Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง  ระบบโรคผิวหนัง 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มีแผลพุพอง 

บทนำ

โรคพุพอง หรือโรคแผลพุพอง (Impetigo) เป็นโรคติดเชื้อที่ผิวหนังในบริเวณที่เป็นชั้นตื้นๆของหนังกำพร้า พบบ่อยในวัยเด็ก และมีการติดต่อง่าย มักพบบริเวณใบหน้า แขน ขา หรือ บริเวณที่มีรอยเปิดของผิวหนังเช่น บริเวณที่มีแผลเช่น จากรอยเกา

อะไรเป็นสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงให้เกิดโรคพุพอง?

โรคพุพอง

โรคพุพองเกิดจากผิวหนังติดเชื้อแบคทีเรียชนิด Streptococcus pyogenes และชนิด Staphylococcus aureus ซึ่งเป็นเชื้อที่อาจพบได้บริเวณผิวหนังและทางเดินหายใจ

โรคพุพองติดต่ออย่างไร?

โรคพุพองติดต่อได้จากการสัมผัสแผลพุพองโดยตรงหรือจากสัมผัสของใช้เช่น เสื้อผ้า- ของเล่น ของเด็ก หรือของใช้-เสื้อผ้า ของคนที่เป็นโรคพุพอง

โรคพุพองมีอาการอย่างไร?

อาการของโรคพุพองมักพบเกิดเป็นรอยโรคที่ผิวหนังบริเวณใบหน้าหรือบริเวณแขน-ขา ที่มีแผลอยู่ก่อนแล้ว โดยเริ่มด้วยมีตุ่มน้ำหรือตุ่มหนองเล็กๆที่มีผนังบางๆซึ่งจะแตกออกง่ายจึงทำให้บริเวณแผลแฉะไปด้วยน้ำเหลืองและน้ำหนอง ซึ่งบางบริเวณจะแห้งกรังเป็นสะเก็ดกรังสีหลืองๆคล้ายน้ำผึ้งเรียกว่า Impetigo contagiosa และในผู้ป่วยประมาณ 30% อาจมีตุ่มน้ำพองขนาดใหญ่ได้เรียกว่า Bullous impetigo

แพทย์วินิจฉัยโรคพุพองได้อย่างไร?

โดยทั่วไปแพทย์วินิจฉัยโรคพุพองจากการสอบถามประวัติอาการ ประวัติการเกิดแผล ประวัติการสัมผัสโรค จากการตรวจร่างกาย และจากการตรวจดูรอยโรคเป็นสำคัญ โดยอาจส่งเพาะเชื้อจากแผลเพื่อยืนยันชนิดของเชื้อโรคและเพื่อดูประสิทธิภาพของยาปฏิชีวนะต่อเชื้อที่ก่อโรคพุพอง

การตัดชิ้นเนื้อจากรอยโรคเพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยาอาจทำในกรณีที่แพทย์ไม่แน่ใจในการวินิจฉัย หรือในผู้ป่วยที่เป็นแผลมานานโดยรักษาแล้วแผลไม่ดีขึ้น

ควรพบแพทย์เมื่อไหร่?

เมื่อมีบาดแผลที่ไม่หายจากการดูแลตนเองในเบื้องต้นหรือมีอาการที่แย่ลงเช่น มีอาการเจ็บ/ปวด หรืออักเสบมากขึ้น มีหนอง หรือแผลลุกลามขยายขนาดแผล ควรพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลเสมอ

แพทย์รักษาโรคพุพองอย่างไร?

แพทย์รักษาโรคพุพองโดยแบ่งเป็นการดูแลบริเวณแผลและการกำจัดเชื้อโรค

  • การดูแลแผล โดยการทำแผลด้วยน้ำเกลือทำแผล (Normal saline) ที่สะอาด ทาบริเวณแผลด้วยยาฆ่าเชื้อ/ยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมกับเชื้อเพื่อกำจัดเชื้อบริเวณแผลและเพื่อส่งเสริมกระบวนการหายของแผล และผู้ป่วยต้องไม่บีบ แคะ แกะ เกา บริเวณแผล เพราะจะเพิ่มโอกาสเชื้อกระจายไปผิวหนังบริเวณอื่น แผลลุกลามลงลึก และทำให้แผลหายช้า
  • การกำจัดเชื้อโรค คือ การทานยาปฏิชีวนะเพราะนอกจากจะกำจัดเชื้อบริเวณผื่น/แผลได้แล้ว ยังสามารถกำจัดเชื้อจากผิวหนังบริเวณอื่น และช่วยลดโอกาสการเกิดโรคหน่วยไตอักเสบจากปฏิกริยาภูมิคุ้มกันร่างกายต่อเชื้อโรคบางสายพันธุ์ (Poststreptococcal Glomerulonephritis)้

โรคพุพองมีการพยากรณ์โรคอย่างไร?

