Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ผื่นผิวหนังอักเสบรุนแรง 

บทนำ

ยาโคลเบทาซอล(Clobetasol หรือ Clobetasol propionate)เป็นยาในกลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์(Corticosteroids) ทางคลินิกนำมาใช้เป็นยาทาผิวหนังเพื่อรักษาอาการของโรคผื่นผิวหนังอักเสบ(Eczema) โรคสะเก็ดเงิน/โรคเรื้อนกวาง (Psoriasis) หรือใช้บำบัดอาการทางผิวหนังบางอย่าง เช่น การแพ้พิษจากยางของต้นพืช/ใบพืช(Poison ivy) เช่น แพ้ยางจากใบ/ต้นโอ๊ค (Oak)

ยาโคลเบทาซอลเป็นยาที่มีฤทธิ์แรง ดังนั้นเมื่อทายานี้ แพทย์จึงไม่แนะนำ ให้ปิดผิวหนังบริเวณที่ทายาด้วยพลาสเตอร์ สำลี หรือ ผ้าพันแผลใดๆ และไม่ควรใช้ยานี้ติดต่อกันเกิน 2 สัปดาห์ ปัจจุบันพบว่า ยานี้ยังใช้ได้ผลดีกับอาการทางผิวหนังของโรคต่างๆในกลุ่มโรคภูมิต้านตนเอง/ โรคออโตอิมมูน(Autoimmune)ได้หลายโรค อย่างเช่น อาการผมร่วงเป็นหย่อม (Alopecia areata) โรคด่างขาว(Vitiligo) โรคผิวหนังอักเสบชนิดแห้งฝ่อ(Lichen sclerosus) และโรคผิวหนังอักเสบชนิดที่เรียกว่า Lichen planus

รูปแบบผลิตภัณฑ์ที่พบเห็นบ่อยของยาโคลเบทาซอล จะเป็นยาครีม และยาขี้ผึ้ง ที่มีความเข้มข้น 0.05% ซึ่งในประเทศไทยมีจำหน่ายอยู่หลากหลายชื่อการค้า ดังได้กล่าวในบทความนี้ หัวข้อ “โคลเบทาซอลมีชื่ออื่นอีกไหม”

ทั้งนี้ ข้อจำกัดบางประการของการใช้ยาโคลเบทาซอล ที่ผู้บริโภคควรทราบ ได้แก่

การใช้ยาโคลเบทาซอลชนิดครีม หรือขี้ผึ้ง ให้ทาเพียงบางๆในบริเวณผิวหนังอักเสบ หรือบริเวณผิวหนังที่เกิดโรคเท่านั้น ห้ามทาเป็นบริเวณกว้าง หรือทาคลุมผิวหนังส่วนที่ปกติ

สำหรับการใช้ยาโคลเบทาซอลที่ปลอดภัย ทางคลินิก มีข้อกำหนด ไม่ควรใช้ยาโคลเบทาซอล เกิน 50 กรัม/สัปดาห์ นอกจากนี้ ยังห้ามทายานี้บริเวณตา ห้ามใช้ยานี้กับผิวหนังที่แพ้เป็นผื่นจากผื่นผ้าอ้อม และการใช้ยานี้กับเด็ก ต้องเพิ่มความระวังเป็นพิเศษ ด้วยยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์(รวมยาโคลเบทาซอล)มีฤทธิ์กดการเจริญเติบโตของเด็กนั่นเอง

ยาโคลเบทาซอล อาจทำให้เกิดอาการข้างเคียง(ผลข้างเคียง)ได้บ้าง อย่างเช่น เกิดการระคายเคืองและแสบคันกับผิวหนังส่วนที่สัมผัสกับยานี้ เป็นต้น

สำหรับประเทศไทย มีสูตรตำรับที่ขึ้นทะเบียนเป็นยาแผนปัจจุบันของยาโคลเบทาซอลเป็นจำนวนมาก(ดังกล่าวในบทความนี้ หัวข้อ “ โคลเบทาซอลมีชื่ออื่นอีกไหม”) ด้วยเป็นรายการยาที่บรรจุอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ และคณะกรรมการอาหารและยา ระบุการใช้ตัวยาโคลเบทาซอล โพรพิโอเนต (Clobetasol propionate) โดยมีเงื่อนไข ดังนี้

  • ยาโคลเบทาซอลในรูปแบบยาขี้ผึ้ง/ครีม ให้ใช้สำหรับโรคผิวหนังเรื้อรังที่ไม่ตอบสนองต่อยาอื่น เช่น โรคสะเก็ดเงินที่เล็บซึ่งเป็นบริเวณที่หนา จึงต้องใช้ยาที่เพิ่มการดูดซึมเข้ารอยโรค(ยาโคลเบทาซอล) เพื่อให้เกิดประสิทธิผลในการรักษา

อนึ่ง ผู้บริโภคสามารถสอบถามข้อมูลการใช้ยาโคลเบทาซอล เพิ่มเติมได้จากแพทย์ผู้รักษา หรือจากเภสัชกรโดยทั่วไป

โคลเบทาซอลมีสรรพคุณ(คุณสมบัติ)อย่างไร?

โคลเบทาซอล

ยาโคลเบทาซอลมีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้ เช่น

โคลเบทาซอลมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

ยาโคลเบทาซอล มีกลไกการออกฤทธิ์ โดยตัวยาจะกระตุ้นการทำงานของสารโปรตีนในร่างกาย ทีมีชื่อว่า Lipocortins โดยโปรตีนชนิดนี้จะช่วยยับยั้งการสังเคราะห์สารที่กระตุ้นการอักเสบของเนื้อเยื่อผิวหนัง ยานี้จึงบำบัดรักษาความผิดปกติของเนื้อเยื่อผิวหนังที่มีรอยโรคได้ตามสรรพคุณ

โคลเบทาซอลมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโคลเบทาซอลมีรูปแบบการจัดจำหน่าย เช่น

  • ยาขี้ผึ้ง ขนาดความเข้มข้น 0.05%
  • ยาครีม ขนาดความเข้มข้น 0.05%

โคลเบทาซอลมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาโคลเบทาซอลมีขนาดการบริหารยา/ใช้ยา เช่น

  • ผู้ใหญ่และเด็กมีอายุตั้งแต่ 12 ปีขึ้นไป: ทายาบริเวณที่มีผิวหนังอักเสบ หรือเกิดรอยโรคอย่างบางๆ วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น หรือตามคำสั่งแพทย์ ห้ามทายาติดต่อกันเกิน 2 สัปดาห์ และ ห้ามใช้ยาเกิน 50 กรัม/สัปดาห์
  • เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี: ห้ามใช้ยานี้กับเด็กที่อายุต่ำกว่า 12 ปีลงมา

*****หมายเหตุ: ขนาดและระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้ เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสม ควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมยาโคลเบทาซอล ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาล และเภสัชกร ดังนี้

หากลืมทายาควรทำอย่างไร?

หากลืมทายาโคลเบทาซอล สามารถทายาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการทายาในครั้งถัดไป ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณยาเป็น 2 เท่า

โคลเบทาซอลมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

การใช้ยาโคลเบทาซอล สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์(ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง)ต่อระบบอวัยวะต่างๆของร่างกาย ดังนี้ เช่น

มีข้อควรระวังการใช้โคลเบทาซอลอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโคลเบทาซอล เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา”ที่รวมถึง ยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโคลเบทาซอลด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้ง ควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ(อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

โคลเบทาซอลมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ด้วยยาโคลเบทาซอลเป็นยาใช้ภายนอก จึงยังไม่พบรายงานเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับยารับประทานชนิดใดๆ

ควรเก็บรักษาโคลเบทาซอลอย่างไร?

ควรเก็บยาโคลเบทาซอลภายใต้อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส(Celsius) ห้ามเก็บในช่องแช่แข็งของตู้เย็น เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อน และความชื้น เก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และไม่เก็บยาในห้องน้ำหรือในรถยนต์

โคลเบทาซอลมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโคลเบทาซอล ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้า และบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่าย เช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Betasol (เบทาซอล)Chew Brothers
Chinovate (ชิโนเวท)Chinta
Clinoderm (ไคลโนเดอร์ม)Bangkok Lab & Cosmetic
Clobasone (โคลบาโซน)Pharmaland
Clobet Cream (โคลเบท ครีม)Biolab
Clobex (โคลเบ็กซ์)Galderma
Cobesol (โคเบซอล)Community Pharm PCL
Dergemate (เดอร์จีเมท)General Drugs House
Dermovate (เดอร์โมเวท)GlaxoSmithKline
Dermazone (เดอร์มาโซน)Millimed
P-Vate (พี-เวท)Osoth Interlab
Selma (เซลมา)Greater Pharma
Uniderm (ยูนิเดอร์ม)Unison

บรรณานุกรม

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Clobetasol_propionate [2016,July30]
  2. https://www.drugs.com/cdi/clobetasol-cream.html [2016,July30]
  3. http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/188#item-9031 [2016,July30]
  4. http://www.drugbank.ca/drugs/DB01013 [2016,July30]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ คน
Frame Bottom