Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

อื่นๆ  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย  ทั่วร่างกาย  

บทนำ

ยาโค-อะมอกซิคลาฟ(Co-Amoxiclave หรือ Amoxicillin/clavulanic acid) เป็นยาปฏิชีวนะแผนปัจจุบันที่มีจำหน่ายในหลายประเทศทั่วโลก สูตรตำรับจะประกอบไปด้วยตัวยาอะมอกซิซิลลิน(Amoxicillin)และยากรดคลาวูลานิก(Clavulanic acid) ที่มีสัดส่วนที่แตกต่างกันออกไป และสามารถใช้ยานี้ได้ทั้งกับเด็กและกับผู้ใหญ่ ยาโค-อะมอกซิคลาฟเหมาะสำหรับรักษาการติดเชื้อแบคทีเรียในระบบทางเดินหายใจ(โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ)ทั้งระบบทางเดินหายใจส่วนบน (โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจส่วนบน) และระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง (โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง), การติดเชื้อแบคทีเรียในระบบทางเดินอาหาร(โรคติดเชื้อระบบทางเดินอาหาร), โรคติดเชื้อ ที่ผิวหนัง ที่เนื้อเยื่ออ่อนของร่างกาย ที่กระดูก(กระดูกอักเสบ) ที่ข้อต่อต่างๆ(ข้ออักเสบติดเชื้อ) รวมถึงการติดเชื้อในช่องปากอย่างเช่นที่รากฟัน

รูปแบบเภสัชภัณฑ์ของยาโค-อะมอกซิคลาฟ เป็นยาชนิดรับประทาน และยาฉีด ผู้ป่วยจะต้องใช้ยานี้ต่อเนื่องตามคำสั่งแพทย์ ยาโค-อะมอกซิคลาฟเป็นสูตรตำรับยาปฏิชีวนะที่มีความโดดเด่นเฉพาะตัว กล่าวคือ ยาอะมอกซิซิลลินเป็นยาที่คอยทำลาย/ต่อต้านเชื้อแบคทีเรียที่ก่อโรค ในขณะที่กรดคลาวูลานิกจะคอยป้องกันแบคทีเรียที่สามารถทำลายยาอะมอกซิซิลลินอีกทีหนึ่ง

อย่างไรก็ตามสูตรตำรับยาโค-อะมอกซิคลาฟ ก็มีข้อจำกัดและข้อควรระวังอยู่หลายประการอาทิ

ทั้งนี้ องค์การอนามัยโลก ได้กำหนดให้สูตรตำรับ ยาอะมอกซิซิลลิน + กรดคลาวูลานิก(ยาโค-อะมอกซิคลาฟ) เป็นยาจำเป็นขั้นพื้นฐาน ที่สถานพยาบาลต่างๆควรมีสำรองไว้ให้บริการกับประชาชน กระทรวงสาธารณสุขของไทยก็ได้กำหนดให้สูตรตำรับของยาโค-อะมอกซิคลาฟอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติของไทย โดยมีเงื่อนไขการใช้ดังนี้

ปัจจุบันสามารถพบเห็นการใช้สูตรตำรับยาโค-อะมอกซิคลาฟได้ตามสถาน พยาบาลทั้งของรัฐ-เอกชน และมีจำหน่ายตามร้านขายยาแผนปัจจุบันโดยทั่วไป

โค-อะมอกซิคลาฟมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

โคอะมอกซิคลาฟ

ยาโค-อะมอกซิคลาฟมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

โค-อะมอกซิคลาฟมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาอะมอกซิซิลินเป็นยาปฏิชีวนะที่มีกลไกการออกฤทธิ์ต่อต้านการเจริญเติบโตของแบคทีเรียที่ตอบสนองต่อตัวมัน เช่น Gram positive และ Gram negative bacteria ตัวยาอะมอกซิซิลินมีโครงสร้างจำเพาะเจาะจงที่เรียกว่าเบต้า-แลคแทม (beta-lactam antibiotic) โดยยาอะมอกซิซิลิน(Amoxicillin)จะออกฤทธิ์ยับยั้งการสร้างผนังเซลล์ของแบคทีเรีย ทำให้แบคทีเรียหยุดการแพร่พันธุ์และตายลง

ส่วนยากรดคลาวูลานิก จะออกฤทธิ์รบกวนการทำงานของเอนไซม์ในแบคทีเรียที่มีชื่อว่า Beta-lactamase ที่สามารถทำลายฤทธิ์ของยากลุ่ม Beta-lactam antibiotic

จากกลไกเหล่านี้ ทำให้แบคทีเรียดังกล่าวหมดสภาพในการต้านทาน Beta-lactam antibiotic และก่อให้เกิดฤทธิ์สนับสนุนการต่อต้านแบคทีเรียของอะมอกซิซิลลิน

โค-อะมอกซิคลาฟมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

รูปแบบเภสัชภัณฑ์ของยาโค-อะมอกซิคลาฟมีมากมายและได้รับความนิยมในแต่ละประเทศหรือในภูมิภาคที่แตกต่างกันออกไป อาจสรุปรูปแบบการจัดจำหน่ายของสูตรตำรับยานี้ เช่น

ก. ยาเม็ดชนิดรับประทานที่ประกอบด้วย

ข. ยาน้ำแขวนตะกอนชนิดรับประทานที่ประกอบด้วย

  • Amoxicillin 125 มิลลิกรัม + Clavulanic acid 31.25 มิลลิกรัมต่อ 5 มิลลิลิตร
  • Amoxicillin 200 มิลลิกรัม + Clavulanic acid 28.5 มิลลิกรัมต่อ 5 มิลลิลิตร
  • Amoxicillin 250 มิลลิกรัม + Clavulanic acid 62.5 มิลลิกรัมต่อ 5 มิลลิลิตร
  • Amoxicillin 400 มิลลิกรัม + Clavulanic acid 57 มิลลิกรัมต่อ 5 มิลลิลิตร

ค. ยาฉีดที่ประกอบด้วย

โค-อะมอกซิคลาฟมีขนาดรับประทานอย่างไร?

