Frame Top

ระบบและอวัยวะที่เกี่ยวข้อง :

ผิวหนัง  เภสัชกรรม 

อาการที่เกี่ยวข้อง :

มีแผล 

บทนำ

แอลกอฮอล์ (Alcohol) เป็นสารประกอบอินทรีย์ที่มีฤทธิ์ยับยั้งต่อต้านการเจริญเติบโตของเชื้อโรค น้ำยาแอลกอฮอล์ 70%/แอลกอฮอล์ 70% หรือที่ใช้เป็นแอลกอฮอล์เช็ดแผล (Alcohol 70% หรือ Rubbing alcohol) เป็นเวชภัณฑ์/เป็นยาที่มีองค์ประกอบของแอลกอฮอล์ 70 ส่วน (70%) และน้ำ 30 ส่วน (30%) โดยปริมาตร ชนิดของแอลกอฮอล์ที่นำมาเป็นสารออกฤทธิ์/เป็นยาฆ่าเชื้อโรคนี้ หลักๆจะมี 2 แบบที่พบเห็นในท้องตลาดคือ เอทิลแอลกอฮอล์ (Ethyl alcohol หรือ Ethanol สูตร เคมีคือ C2H5OH) และ ไอโสโพรพิลแอลกอฮอล์ (Isopropyl alcohol หรือ Isopropanol alcohol หรือ Dimethyl carbinol สูตรเคมีคือ C3H7OH)

ทำไมจะต้องใช้แอลกอฮอล์ที่มีความเข้มข้น 70% ใช้ที่มีความเข้มข้นสูงๆอย่าง 91% หรือ 100% จะฆ่าเชื้อโรคได้ดีกว่าหรือไม่ ทางคลินิกมีคำอธิบายง่ายๆคือ แอลกอฮอล์ที่มีความเข้มข้นสูงมากๆเมื่อสัมผัสกับผิวหนังจะระเหยไปกับอากาศอย่างรวดเร็วจนอาจทำให้ระยะเวลาของการออกฤทธิ์ฆ่าเชื้อโรคน้อยเกินไป ในขณะที่แอลกอฮอล์ 70% ซึ่งมีน้ำเป็นองค์ประกอบในระดับที่เหมาะสมจะช่วยชะลอการระเหยของแอลกอฮอล์ส่งผลให้มีระยะเวลาของการออกฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อโรคได้ดีกว่า อีกทั้งราคาของแอลกอฮอล์ 70% จะถูกกว่าแอลกอฮอล์ที่มีเปอร์เซ็นต์สูงๆอย่าง 91% หรือ 100% สำหรับเอทิลแอลกอฮอล์หรืออาจเรียกว่าเอทานอลนั้นสามารถต่อต้านเชื้อแบตทีเรียที่ผิวหนังได้เช่น เชื้อ Cryptococcus neoformans, Blastomyces dermatitidis, Coccidioides immitis และ Histoplasma capsulatum ในขณะที่ไอโสโพรพิลแอลกอฮอล์จะสามารถทำลายเชื้อแบคทีเรียได้ดีกว่าเอทิลแอลกอฮอล์เล็กน้อยโดยสามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย E. coli (Escherichia coli) and S. aureus (Staphylococcus aureus) ได้เพิ่มขึ้น

ข้อจำกัดประการหนึ่งของแอลกอฮอล์ 70% คือไม่สามารถทำลายสปอร์% (Spore) ของเชื้อแบคทีเรียได้

รูปแบบผลิตภัณฑ์ของแอลกอฮอล์70% ที่พบเห็นมักจะเป็นสารละลายใสผสมสีฟ้าเพื่อให้เป็นที่สังเกตและป้องกันมิให้ผู้บริโภคบางรายนำไปรับประทาน

น้ำยาแอลกอฮอล์มีฤทธิ์ในการทำลายสารพันธุกรรมอย่าง DNA ของเชื้อโรคซึ่งก็รวมถึงคนและสัตว์ด้วย ดังนั้นการใช้แอลกอฮอล์ 70% ทาทำความสะอาดและฆ่าเชื้อทางผิวหนังจึงเกิดประโยชน์สูงสุด กรณีที่มีบาดแผลทางผิวหนังโดยเฉพาะแผลเปิด แผลฉีกขาด แผลที่มีรอยลึกถึงระดับกล้ามเนื้อ จะไม่แนะนำให้ใช้แอลกอฮอล์ 70% เช็ดหรือเทราดบนแผล หรือนำสำลีชุบแอลกอฮอล์ 70% แล้วปิดไว้ที่บาดแผล ด้วยจะสร้างความเจ็บปวดให้กับผู้ป่วยได้มากยิ่งขึ้น และยังส่งผลต่อการสมานแผล (การหายของแผล) ทำให้แผลหายช้าอีกด้วย หลักการปฐมพยาบาลแผลเบื้องต้นคือ แนะนำให้ใช้น้ำเกลือ (NSS, Normal saline solution) สำหรับล้างแผลเพื่อช่วยทำความสะอาดทั้งคราบเลือด เศษผิวหนัง ฝุ่นผงต่างๆ จากนั้นจึงใช้แอลกอฮอล์70% เช็ดบนผิวหนังปกติเพียงโดยรอบบาดแผล หลีกเลี่ยงมิให้สัมผัสกับบาดแผลโดยตรงด้วยเหตุผลที่กล่าวมาแล้ว

