Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ระบบประสาทวิทยา 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

อัมพฤกษ์  อัมพาต 

บทนำ

โรคสมอง หรือโรคทางสมอง (Brain disease) คือ โรคที่เกิดจากมีการทำงานของเซลล์สมองผิดปกติส่งผลให้เกิดอาการต่างๆทางสมอง เช่น อัมพฤกษ์ อัมพาต สับสน ความจำเสื่อม เป็นต้น ซึ่งโรคสมองมีสาเหตุได้หลากหลายสาเหตุดังจะกล่าวต่อไปในหัวข้อสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยง

โรคสมอง เป็นโรคพบได้ในทุกอายุ ตั้งแต่เด็กแรกเกิดไปจนถึงผู้สูงอายุ ทั้งนี้พบโรคสมองในผู้ชายบ่อยกว่าในผู้หญิงประมาณ 2 เท่า

ในสหรัฐอเมริกา มีรายงานการเจ็บป่วยด้วยโรคทางสมองในผู้ใหญ่ พบได้ประมาณปีละ 1 ล้าน 1 แสนคน ซึ่งในการนี้รวมทั้งผู้ที่ได้รับบาดเจ็บทางสมองด้วย

ในสหรัฐอเมริกา มีรายงานโรคทางสมองเรียงตามลำดับจากพบบ่อยที่สุด ไปจนถึงที่พบได้น้อยที่สุดใน 8 ลำดับ คือ โรคหลอดเลือดสมอง โรคอัลไซเมอร์ อุบัติเหตุทางสมอง โรคลม ชัก โรคพาร์กินสัน โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง (โรคเอมเอส) สมองเสื่อมจากโรคเอดส์ และโรคเนื้องอกสมอง

สาเหตุสำคัญของโรคทางสมองที่ป้องกันได้ แต่ผู้คนมักจะลืมนึกถึง คือ สมองบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ ซึ่งพบได้ในทุกอายุเช่นกัน โดยสาเหตุเกิดได้ทั้งจากการคลอด ปัญหาในครอบ ครัว การเล่น การกีฬา การทำงาน การเดินทาง การใช้รถใช้ถนน การทะเลาะวิวาท การดื่มสุรา การล้มในผู้สูงอายุ และอุบัติเหตุจากอาการชัก ซึ่งสถิติอุบัติเหตุทางสมองที่มีรายงานต่อประชา กร 100,000 คนต่อปีในประเทศต่างๆ เช่น สหรัฐอเมริกา คือ 180-250 คน ในยุโรป 235 คน ออสเตรเลีย 322 คน และในแอฟริกาใต้ 361 คน ซึ่งเมื่อเป็นอุบัติเหตุทางสมองที่รุนแรง สถิติจากทางสหรัฐอเมริกาพบว่า อัตราการเสียชีวิตประมาณ 20% ภายใน 30 วันนับจากวันเกิดอุบัติเหตุ

โรคสมองมีสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงจากอะไร?

สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงของโรคสมองมีหลากหลาย ได้แก่

โรคสมองมีอาการอย่างไร?

อาการจากโรคทางสมองขึ้นทั้งกับสาเหตุและกับตำแหน่งที่เกิดโรค เพราะสมองในแต่ละตำแหน่งจะทำหน้าที่ต่างๆกัน

อาการของโรคสมองตามสาเหตุ เช่น มีไข้ เมื่อเกิดจากการติดเชื้อ หรือ ปวดศีรษะร่วมกับอาเจียน และมีแขนขาอ่อนแรง (กล้ามเนื้ออ่อนแรง) เมื่อเกิดจากเนื้องอกสมอง เป็นต้น

อนึ่ง อาการโดยทั่วไปที่ช่วยแพทย์วินิจฉัยว่า โรคน่าเกิดจากโรคสมอง คือ

แพทย์วินิจฉัยโรคสมองได้อย่างไร?

แพทย์วินิจฉัยโรคสมองได้จาก ประวัติอาการ ประวัติการเจ็บป่วยทั้งในอดีตและในปัจจุ บัน ประวัติกินยาต่างๆ ประวัติการได้รับอุบัติเหตุ การตรวจร่างกาย และการตรวจเพิ่มเติมทาง ด้านสมอง ทั้งนี้ขึ้นกับ อาการผู้ป่วย สิ่งที่แพทย์ตรวจพบ และดุลพินิจของแพทย์ เช่น ตรวจเลือดดูการติดเชื้อต่างๆ ตรวจคลื่นไฟฟ้าสมอง (Electroencephalography ย่อว่า EEG) ตรวจภาพสมองด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ และ/หรือเอมอาร์ไอ ตรวจหลอดเลือดสมองด้วยการฉีดสีเข้าในหลอดเลือด (Angiography) ตรวจน้ำไขสันหลัง (Lumbar puncture) และบางครั้งอาจต้องตัดชิ้นเนื้อจากสมองเพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยา

รักษาโรคสมองอย่างไร?

แนวทางการรักษาโรคสมอง คือ การรักษาสาเหตุ และการรักษาประคับประคองตามอาการ

การรักษาสาเหตุ เช่น การให้ยาปฏิชีวนะเมื่อโรคเกิดจากการติดเชื้อ การรักษาโรคที่เป็นสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยง เช่น รักษาโรคหลอดเลือดสมอง โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง โรคอ้วน โรคอัลไซเมอร์ และโรคพาร์กินสัน ตามแต่ละสาเหตุ นอกจากนั้นคือ การปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต เพื่อชะลอการเสื่อมของเซลล์สมอง เช่น การกินอาหารมีประ โยชน์ 5 หมู่ให้ครบถ้วนในทุกวันโดยจำกัดปริมาณอาหารให้เหมาะสมกับการใช้พลังงานของร่างกายเพื่อป้องกันโรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกิน การออกกำลังกายสม่ำเสมอทุกวันตามควรกับสุขภาพ การรักษาสุขภาพจิต และการรักษาสุขอนามัยพื้นฐาน (สุขบัญญัติแห่งชาติ)

การรักษาประคับประคองตามอาการ เช่น ให้ยาแก้ปวด ยาบรรเทาอาการคลื่นไส้ การทำกายภาพบำบัด กายภาพฟื้นฟูในกรณีมี อัมพฤกษ์ อัมพาต

โรคสมองรุนแรงไหม? มีผลข้างเคียงไหม?

