Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

มดลูก  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ฮอร์โมนเพศหญิงผิดปกติ 

บทนำ

ยาโปรเจสติน (Progestins) เป็นฮอร์โมนโปรเจสโตเจนสังเคราะห์ (Synthetic progestogen) สามารถออกฤทธิ์ได้คล้ายกับฮอร์โมนเพศในร่างกายโดยเฉพาะกับสตรี ประโยชน์ทางคลินิกที่ถูกนำมาใช้อย่างเป็นทางการคือ ใช้เป็นยาคุมกำเนิดโดยใช้เป็นลักษณะฮอร์โมนเดี่ยวหรือผสมร่วมกับฮอร์โมนเอสโตรเจนก็ได้ประโยชน์อีกประการได้แก่ การนำยาโปรเจสตินมาป้องกันโรคมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก บางกรณียาโปรเจสตินก็ยังถูกนำไปใช้บำบัดอาการขาดประจำเดือน ภาวะเลือดออกผิดปกติจากโพรงมดลูก/เลือดออกกะปริบกะปรอยทางช่องคลอด เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดปกติ โรคมะเร็งไต มะเร็งเต้านม และมะเร็งต่อมลูกหมาก

อาจจำแนกยาฮอร์โมนโปรเจสตินออกเป็นรุ่น (Generation) ของยาโดยอาศัยการพัฒนาและค้นพบได้ตามลำดับต่อไปนี้

ทั้งนี้การนำยาโปรเจสตินผสมร่วมกับเอสโตรเจนในสัดส่วนของฮอร์โมนที่แตกต่างกันได้ประสบความสำเร็จในการคุมกำเนิดเป็นอย่างมากโดยมีการคำนวณระยะเวลาของการใช้ฮอร์โมนผสมเป็นเวลา 20 หรือ 21 วันและหยุดการใช้ 7 - 8 วันเพื่อให้สัมพันธ์กับรอบประจำเดือนในเพศหญิง

รูปแบบยาแผนปัจจุบันของยาโปรเจสตินที่พบเห็นการใช้บ่อยๆได้แก่ ยาเม็ดชนิดรับประทาน ยาฉีดชนิดเข้ากล้ามเนื้อ หรือใช้เป็นชนิดยาฝังคุมกำเนิด เป็นต้น

ยาโปรเจสตินมีกลไกการออกฤทธิ์หลายขั้นตอนซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นประโยชน์ทางคลินิก สามารถสรุปเป็นข้อๆได้ดังนี้

การจะใช้ยาโปรเจสตินในลักษณะใดควรต้องขึ้นอยู่กับแพทย์เท่านั้น ทั้งนี้ข้อจำกัดหลายประการที่ทำให้แพทย์ไม่สามารถใช้โปรเจสตินในการรักษาอาการของผู้ป่วยได้เพราะการใช้ยาโปเจสตินจะทำให้อาการผู้ป่วยแย่ลงเช่น

ดังนั้นจะเห็นได้ว่ามีเงื่อนไขทางสุขภาพอย่างมากมายที่เป็นข้อห้ามและข้อควรระวังก่อนการ ใช้ยาโปรเจสติน ผู้บริโภคจึงไม่ควรไปซื้อหายาโปรเจสตินมารับประทานเองโดยมิได้มีการปรึกษากับแพทย์ หรือการใช้ยาฮอร์โมนนี้เป็นเวลาที่ยาวนานเกินไป ล้วนแล้วจะก่อให้เกิดผลเสียมากกว่าผลดีทั้งสิ้น

โปรเจสตินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

โปรเจสติน

ยาโปรเจสตินมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เช่น

โปรเจสตินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาโปรเจสตินคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ต่อเซลล์ของร่างกายโดยยาจะกระจายตัวไปตามแกนระบบประสาทที่เรียกว่า ไฮโปธาลามิก-พิทูอิทารี-อะดรีนัล (Hypothalamic-Pituitary-Adrenal axis, แกนหรือวงจรที่ควบคุมการทำงานของต่อมไร้ท่อต่างๆเช่น ต่อมใต้สมอง ต่อมหมวกไต) ซึ่งจะรบกวนกระบวนการเจริญพันธุ์รวมถึงปรับสมดุลของฮอร์โมนเพศในร่างกายอย่างเหมาะสม ด้วยกระบวนการดังกล่าวจะช่วยยับยั้ง/ป้องกันการตกไข่ บำบัดรักษากลุ่มเซลล์มะเร็งบางประเภทมิให้เจริญเติบโตและลุกลามจากกลไกเหล่านี้จึงเป็นที่มาของสรรพคุณ

โปรเจสตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโปรเจสตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

โปรเจสตินมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาโปรเจสตินทั้งยาชนิดรับประทานและยาฉีดมีขนาดการใช้ที่แตกต่างกันไปทั้งนี้ขึ้นกับอาการแต่ละโรคและการตอบสนองของร่างกายผู้ป่วย การบริหารยา/ใช้ยาในกลุ่มนี้จึงต้องเป็นไปตามคำสั่งของแพทย์เท่านั้น

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมถึงยาโปรเจสติน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาโปรเจสตินสามารถรับประทานเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มขนาดรับประทานเป็น 2 เท่า

อย่างไรก็ตามเพื่อประสิทธิผลของการรักษาควรรับประทานยาโปรเจสตินให้ตรงเวลา

โปรเจสตินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโปรเจสตินอาจก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้เช่น มีประจำเดือนมามากในช่วงการใช้ยาแรกๆ ระดับน้ำตาลในเลือดผิดปกติ มีอาการปากแห้ง ปัสสาวะบ่อย เบื่ออาหาร กระหายน้ำ ผู้ป่วยบางรายอาจเกิดอาการปวดศีรษะไมเกรน การพูดไม่ชัด การมองเห็นภาพผิดปกติ อึดอัด/หายใจลำบาก วิงเวียน คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง หรือเป็นตะคริวที่ท้อง เท้าบวม ความดันโลหิตสูงเพิ่มขึ้น ง่วงนอน อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิด และน้ำหนักตัวเพิ่ม

มีข้อควรระวังการใช้โปรเจสตินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโปรเจสตินเช่น

***** อนึ่ง:

ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมโปรเจสตินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่ม เติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

โปรเจสตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโปรเจสตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นเช่น

ควรเก็บรักษาโปรเจสตินอย่างไร?

ควรเก็บยาโปรเจสตินภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส (Celsius) ไม่เก็บยาในรถยนต์หรือในห้องน้ำ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

โปรเจสตินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโปรเจสตินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Anna (แอนนา) Thai Nakorn Patana
Cleo (คลีโอ) Millimed
Cyclo Progynova (ไซโคล โพรจีโนวา) Bayer HealthCare Pharma
Dior 21 (ดิออร์ 21) Thai Nakorn Patana
Dior 28 (ดิออร์ 28) Thai Nakorn Patana
Hyan (ไฮแอน) Famy Care
Jadelle (จาเดลเล) Bayer HealthCare Pharma
Jeny-FMP (เจนี-เอฟเอ็มพี) Thai Nakorn Patana
Madonna (มาดอนนา) Biolab
Mirena (ไมรีนา) Bayer HealthCare Pharma
Microgynon 30 ED (ไมโครกายนอน 30 อีดี) Bayer HealthCare Pharma
Postinor-2 (โพสทินอร์-2)Gedeon Richter
R-Den (อาร์-เดน)Thai Nakorn Patana
Triquilar ED (ไตรควิลาร์ อีดี) Bayer HealthCare Pharma
Megace (เมเกซ) Bristol-Myers Squibb
Implanon NXT (อิมพลานอน เอนเอ็กที) MSD

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Progestin#Classification_by_structure [2015,Dec12]
  2. http://www.drugs.com/drug-class/progestins.html [2015,Dec12]
  3. http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/progestin-oral-route-parenteral-route-vaginal-route/description/drg-20069443 [2015,Dec12]
  4. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11861052 [2015,Dec12]
  5. http://www.drugs.com/drug-interactions/progesterone-index.html?filter=2&generic_only= [2015,Dec12]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 4 คน 19321 bigboss47307 Izax hon monday000
Frame Bottom