ผู้บริโภคสามารถซื้อหาแอลกอฮอล์ 70% ได้จากร้านขายยาทั่วไปและพบเห็นการใช้ตาสถานพยาบาลต่างๆทั้งภาครัฐและเอกชน

แอลกอฮอล์ 70% มีสรรพคุณ (คุณสมบัติ) อย่างไร?

แอลกอฮอล-์70

แอลกอฮอล์ 70% มีสรรพคุณ/ข้อบ่งใช้เพื่อ

  • เช็ดบริเวณรอบบาดแผลเพื่อป้องกันการติดเชื้อ
  • เช็ดทำความสะอาดและฆ่าเชื้อบริเวณผิวหนังก่อนทำหัตถการทางการแพทย์เช่น ฉีดยา เจาะเลือด
  • ใช้สำหรับฆ่าเชื้ออุปกรณ์ทางการแพทย์บางอย่างเช่น เครื่องมือทำแผล

*หมายเหตุ: แอลกอฮอล์ 70% สามารถทำลายเชื้อแบคทีเรีย เชื้อวัณโรค เชื้อรา และไวรัสได้ดีระดับหนึ่ง แต่ไม่สามารถทำลายสปอร์ของแบคทีเรียได้

แอลกอฮอล์ 70% มีกลไกการออกฤทธิ์อย่างไร?

แอลกอฮอล์ 70% มีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะทำลายหรือสร้างความเสียหายต่อสารพันธุกรรมในตัวเชื้อโรค ทำให้เชื้อโรคต่างๆหยุดการเจริญเติบโต หยุดการแพร่พันธุ์และตายลงในที่สุด

แอลกอฮอล์ 70% มีรูปแบบการจัดจำหน่ายอย่างไร?

น้ำยาแอลกอฮอล์ 70% มีรูปแบบการจัดจำหน่ายเช่น

แอลกอฮอล์ 70% มีขนาดการบริหารยาอย่างไร?

แอลกอฮอล์ 70% มีขนาดการบริหารยา/ใช้ยาเช่น

  • ผู้ใหญ่และเด็กอายุตั้งแต่ 2 เดือนขึ้นไป: ใช้น้ำยาฯปริมาณเล็กน้อยเช็ดทาผิวหนังหรือทาผิวหนังรอบแผล (ไม่ทาลงในแผล) และทิ้งไว้ให้แห้งก่อนทำหัตถการต่างๆเช่น ฉีดยาหรือทำแผล
  • เด็กอายุต่ำกว่า 2 เดือน: ห้ามใช้น้ำยานี้ถ้าไม่มีคำสั่งจากแพทย์ผู้รักษาเพราะอาจเกิดการระคายเคืองรุนแรงต่อผิวทารกวัยนี้ที่สัมผัสกับน้ำยานี้

เมื่อมีการสั่งยาควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรอย่างไร?

เมื่อมีการสั่งยาทุกชนิดรวมแอลกอฮอล์ 70% ผู้ป่วยควรแจ้งแพทย์/พยาบาลและเภสัชกรดังนี้

หากลืมทาแอลกอฮอล์ 70% ควรทำอย่างไร?

แอลกอฮอล์ 70% เป็นยาใช้ภายนอก (อ่านเพิ่มเติมในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง รูปแบบยาเตรียม) ใช้ทาผิวหนังภายนอกและใช้เฉพาะที่ มีการใช้เป็นกรณีหรือเฉพาะกิจ หากมีการลืมทาผิวหนังก็สามารถทาเช็ดผิวหนังเมื่อนึกขึ้นได้

แอลกอฮอล์ 70% มีผลไม่พึงประสงค์อย่างไร?

แอลกอฮอล์ 70% สามารถก่อให้เกิดผลไม่พึงประสงค์ (ผลข้างเคียง/อาการข้างเคียง) ดังนี้ เช่น ปวดแสบเมื่อสัมผัสกับตัวบาดแผลโดยตรง, ทำให้ผิวหนังที่สัมผัสตัวน้ำยาฯเกิดภาวะผิวแห้ง หรือเกิดผื่นคัน (ผื่นระคายสัมผัส) ขึ้นมาได้

มีข้อควรระวังการใช้แอลกอฮอล์ 70% อย่างไร?

มีข้อควรระวังการใช้แอลกอฮอล์ 70% เช่น

  • ห้ามใช้ในผู้แพ้ยา/แพ้น้ำยานี้
  • ห้ามรับประทานน้ำยานี้โดยเด็ดขาด
  • ห้ามให้น้ำยานี้เข้าตาหรือใช้หยอดหู
  • ห้ามเทราดน้ำยานี้บนแผลสดโดยตรง ให้ใช้วิธีเช็ดรอบบาดแผลบนผิวหนังที่ปกติ
  • ห้ามใช้กับทารกที่อายุต่ำกว่า 2 เดือน
  • ระวังการใช้กับสตรีตั้งครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร เด็ก และผู้สูงอายุ โดยการใช้ควรมีคำสั่งหรือข้อกำกับการใช้อย่างเหมาะสมจากแพทย์
  • หลีกเลี่ยงการเก็บน้ำยานี้ในที่ที่มีเปลวไฟหรือประกายไฟรวมถึงในที่ที่มีอุณหภูมิสูงเพราะน้ำยานี้สามารถติดไฟ/ลุกไหม้ได้
  • ปิดภาชนะบรรจุแอลกอฮอล์ 70% ให้แน่นมิดชิดหลังเปิดใช้งานทุกครั้ง
  • ห้ามใช้ยาหมดอายุ
  • ห้ามเก็บยาหมดอายุ

***** อนึ่ง ทุกคนต้องตระหนักถึงความปลอดภัยจากการใช้ ”ยา” ที่รวมถึงยาแผนปัจจุบันทุกชนิด (รวมแอลกอฮอล์ 70% ด้วย) ยาแผนโบราณทุกชนิดและสมุนไพรต่างๆเสมอ เพราะยามีทั้งให้คุณและให้โทษ ดังนั้นเมื่อมีการใช้ยาทุกครั้งควรต้องปฏิบัติตาข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิดเสมอ (อ่านเพิ่มเติมได้ในเว็บ haamor.com บทความเรื่อง ข้อปฏิบัติพื้นฐานในการใช้ยาทุกชนิด) รวมทั้งควรต้องปรึกษาเภสัชกรประจำร้านขายยาก่อนซื้อยาใช้เองเสมอ

แอลกอฮอล์ 70% มีปฏิกิริยาระหว่างยากับยาตัวอื่นอย่างไร?

แอลกอฮอล์ 70% เป็นเวชภัณฑ์/ยาที่ใช้ภายนอกร่างกายและใช้เฉพาะที่ จึงยังไม่มีรายงานการก่อให้เกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับยารับประทานชนิดใดๆ

ควรเก็บรักษาแอลกอฮอล์ 70% อย่างไร?

สามารถเก็บแอลกอฮอล์ 70% ภายใต้อุณหภูมิห้องที่เย็น ไม่เก็บยานี้ในช่องแช่แข็งของตู้เย็น ไม่เก็บในห้องน้ำหรือในรถยนต์ เก็บยาในภาชนะที่ปิดมิดชิด พ้นแสงแดด ความร้อนและความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง

แอลกอฮอล์ 70% มีชื่ออื่นอีกไหม? ผลิตจากบริษัทอะไรบ้าง?

แอลกอฮอล์ 70% ที่จำหน่ายในประเทศไทย มียาชื่อการค้าและบริษัทผู้ผลิต/ผู้จำหน่ายเช่น

ชื่อการค้าบริษัทผู้ผลิต
Antisepad (แอนไทซีแพด)Millimed
Chlorsep (คลอเซพ)Atlantic Lab

บรรณานุกรม

  1. https://www.quora.com/When-is-70-isopropyl-rubbing-alcohol-better-than-91 [2016,May14]
  2. http://www.drugs.com/otc/isopropyl-rubbing-alcohol-70.html [2016,May14]
  3. http://www.mims.com/thailand/drug/info/chlorsep/?type=brief [2016,May14]
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Isopropyl_alcohol [2016,May14]
  5. http://www.cdc.gov/hicpac/Disinfection_Sterilization/6_0disinfection.html [2016,May14]


สมาชิกที่ใช้งานอยู่ขณะนี้ 8 คน sirikul popeppo Nongbeer tawankub285 Wassanawas a1v4d PPaapp Panupol
Frame Bottom