โดยทั่วไป โรคสมองจัดเป็นโรครุนแรงถึงแม้หลายโรคจะรักษาได้หาย แต่ผู้ป่วยมักยังมีความพิการหลงเหลืออยู่ตลอดชีวิตไม่มากก็น้อย เช่น ภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือปัญหาในด้านความจำ เป็นต้น

ดูแลตนเองอย่างไร? ควรพบแพทย์เมื่อไร?

การดูแลตนเองที่สำคัญ คือเมื่อมีอาการดังกล่าวแล้วในหัวข้ออาการ ควรรีบพบแพทย์หรือไปโรงพยาบาลฉุกเฉินทั้งนี้ขึ้นกับความรุนแรงของอาการ

ภายหลังเมื่อทราบว่าตนเองมีโรคสมอง การดูแลตนเอง การพบแพทย์ คือ

มีการตรวจคัดกรองโรคสมองไหม?

การดูแลตนเองที่สำคัญที่สุด คือ การกินอาหารปรุงสุกทั่วถึงทั้งชิ้นอาหารเสมอ โดย เฉพาะปลาน้ำจืด (อุณหภูมิสูงตั้งแต่ 70 องศาเซลเซียสขึ้นไป) และเมื่ออยู่ในถิ่นที่พบโรคนี้เป็นโรคประจำถิ่น หรือมีคนในบ้านป่วยด้วยโรคนี้ ทุกคนควรพบแพทย์ เพื่อรับการตรวจอุจจาระหาไข่พยาธิ เพื่อการรักษาตั้งแต่โรคยังไม่มีอาการ ซึ่งมีโอกาสหาย 100%

ส่วนเมื่อเกิดเป็นโรคนี้แล้ว การดูแลตนเอง คือ

  • ปฏิบัติตามแพทย์ พยาบาลแนะนำ
  • กินยาที่แพทย์แนะนำให้ถูกต้องครบถ้วน ไม่ขาดยา
  • เลิกกินอาหารดิบ หรือปรุงสุกๆดิบๆ
  • พบแพทย์ตามนัดเสมอ
  • รีบพบแพทย์ก่อนนัดเมื่อ มีอาการผิดปกติไปจากเดิม หรือเมื่ออาการต่างๆเลวลง หรือเมื่อกังวลในอาการ
  • เมื่อหายแล้ว ยังควรต้องมีการตรวจอุจจาระ เป็นครั้งคราวตามแพทย์ พยาบาลแนะ นำ เพื่อตรวจการย้อนกลับมาติดเชื้อได้อีก

ป้องกันโรคสมองได้อย่างไร?

การป้องกันโรคสมอง คือการหลีกเลี่ยงสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวแล้วในหัวข้อ สาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงที่หลีกเลี่ยงได้ ที่สำคัญคือ

บรรณานุกรม

  1. Brain basics. http://www.ninds.nih.gov/disorders/brain_basics/know_your_brain.htm [2013,Jan 2].
  2. Cerebral aneurysm. http://en.wikipedia.org/wiki/Cerebral_aneurysm [2013,Jan2].
  3. Davis,F. (2001).Prevalence estimates for primary brain tumors in the United States by behavior and major histology groups. Neuro Oncol. 3,152–158.[PubMed].
  4. Hain,T. Autoimmune brain disease http://www.dizziness-and-balance.com/disorders/autoimmune/aibd.html [2013,Jan2].
  5. Incidence and Prevalence of the Major Causes of Brain Impairment http://www.caregiver.org/caregiver/jsp/content_node.jsp?nodeid=438 [2013,Jan2].
  6. Incidence and prevalence http://www.epilepsyfoundation.org/aboutepilepsy/whatisepilepsy/statistics.cfm [2013,Jan2].
  7. Liebeskind,D. et al. Cerebral aneurysm http://emedicine.medscape.com/article/1161518-overview#showall [2012,Jan2].
  8. Multiple sclerosis: epidemiology and prevalence http://library.med.utah.edu/kw/ms/epidemiology.html [2013,Jan2].
  9. Multiple sclerosis. http://en.wikipedia.org/wiki/Multiple_sclerosis [2012,Jan2].
  10. The prevalence of dementia worldwide http://www.alz.co.uk/adi/pdf/prevalence.pdf [2013,Jan2].
  11. Traumatic brain injury http://en.wikipedia.org/wiki/Traumatic_brain_injury [2013,Jan2].
  12. Tse,C. et al. Brain metastasis http://emedicine.medscape.com/article/1157902-overview#showall [2013,jan2].

เว็บบอร์ด
User โรคมือเท้าปาก จากโรงเรียนหนูน้อย อาการเจ็บซี่โครง อาจเกิดจากการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ และ/หรือของกระดูกซี่โครง ดังนั้นจึงขึ้นกับว่าคุณไปทำอะไรมา เช่น การออกแรงใช้กล้ามเนื้อ/กระดูก.... โดย Tippatai » 02/05/2012

สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 2 คน mink9669 zoda.z
Frame Bottom