ยาโค-อะมอกซิคลาฟมีขนาดรับประทาน เช่น

ก. สำหรับการติดเชื้อที่ไม่รุนแรง:

  • ผู้ใหญ่และเด็กที่อายุมากกว่า 12 ปีขึ้นไป: รับประทานตำรับ Amoxicillin 250 มิลลิกรัม + Clavulanic acid 125 มิลลิกรัม ทุกๆ 8 ชั่วโมง หรือ รับประทานตำรับ Amoxicillin 500 มิลลิกรัม + Clavulanic acid 125 มิลลิกรัม ทุกๆ 12 ชั่วโมง ระยะเวลาของการใช้ยาให้เป็นไปตามคำสั่งแพทย์
  • เด็กอายุตั้งแต่12ปีลงมา: ขนาดยาอยู่ในดุลพินิจของแพทย์เป็นกรณีๆไป

ข. สำหรับการรักษารากฟัน/การติดเชื้อที่รากฟัน/ฝีทันตกรรม:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานตำรับ Amoxicillin 250 มิลลิกรัม + Clavulanic acid 125 มิลลิกรัม ทุกๆ 8 ชั่วโมง เป็นเวลา 5 วัน
  • เด็ก: ขนาดยาอยู่ในดุลพินิจของแพทย์เป็นกรณีๆไป

ค. สำหรับการติดเชื้อที่ระบบทางเดินปัสสาวะแบบเรื้อรัง/การกลับมาติดเชื้ออีกครั้งของทางเดินปัสสาวะ:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานตำรับ Amoxicillin 500 มิลลิกรัม + Clavulanic acid 125 มิลลิกรัม ทุกๆ 12 ชั่วโมง ระยะเวลาการรับประทานยาให้เป็นไปตามคำสั่งแพทย์
  • เด็ก: ขนาดยาอยู่ในดุลพินิจของแพทย์เป็นกรณีๆไป

ง.สำหรับการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง:

  • ผู้ใหญ่: รับประทานตำรับ Amoxicillin 500 มิลลิกรัม + Clavulanic acid 125 มิลลิกรัม ทุกๆ 12 ชั่วโมง ระยะเวลาการรับประทานยาให้เป็นไปตามคำสั่งแพทย์
  • เด็ก: ขนาดยาอยู่ในดุลพินิจของแพทย์เป็นกรณีๆไป

อนึ่ง:

  • สามารถรับประทานยานี้ก่อนหรือหลังอาหารก็ได้
  • รับประทานยานี้ต่อเนื่องจนครบเทอมการรักษา ห้ามหยุดการใช้ยานี้ถึงแม้อาการดีขึ้น ทั้งนี้เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ

*****หมายเหตุ: ขนาดและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้ เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยา ควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาโค-อะมอกซิคลาฟ ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยานี้สามารถรับประทานทันทีเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานยาในมื้อถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า ให้รับประทานยาที่ขนาดปกติ

อนึ่ง การรับประทานยาโค-อะมอกซิคลาฟต้องเว้นเวลาห่างระหว่างมื้อถัดไปอย่างต่ำ 4 ชั่วโมง

โค-อะมอกซิคลาฟมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโค-อะมอกซิคลาฟสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากยา(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกายดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้โค-อะมอกซิคลาฟอย่างไร?

มีข้อควรระวังการยาใช้โค-อะมอกซิคลาฟ เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด(รวมยาโค-อะมอกซิคลาฟด้วย) ยาแผนโบราณ อาหารเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

โค-อะมอกซิคลาฟมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโค-อะมอกซิคลาฟมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่น เช่น

ควรเก็บรักษาโค-อะมอกซิคลาฟอย่างไร?

ควรเก็บยาโค-อะมอกซิคลาฟภายใต้อุณหภูมิห้องที่เย็น ห้ามเก็บยาในช่องแช่แข็งตู้เย็น สำหรับยาน้ำแขวนตะกอนที่ผสมน้ำแล้ว ควรเก็บในตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสง/แสงแดด ความร้อนและความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

โค-อะมอกซิคลาฟมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโค-อะมอกซิคลาฟ มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
AMK (เอเอ็มเค)R.X.
Amoksiklav (อะมอกซิคลาฟ)Sandoz
Amoksiklav GPO (อะมอกซิคลาฟ จีพีโอ)GPO
Augclav (ออกคลาฟ)Pharmahof
Augmentin (ออกเมนติน)GlaxoSmithKline
Cavumox (คาวูมอกซ์)Siam Bheasach
Coklav (โคคลาฟ)Community Pharm PCL
Curam (คิวแรม)Sandoz
Ind Clav-625 (อินด์ คลาฟ-625)Indchemie
Ranclav (แรนคลาฟ)Ranbaxy

บรรณานุกรม

  1. https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a685024.html [2018,March3]
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Amoxicillin/clavulanic_acid [2018,March3]
  3. https://www.drugs.com/international/co-amoxiclav.html [2018,March3]
  4. https://www.drugs.com/uk/co-amoxiclav-tablets-250-125-mg-leaflet.html [2018,March3]
  5. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/84#item- 8583 [2018,March3]
  6. https://www.drugs.com/drug-interactions/amoxicillin-clavulanate,augmentin-index.html?filter=3&generic_only= [2018,March3]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom