Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

ติดเชื้อแบคทีเรีย 

บทนำ

ยาโคลิสติน (Colistin) หรืออีกชื่อหนึ่งคือ โพลีมิกซิน อี (Polymyxin E) จัดเป็นยาปฏิชีวนะที่สกัดได้จากแบคทีเรียที่มีชื่อว่า Bacillus polymyxa var colistinus ยานี้ถูกค้นพบในปี ค.ศ. 1949 (พ.ศ.2492) ใช้ต่อต้านแบคทีเรีย บาซิลไล แกรมลบ (Gram negative bacilli) ชนิดที่ก่อให้เกิดโรคเช่น Pseudomonas, Escherichia และ Klebsiella genera แต่ก็มีแบคทีเรียแกรมลบอีกหลายชนิดที่ดื้อต่อยาโคลิสตินเช่น Brucella, Burkholderia cepacia, Chryseobacterium indologenes, Edwardsi ella, Elizabethkingia meningoseptica, Francisella tularensis spp., Gram-negative cocci, Helicobacter pylori, Moraxella catarrhalis, Morganella spp., Neisseria gonorrheae,

Neisseria meningitidis, Proteus, Providencia และ Serratia

เมื่อโคลิสตินเข้าสู่ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 5 ชั่วโมงในการกำจัดยา 50% ออกจากกระแสเลือด โดยที่เด็กจะกำจัดยาออกจากร่างกายได้เร็วกว่าผู้ใหญ่

คณะกรรมการอาหารและยาของไทยได้บรรจุยาโคลิสตินลงในบัญชียาหลักแห่งชาติโดยระบุเป็นหมวดยาอันตราย และการจะใช้ยาโคลิสตินต้องได้รับคำสั่งจากแพทย์เท่านั้น

โคลิสตินมีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

โคลิสติน

โคลิสตินมีสรรพคุณดังนี้คือ ใช้รักษาการติดเชื้อในระบบทางเดินอาหารที่ตอบสนองกับยาโคลิสติน

โคลิสตินมีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

กลไกการออกฤทธิ์ของยาโคลิสตินคือ ตัวยาจะออกฤทธิ์ต่อต้านแบคทีเรียโดยจะเข้าไปจับกับเยื่อหุ้มเซลล์ (Cell membrane) ของแบคทีเรีย โดยเลือกจับกับส่วนที่เรียกว่า ฟอสโฟลิพิด (Phospholipids) และจะเกิดการก่อกวนสมดุลของเกลือที่มีประจุบวกในตัวแบคทีเรีย จนทำให้เยื่อหุ้มเซลล์ของแบคทีเรียแตกออกและส่งผลให้แบคทีเรียตายลงในที่สุด

โคลิสตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

ยาโคลิสตินมีรูปแบบการจัดจำหน่ายดังนี้

  • ยาน้ำชนิดรับประทาน ขนาดความแรง 1 ล้านยูนิต/ผงยา 1 กรัม
  • ยาฉีด ขนาด 150 มิลลิกรัม/ขวด
  • ยาฉีด ขนาด 1 และ 2 ล้านยูนิต/ขวด
  • ยาฉีด ขนาด 5 แสนยูนิต/ขวด

โคลิสตินมีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

ยาโคลิสตินแบ่งตามโครงสร้างทางเคมีได้ 2 แบบ คือ

  • โคลิสติน ซัลเฟต (Colistin sulfate) จะใช้เป็นยาสำหรับรับประทาน
  • และ โคลิสไตมีเทต โซเดียม (Colistimethate sodium) จะใช้เป็นยาฉีด ซึ่งยาโคลิสตินชนิดฉีดจะใช้เฉพาะในสถานพยาบาลจึงไม่กล่าวถึงในที่นี้

ส่วนขนาดยารับประทานที่ใช้สำหรับการติดเชื้อในทางเดินอาหารที่ตอบสนองกับโคลิสตินเช่น

  • ผู้ใหญ่: รับประทาน 1.5 - 3 ล้านยูนิตวันละ 3 ครั้ง เช้า - กลางวัน - เย็น
  • เด็กที่มีน้ำหนักตัวอยู่ระหว่าง 15 - 30 กิโลกรัม: รับประทาน 0.75 - 1.5 ล้านยูนิตวันละ 3 ครั้ง เช้า - กลางวัน - เย็น
  • เด็กที่น้ำหนักต่ำกว่า 15 กิโลกรัม: รับประทาน 0.25 - 0.5 ล้านยูนิตวันละ 3 ครั้ง เช้า - กลาง วัน - เย็น
  • เด็กที่มีน้ำหนักตัวมากกว่า 30 กิโลกรัม: ขนาดยาขึ้นกับดุลพินิจของแพทย์

*****หมายเหตุ:

  • ขนาดยาและ/หรือระยะเวลาในการใช้ยาที่ระบุในบทความนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น ไม่สามารถใช้ทดแทนคำสั่งใช้ยาของแพทย์ได้ การใช้ยาที่เหมาะสมควรต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ
  • ควรรับประทานยานี้พร้อมอาหาร

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดที่รวมถึงยาโคลิสติน ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกร ดังนี้

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

หากลืมรับประทานยาโคลิสตินสามารถรับประทานยาเมื่อนึกขึ้นได้ ถ้าเวลาใกล้เคียงกับการรับประทานในครั้งถัดไปให้รับประทานยาตามปกติ ไม่จำเป็นต้องเพิ่มปริมาณการรับประทานเป็น 2 เท่า

โคลิสตินมีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

ยาโคลิสตินสามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง) ดังนี้เช่น เป็นพิษกับไต ทำ ลายเส้นประสาท ซึ่งผลข้างเคียงที่กล่าวมาข้างต้นมักเกิดจากการได้รับยาในปริมาณมากและเกินจากที่แพทย์กำหนด

นอกจากนี้ยังอาจพบอาการตาพร่า หายใจขัด/หายใจลำบาก กล้ามเนื้ออ่อนแรง วิงเวียน รู้สึกสับสน รู้สึกไม่สบายในระบบทางเดินอาหาร คลื่นไส้ อาเจียน และมีการติดเชื้อโรคอื่นเพิ่มขึ้นได้

มีข้อควรระวังการใช้โคลิสตินอย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้ยาโคลิสตินดังนี้เช่น

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมยาโคลิสตินด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิด และสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอด้วยเช่นกัน

โคลิสตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

ยาโคลิสตินมีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นดังนี้เช่น

ควรเก็บรักษาโคลิสตินอย่างไร?

ควรเก็บรักษาโคลิสตินดังนี้

  • เก็บยาฉีดภายใต้อุณหภูมิไม่เกิน 25 องศาเซลเซียส (Celsius)
  • เก็บยาชนิดรับประทานที่อุณหภูมิระหว่าง 15 - 30 องศาเซลเซียส
  • อนึ่ง ห้ามเก็บยาทั้ง 2 รูปแบบในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บยาในห้องน้ำ เก็บยาในภาชนะ ที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

โคลิสตินมีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

ยาโคลิสตินที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าอื่นและบริษัทผู้ผลิตเช่น

ชื่อการค้า บริษัทผู้ผลิต
Alfacolin (อัลฟาโคลิน) Catalysis
Alficetin (อัลฟิซีทิน) Nova Argentia
ColiFin (โคลิฟิน) Pari Pharma
Colimicina (โคลิมิซินา) Quimifar
Colimycine (โคลิมายซีน) Sanofi Aventis
Coliracin (โคลิราซิน) Rafa
Colistate (โคลิสเตท) Atlantic Lab
Colistimethate (โคลิสติเมเตท) SteriMax
Colomycin (โคโลมายซิน) Forest
Coly-Mycin (โคลี-มายซิน) King Pharmaceuticals
Colistin Kenyaku (โคลิสติน เคนยาคู) Kenyaku

บรรณานุกรม

1 http://en.wikipedia.org/wiki/Colistin [2015,Jan17]
2 http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/medicine/essential/list/90#item-8620 [2015,Jan17]
3 http://www.mims.com/Thailand/drug/search/?q=colistin [2015,Jan17]
4 http://www.mims.com/Thailand/drug/info/Colistin%20Kenyaku/?type=brief [2015,Jan17]
5 http://www.mims.com/THAILAND/Home/GatewaySubscription/?generic=colistin+sulfate [2015,Jan17]
6 http://www.medscape.com/viewarticle/772588_6 [2015,Jan17]
7 https://www.bnhhospital.com/th/pharmacy_library/detail/Colistate-150-mg-Injection [2015,Jan17]
8 http://www.drugs.com/drug-interactions/colistimethate-index.html?filter=3&generic_only= [2015,Jan17]
9 http://www.mhra.gov.uk/home/groups/par/documents/websiteresources/con059992.pdf [2015,Jan17]
10 http://www.kenyaku-thailand.com/product_detail.php?id=cHIyNTA2Ng== [2015,Jan17]



สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 1 คน sirikul
Frame Bottom