ได้แก่

ข. มะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาของอวัยวะอื่นๆที่เหลือทั้งหมด แบ่งเป็น 3 ระยะตามการลุกลามของโรค โดยไม่แบ่งเป็น ตัวเลข 1,2,3 คือ

รักษาโรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาอย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมา เช่นเดียวกับการรักษาโรคมะเร็งผิวหนังเมลาโนมา คือ

มีผลข้างเคียงจากการรักษาอย่างไรบ้าง?

ผลข้างเคียง หรือ ผลแทรกซ้อนจากการรักษาโรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมา ขึ้นอยู่กับวิธีรักษา โดยผลข้างเคียงจะสูงขึ้นเมื่อ

อนึ่ง ตัวอย่างผลข้างเคียงที่อาจพบได้จากวิธีรักษาต่างๆ คือ

โรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมารุนแรงไหม?

โรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมา เป็นโรครุนแรง/มีการพยากรณ์โรคที่ไม่ดี มักเกิดโรคย้อนกลับเป็นซ้ำสูงหลังการรักษา และมักมีการแพร่กระจายของโรคเข้ากระแสโลหิตอย่างรวดเร็ว และเนื่องจากเป็นโรคพบได้น้อย ผลการรักษาจึงมักรายงานเป็นภาพรวม ไม่ได้แยกเป็นแต่ละระยะโรค

โดยความรุนแรงของโรคจะสูงขึ้น เมื่อ

ทั้งนี้ อัตรารอดที่ห้าปีโดยประมาณ ได้แก่

มีวิธีตรวจคัดกรองโรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาไหม? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีใดๆที่สามารถตรวจคัดกรองให้พบโรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาได้ตั้งแต่ยังไม่มีอาการ

ดังนั้นเมื่อมีอาการผิดปกติต่างๆ โดยเฉพาะที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง เช่น เลือดออกตามอวัยวะต่างๆ ควรรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาล เพื่อการวินิจฉัยหาสาเหตุแต่เนิ่นๆ

ป้องกันโรคมะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาอย่างไร?

เนื่องจากยังไม่ทราบสาเหตุ และยังไม่พบว่า มีอะไรเป็นปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งชนิดนี้ ดังนั้นจึงยังไม่สามารถป้องกันโรคนี้ได้ การดูแลตนเองที่ดีที่สุดในขณะนี้ จึงเป็นการรีบพบแพทย์/มาโรงพยาบาล เมื่อมีอาการผิดปกติต่างๆ เพื่อการวินิจฉัยหาสาเหตุของอาการแต่เนิ่นๆ

ดูแลตนเอง ดูแลผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร? ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นโรคมะเร็ง และการดูแลผู้ป่วยมะเร็งทุกชนิด ที่รวมถึง มะเร็งเยื่อเมือกเมลาโนมาจะคล้ายกัน สามารถปรับใช้ด้วยกันได้ ที่สำคัญคือ

นอกจากนั้น แนะนำอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมในบทความในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง

บรรณานุกรม

  1. AJCC cancer staging manual, 8th edition
  2. Halperin, E., Perez, C., and Brady, L. (2008). Principles and practice of radiation oncology.Z (5th edition). Philadelphia: Wolters Kluwer/ Lippincott Williams & Wilkins.
  3. Krengli, M. et al. (2008). What is the role of radiotherapy in the treatment of mucosal melanoma of head and neck. Critical Reviews in Oncology/Hematology. 65, 121-128.
  4. Mc Laughlin, C. et al. (2005). Incidence of noncutaneous melanoma in the U.S. Cancer. 103, 1000-1007.
  5. Pfister, D. et al. (2012). Mucosal melanoma of the head and neck. J Natl Compr Canc Netw.10, 320-338.
  6. Seetharamu,N. et al. (2010). Mucosal melanoma: a case-based review of literature. The Oncologist. 15, 772-781.
  7. Wagner, M. et al. (2008). Mucosal melanoma of the head and neck. Am J Clin Oncol. 31, 43-48.
  8. https://www.dermnetnz.org/topics/mucosal-melanoma/ [2019,Feb2]
  9. https://emedicine.medscape.com/article/853662-overview#showall [2019,Feb2]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 5 คน ejaneejane To2522 Punnatath117 bigpicture DRAGON_MCE
Frame Bottom