โรคพุพองมีการพยากรณ์โรคที่ดี รักษาได้หาย ซึ่งในผู้ป่วยที่มีสุขภาพแข็งแรง แผลอาจหายเองได้ใน 2 - 3 สัปดาห์แม้ไม่ได้รับการรักษา แต่หากได้รับการรักษาที่เหมาะสมแผลจะดีขึ้นใน 7 - 10 วัน

ผู้ป่วยที่มีผื่นที่ผิวหนังจากโรคอื่นร่วมด้วยเช่น ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง หรือผื่นผิวหนังที่เกิดจากร่างกายติดเชื้อพยาธิ/เชื้อปรสิต อาจจะทำให้โรคหายช้ากว่าปกติ

โรคนี้เมื่อรักษาหายแล้วสามารถกลับเป็นใหม่ได้อีก โดยทั่วไปถ้าการติดเชื้อไม่ลุกลามลงในผิวหนังชั้นลึกๆ หลังการรักษาหายแล้วมักไม่เกิดแผลเป็น

โรคพุพองก่อผลข้างเคียงอะไรบ้าง?

แม้โรคพุพองอาจสามารถหายได้เอง แต่อย่างไรก็ตามผู้ป่วยควรได้รับการรักษาที่เหมาะสมจากแพทย์ เพื่อให้ผื่นหายเร็ว ลดการติดต่อไปสู่ผู้อื่น และยังลดโอกาสเชื้อลุกลามเช่น การติดเชื้อเข้าสู่ผิวหนังชั้นที่อยู่ลึกซึ่งจะไม่หายเอง การรักษาจะยุ่งยากและเมื่อแผลหายแล้วอาจเกิดเป็นแผลเป็นได้

นอกจากนี้ การรักษาโดยแพทย์ยังช่วยลดโอกาสเกิดโรคหน่วยไตอักเสบจากปฏิกริยาภูมิคุ้มกันร่างกาย (Poststreptococcal Glomerulonephritis)้

ดูแลตนเองอย่างไร?

เมื่อมีบาดแผลเกิดขึ้น ควรมีการดูแลรักษาความสะอาดแผล ไม่บีบ แกะ เกา ควรมีการทำแผล ทาแผลด้วยยาฆ่าเชื้อ/ยาปฏิชีวนะที่เหมาะสม

หากแผลมีอาการแย่ลงเช่น มีการอักเสบมากขึ้น มีหนอง หรือลุกลามขยายขนาด ควรรีบพบแพทย์/ไปโรงพยาบาล

เมื่อพบแพทย์แล้ว การดูแลตนเองนอกจากเช่นเดียวกับที่กล่าวตอนต้นคือ รักษาความสะอาดแผล ไม่บีบ แกะ เกา และยังควรต้อง

  • ตัดเล็บให้สั้น
  • รักษาความสะอาดเสื้อผ้า เครื่องใช้
  • ล้างมือให้สะอาดบ่อยๆด้วยสบู่โดยเฉพาะหลังสัมผัสแผล
  • ปฏิบัติตามแพทย์พยาบาลแนะนำ ที่รวมถึงกินยาต่างๆที่แพทย์สั่งให้ครบถัวนถูกต้อง ไม่หยุดยาเอง
  • รักษาสุขอนามัยพื้นฐาน (สุขบัญญัติแห่งชาติ)
  • พบแพทย์/ไปโรงพยาบาลตามนัดเสมอ

ควรพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อไหร่?

หากเคยพบแพทย์แล้ว ควรรีบพบแพทย์/ไปโรงพยาบาลก่อนนัดเสมอเมื่อ

ป้องกันเกิดโรคพุพองอย่างไร?

การป้องกันโรคพุพองคือ การป้องกันแผลติดเชื้อเมื่อเกิดมีแผลขึ้นที่ผิวหนังซึ่งป้องกันได้โดย

บรรณานุกรรม

  1. Burns, T., & Rook, A. (2010). Rook's textbook of dermatology (8th ed.). Chichester, West Sussex, UK ; Hoboken, NJ: Wiley-Blackwell.
  2. http://www.dermnetnz.org/bacterial/impetigo.html [2015,Aug29]
  3. http://emedicine.medscape.com/article/965254-overview [2015,Aug29]
  4. https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000860.html [2015,Aug29]
  5. ปรียากุลละวณิชย์,ประวิตร พิศาลยบุตร .Dermatology 2020:ชื่อบท.พิมพ์ครั้งที่1.กรุงเทพฯ:โฮลิสติก,2555


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน pawit504
Frame Bottom